مجنون چو شنید پند خویشاناز تلخی پند شد پریشان

زد دست و درید پیرهن راکاین مرده چه می‌کند کفن را‌؟

آن کز دو جهان برون زند تختدر پیرهنی کجا کشد رخت‌؟

چون وامِق از آرزوی عذراگه کوه گرفت و گاه صحرا

ترکانه ز خانه رخت بربستدر کوچگهِ رحیل بنشست

دراعه درید و درع می‌دوختزنجیر برید و بند می‌سوخت

می‌گشت ز دور چون غریباندامن بدریده تا گریبان

بر کشتن خویش گشته والیلاحول ازو به هر حوالی

دیوانه‌صفت شده به هر کویلیلی لیلی زنان به هر سوی

احرام دریده سر گشادهدر کوی ملامت اوفتاده

با نیک و بدی که بود‌، در‌ساختنیک از بد و بد ز نیک نشناخت

می‌خواند نشید مهربانیبر شوق ستارهٔ یمانی

هر بیت که آمد از زبانشبر یاد گرفت این و آنش

حیران شده هر کسی در آن پیمی‌دید و همی‌گریست بر وی

او فارغ از آنکه مردمی هستیا بر حرفش کسی نهد دست

حرف از ورق جهان ستردهمی‌بود نه زنده و نه مرده

بر سنگ فتاده خوار چون گِلسنگ دگرش فتاده بر دل

صافیْ تنِ او چو دُرد گشتهدر زیر دو سنگ خرد گشته

چون شمع‌ِ جگرگداز ماندهیا مرغِ ز جفت باز مانده

در دل همه داغ دردناکیبر چهره غبارهای خاکی

چون مانده شد از عذاب و اندوهسجاده برون فکند از انبوه

بنشست و به های‌های بگریستکاوخ چه کنم؟ دوای من چیست؟

آواره ز خان و مان چنانمکز کوی به خانه ره ندانم

نه بر درِ دیرِ خود پناهینه بر سرِ کویِ دوست راهی

قرابهٔ نام و شیشهٔ ننگافتاد و شکست بر سر سنگ

شد طبل بشارتم دریدهمن طبل رحیل برکشیده

ترکی که شکار لنگ اویمآماجگه خدنگ اویم

یاری که ز جان مطیعم او رادر دادن جان شفیعم او را

گر مستم خواند یار، مستمور شیفته گفت‌، نیز هستم

چون شیفتگی و مستی‌ام هستدر شیفته، دل مجوی و در مست

آشفته چنان نی‌ام به تقدیرکه‌آسوده شوم به هیچ زنجیر

ویران نه چنان شده‌ست کارمکه‌آبادی خویش چشم دارم

ای کاش که بر من اوفتادیخاکی که مرا به باد دادی

یا صاعقه‌ای درآمدی سختهم خانه بسوختی و هم رخت

کس نیست که آتشی در آرددود از من و جان من برآرد

اندازد در دَمِ نهنگمتا باز رهد جهان ز ننگم

از ناخلفی که در زمانمدیوانهٔ خلق و دیو خان‌ام

خویشان مرا ز خوی من خاریاران مرا ز نام من عار

خونریز من خراب خستههست از دیت و قصاص رسته

ای هم نفسان مجلس و رودبدرود شوید جمله بدرود

کان شیشهٔ می که بود در دستافتاده شد آبگینه بشکست

گر در رهم آبگینه شد خُردسیل آمد و آبگینه را برد

تا هر که به من رسید رایشنازارد از آبگینه پایش

ای بی‌خبران ز درد و آهمخیزید و رها کنید راهم

من گم‌شده‌ام مرا مجوییدبا گم‌شدگان سخن مگویید

تا کی ستم و جفا کنیدم؟با محنتِ خود رها کنیدم

بیرون مکنید از این دیارممن خود به گریختن سوارم

از پای فتاده‌ام چه تدبیرای دوست بیا و دست من گیر

این خسته که دل‌سپردهٔ تستزنده به تو بِه که مردهٔ تست

بنواز به لطف یک سلاممجان تازه نما به یک پیامم

دیوانه منم به رای و تدبیردر گردن تو چراست زنجیر‌؟

در گردن خود رسن میفکنمن بِه باشم رسن به گردن

زلف تو درید هر چه دل دوختاین پرده‌دری ورا که آموخت‌؟

دل بردن زلف تو نه زور استاو هندو و روزگار‌ِ کور است

کاری بکن ای نشان کارمزین چَه که فرو شدم برآرم

یا دست بگیر از این فسوسمیا پای بدار تا ببوسم

بیکار نمی‌توان نشستندر کنج خطاست دست بستن

بی‌رحمتم این چنین چه ماندی؟«ارحم ترحم» مگر نخواندی؟

آسوده که رنج بر ندارداز رنجوَران خبر ندارد

سیری که به گرسنه نهد خوانخردک شکند به کاسه در نان

آن راست خبر از آتش گرمکاو دست دراو زند بی‌آزرم

ای هم من و هم تو آدمیزادمن خار خسک تو شاخ شمشاد

زرنیخ چو زر کجا عزیز است‌؟زان یک من ازین به یک پشیز است

ای راحت جان من کجایی؟در بردن جان من چرایی؟

جرم دل عذرخواه من چیست؟جز دوستی‌ات گناه من چیست؟

یک‌شب ز هزار شب مرا باشیک رای صواب گو خطا باش

گردن مکش از رضای این کاردر گردن من خطای این کار

این کم‌زده را که نام کم نیستآزرم تو هست هیچ غم نیست

صفرای تو گر مشام سوز استلطفت ز پی کدام روز است‌؟

گر خشم تو آتشی زند تیزآبی ز سرشک من بر او ریز

ای ماه نواَم ستارهٔ تومن شیفتهٔ نظارهٔ تو

به گر به توام نمی‌نوازندک‌آشفته و ماه نو نسازند

از سایه نشان تو نپرسمکز سایهٔ خویشتن بترسم

من کار ترا به سایه دیدهتو سایه ز کار من بریده

بردی دل و جانم‌، این چه شور است‌؟این بازی نیست دست زور است

از حاصل تو که نام دارمبی‌حاصلی تمام دارم

بر وصل تو گرچه نیست دستمغم نیست چو بر امید هستم

گر بیند طفل تشنه در خوابکاو را به سبوی زر دهند آب

لیکن چو ز خواب خوش برایدانگشت ز تشنگی بخاید

پایم چو دو لام خم‌پذیر استدستم چو دو یا شکنج‌گیر است

نام تو مرا چو نام داردکاو نیز دو یا دو لام دارد

عشق تو ز دل نهادنی نیستوین راز به کس گشادنی نیست

با شیر به تن فروشُد این رازبا جان به درآید از تنم باز

این گفت و فتاد بر سر خاکنظارگیان شدند غمناک

گشتند به لطف چاره سازشبردند به سوی خانه بازش

عشقی که نه عشق جاودانی استبازیچهٔ شهوت جوانی است

عشق آن باشد که کم نگرددتا باشد از این قدم نگردد

آن عشق نه سرسری خیال استکاو را ابد الابد زوال است

مجنون که بلند نام عشق استاز معرفت تمام عشق است

تا زنده به عشق بارکش بودچون گل به نسیم عشق خوش بود

واکنون که گلش رحیل یاب استاین قطره که ماند ازو گلاب است

من نیز بدان گلاب خوشبویخوش می‌کنم آب خود دراین جوی

Leylinin eşqi ilə Məcnunun ağlayıb sızlaması

Məcnun qohumların yalvarışından
İnciyib daha da oldu pərişan.

Cırdı köynəyini, lüt qaldı bədən,
Dedi ki: "Ölmüşə nə lazım kəfən?

Bu iki aləmə sığmayan bir kəs
Bir can köynəyinə yerləşə bilməz".

Əzraçün Vamiq tək düşmüşdü dərdə,
Gah dağda yaşardı, gah da çöllərdə.

O evdən türk kimi çıxaraq yenə,
Düşdü köçərilik düşərgəsinə.

Geymini yırtaraq, tikdi bir kəfən,
Qırıb zəncirini, çıxdı məhbəsdən.

Döşədək cırılmış halda ətəyi,
Uzaqda gəzirdi qəriblər kimi.

Canına qəsd etmək xəyalı vardı,
O, yalnız oturub, yalnız durardı.

Dəli tək hər evə yaxın gedərdi,
Leyli! Leyli! deyib xitab edərdi.

Ah! O ayaq yalın, bir də baş açıq,
Məlamət yurduna düşmüşdü yazıq.

İstər pislik olsun, istər yaxşılıq
Yamanı yaxşıdan seçməzdi artıq.

Yəmən ulduzunun xəyalilə tək,
Nəğmələr deyərdi, inildəyərək.

Beyitlər axdıqca onun dilindən,
Yadında saxlardı hər gəlib gedən.

Hamı bu matəmə olmuşdu heyran,
Görənlər ağlardı bu hala candan.

O da xəbərsizdi görən gözlərdən,
Dalınca söylənən acı sözlərdən.

Həyat dəftərindən silmişdi eybi,
Yaşardı nə ölü, nə diri kimi.

Qəlbinin başında bir sövda daşı,
Olmuşdu xar kimi daşın sirdaşı.

Altı daş, üstü daş, o əzilərək,
Bədəni bir xılta dönmüşdü, gerçək.

Şam kimi keçinib, o qaralmışdı,
Quş kimi tayından ayrı qalmışdı.

Qəlbinin başında çal-çarpaz dağlar,
Üzünü örtmüşdü tozlar, torpaqlar.

Ələmi, qüssəsi başdan aşaraq,
İnsan məclisindən uzaqlaşaraq,

Ah çəkib, ağladı: "Əlacım nədir?-
Dedi, - könül mülkü bir viranədir.

Avara düşmüşəm xanımanımdan,
Məskənim olmuşdur mənim biyaban.

Nə öz qapımıza gedir bu yollar,
Nə də yar yurduna bir cığırım var.

Həyamın şüşəsi, adımın camı
Sındı daş üstündə, eşitdi hamı.

Ah, səadət təblim gedəli bada,
Köç təbli çalıram artıq dünyada.

Gah mənə "bir sərxoş" deyir bu yerlər,
Gah da "bir bütpərəst aşiq" deyirlər.

Öylə zənn etmə ki, bir bütpərəstəm,
Mən torpaqla deyil, gül ilə məstəm.

Olmuşam o türkə çolaq bir şikar.
Oxuna hədəfəm açıq, aşikar.

O yarın quludur bütün varlığım,
Ona can verməkdir bəxtiyarlığım.

Mənə sərxoş desə, neyləməliyəm?
Dəli də söyləsə, yəqin, dəliyəm!

Madam ki, dəliyəm, sərxoşluğum var,
Dəlidən, sərxoşdan ağıl ummazlar.

Elə bir divanə deyiləm ki, mən
Bir də azad olam zəncirlərimdən?

Suyum bərk bulanmış, bir də durulmaz,
Mənim viran könlüm heç abad olmaz.

Kaşki dəli bir yel əssin bir kərə,
Sovursun kül kimi məni göylərə.

Yaxud da şiddətlə ildırım çaxsın,
Evimi, canımı yandırıb, yaxsın.

Odlara salsaydı məni bir insan,
Yanan varlığımdan qalmazdı nişan.

Bir nəhəng ağzına atılsaydım mən,
Dünya qurtarardı xəcalətimdən.

Bəd övlad yaratdı məni zəmanə,
Evdə div oluram, çöldə divanə.

Baxdıqca xar olur qohum-qardaşlar,
Adımdan utanır yaxın yoldaşlar.

Xəstəyəm, qanımı tökən o cəllad
Öz keyfində gəzir qisasdan azad.

Of! Salamat qalın can sirdaşlarım!
Məclis yoldaşlarım, söz yoldaşlarım!

O şərab şüşəsi əlimdən düşdü,
Sınıb parçalandı, yadlar gülüşdü.

Yolumda şüşələr qırılsa da, bax,
Onları, göz yaşım sel tək coşaraq,

Yudu ki, o şüşə qırıntıları
Dostlar ayağına batmasın barı.

Ey mənim dərdimi anlamayanlar
Yolumdan çəkilin, nə işiniz var?

Özümdə deyiləm... məni anmayın,
İtgin bir insanam, mənə yanmayın.

Bəsdir bu zülmünüz, halıma baxın,
Məni öz dərdimlə azad buraxın!

Qovmayın məni siz ana vətəndən,
Onsuz da, qaçmağa atlanmışam mən.

Taqətdən düşmüşəm, əlacım nədir?
Canan! Əlimdən tut, can viranədir!

Sənə könül verən xəstəyəm, ey yar!
Uğrunda ölməyim daha xoş olar.

Bir salam lütf elə, durult suyumu,
Bircə sifarişlə oxşa ruhumu.

Divanə bir mənəm, gizli deyildir,
Bəs sənin boynunda nədir o zəncir?

Canan! O zənciri salma boynuna,
Qoy mən zəncirlənim, layiqəm buna.

Uçurdu könlümü zülfüyün bağı,
Kim öyrətdi sənə bu ev yıxmağı?

Könül ovçusudur o qara saçlar,
Oğrudur saçların, kordur ruzigar...

Ey mənim diləyim, ağzımda dilim!
Əl ver, bu quyudan çıxım, sevgilim!

Ya əlimdən yapış, sevimli canan!
Ya da ki, qoy öpüm ayaqlarından.

Bir kömək əli ver, işsiz oturma!
Əllərin qoynunda bir küncdə durma!

Nədən mənə qarşı mərhəmətsizsən?
Bəs "İrhəm-türhəm"i oxumadın sən?

Dərdlərdən, qəmlərdən azad bir ürək
Özgənin dərdini hardan biləcək?

Toxun ac olandan nə xəbəri var?
Verdiyi çörəyi xırdaca doğrar!

Əlini vurmasa oda bir nəfər,
Odun istisini necə hiss edər?

Sevgilim! İnsanıq ikimiz də, bax:
Mən tikan koluyam, sən şümşad budaq.

Qızılı zırnıxdan seçərək, tanı,
Onun bir misqalı, bunun batmanı.

Hardasan, ey mənim dərdimə dərman?
Nə üçün can almaq xəyalındasan?

Şikəstə könlümün nədir pənahı?
Səni sevməkmidir onun günahı?

Nolar bir gecəlik bizə gələndə?
Bir dəfə yanılıb, səvab et sən də.

Gəl inad eyləmə, boyun ol buna,
Bu işin babalı mənim boynuma.

Bu dərdli aşiqin günahı çoxdur,
Sənin ki, lütfün var, qorxusu yoxdur.

Qəzəbin yandırır, qəlbi, ciyəri,
Yoxmu iltifatın, ey gözəl pəri?

Sənin qəzəb odun yandığı zaman
Ona göz yaşımdan su çilə, canan!

Ayımdır, günümdür səndəki camal,
Onunçun seyr edir aləmi xəyal.

Yaxşı ki, görmürəm səndən nəvaziş,
Dəli təzə ayla bağlamaz saziş.

Səni kölgəmdən də sormuram, ey yar,
Çünki kölgəmə də yoxdur etibar.

Mən ki, öz kölgəmdə görürəm səni.
Başımdan kəsirsən sən öz kölgəni.

Apardın könlümü, aldın canımı,
Zalım cəllad olub, tökdün qanımı.

Eşqindən aldığım bu şöhrət, bu ad
Elədi ömrümü, eşqimi bərbad.

Sənin visalına yetməyir ünüm,
Lakin ümidinlə keçir hər günüm.

Evdə susuz qalıb yatsa bir uşaq,
Görsə yuxusunda sulu bir bardaq,

O şirin yuxudan qalxdığı zaman
Sorar barmağını susuzluğundan.

Qatlandı dizlərim qoşa, "lam" kimi,
"Yey" kimi bükmüşəm öz əllərimi.

Ah, adın məni də adın tək edir,
O da, bax, iki "lam", iki də "yey"dir.

Eşqin çıxan deyil candan, ürəkdən,
Nə çıxar aləmə sirr söyləməkdən.

Süd ilə gəlmişdir canıma bu sirr,
Canımdan ölüncə çıxan deyildir".

Bunu söyləyərək, yıxıldı yerə,
Çökdü qəm buludu baxan gözlərə.

Mərhəmət üzündən kömək etdilər,
Onu evlərinə alıb getdilər.

Məhəbbət daimi olmasa əgər,
Gəncliyin bir şəhvət oyununa dönər.

Məhəbbət odur ki, odu sönməsin,
İnsan yaşadıqca, üzü dönməsin.

Həqiqi məhəbbət bir məhəbbətdir,
İlki də, sonu da əbədiyyətdir.

Məcnun məhəbbətlə yetdi kamala,
Yayıldı şöhrəti bütün mahala.

Məhəbbət yükünü çəkən o ürək
Sövda nəsimiylə açıldı gül tək.

İndi onun gülü olmuşdur xarab,
Ondan xatirələr bir damcı gülab.

O gözəl gülabın xoş ətirindən
Arxımın suyunu durulduram mən.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets