Khosrow and Shirin, chapter 4
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
خدایا چون گِلِ ما را سرشتیوثیقتنامهای بر ما نوشتی
به ما بر خدمتِ خود عرض کردیجزای آن به خود بر، فرض کردی
چو ما با ضعف خود در بند آنیمکه بگذاریم خدمت تا توانیم
تو با چندان عنایتها که داریضعیفان را کجا ضایع گذاری؟
بدین امّیدهای شاخ در شاخکرمهای تو ما را کرد گستاخ
وگرنه ما کدامین خاک باشیمکه از دیوار تو رنگی تراشیم؟
خلاصی ده که روی از خود بتابیمبه خدمت کردنت توفیق یابیم
ز ما خود خدمتی شایسته نایدکه شادُروانِ عزّت را بشاید
ولی چون بندگیمان گوشهگیر استز خدمت بندگان را ناگزیر است
اگر خواهی به ما خط در کشیدنز فرمانت که یارد سر کشیدن؟
و گر گردی ز مشتی خاک خشنودتو را نبْوَد زیان، ما را بود سود
در آن ساعت که ما مانیم و هوییز بخشایش فرو مگذار مویی
بیامرز از عطای خویش ما راکرامت کن لقای خویش ما را
من آن خاکم که مغزم دانهٔ توستبدین شمعی دلم پروانهٔ توست
تویی کهاوَّل ز خاکم آفریدیبه فضلم زآفرینش برگزیدی
چو روی افروختی، چشمم برافروزچو نعمت دادیام، شکرم در آموز
به سختی صبر ده، تا پای دارمدر آسانی مکن فرموش کارم
شناسا کن به حکمتهای خویشمبرافکن برقع غفلت ز پیشم
هدایت را ز من پرواز مستانچو اول دادی آخر باز مستان
به تقصیری که از حد بیش کردمخجالت را شفیع خویش کردم
به هر سهوی که در گفتارم افتدقلم درکش، کزین بسیارم افتد
رهی دارم به هفتادودو هنجاراز آن، یک ره گُل و هفتادودو خار
عقیدم را در آن ره کش عماریکه هست آن راه، راه رستگاری
تو را جویم ز هر نقشی که دانمتو مقصودی ز هر حرفی که خوانم
ز سرگردانی توست این که پیوستبه هر نااهل و اهلی میزنم دست
به عزمِ خدمتت برداشتم پایگر از ره یاوه گشتم راه بنمای
نیت بر کعبه آوردهست جانماگر در بادیه میرم ندانم
به هر نیک و بدی کاندر میانه استکرم بر توست، وآن دیگر بهانه است
یکی را پای بشکستی و خواندییکی را بال و پر دادی و راندی
ندانم تا من مسکین کداممز محرومان و مقبولان چه نامم؟
اگر دین دارم و گر بتپرستمبیامرزم به هر نوعی که هستم
به فضل خویش کن فضلی مرا یاربه عدل خود مکن با فعلِ من کار
ندارد فعلِ من آن زور بازوکه با عدل تو باشد همترازو
بلی از فعل من، فضلِ تو بیش استاگر بنوازیام بر جای خویش است
به خدمت خاص کن خرسندیام رابه کس مگذار حاجتمندیام را
چنان دارم که در نابود و در بودچنان باشم کزو باشی تو خشنود
فراغم ده ز کارِ این جهانیچو افتد کار با تو، خود تو دانی
مَنِه بیش از کشش تیمار بر منبه قدر زورِ من نِه بار بر من
چراغم را ز فیضِ خویش دِه نورسرم را زآستان خود مکن دور
دل مست مرا هشیار گردانز خواب غفلتم بیدار گردان
چنان خسبان چو آید وقت خوابمکه گر ریزد گلم ماند گلابم
زبانم را چنان ران بر شهادتکه باشد ختم کارم بر سعادت
تنم را در قناعت زندهدل دارمزاجم را به طاعت معتدل دار
چو حکمی راند خواهی یا قضاییبه تسلیم آفرین در من رضایی
دماغ دردمندم را دوا کندواش از خاک پای مصطفی کن
Xudaya! Gilimiz mayələnirkənBir vəsiqə yazdın o gün bizə sən.
Sənin xidmətində buyurdun, duraq,Muzdunu verməyi vəd etdin ancaq.
Sənin xidmətində hər axşam-səhərDururuq qüvvəmiz çatdığı qədər.
Yerə, göyə sığmaz qüdrətinlə sənZəif qullarını məhv edərmisən?!
Bizi cəsarətli etmişdir səninÜmid etdiyimiz bol kərəmlərin.
Yoxsa nə torpağıq, cürət edərək,Sənin divarından rəng poza bilək?
Bizə özümüzü unutmaq üçünKömək et ki, olaq sənin xidmətçin.
İzzət sarayına layiq görünənBir xidməti ummaq olarmı bizdən?
Adımız bəndədir, qulunuq, əlbət,Qulların borcudur ayağa xidmət,
Bizim adımızı sən pozsan əgər,Kim sənin əmrini rədd edə bilər?
Bir ovuc torpaqdan sən razı qalsan,Sən ziyan görməzsən, qazanar insan.
Aciz qalan zaman səni çağırsaq,Mərhəmət gözüylə qullarına bax!
Vəfanla əfv eylə bizi sən özün,Kərəm et, qoy sənin üzün görünsün.
Düşüncəm sən verən bir dürdanədir.Könlüm çırağına bir pərvanədir.
Əvvəlcə torpaqdan yaratdın məni,Sonra fəzilətlə ucaltdın məni.
Üzümü parlatdın, gözümə nur saç,Neməti bəxş etdin, şükr dilimi aç!
Səbr versən mənə, pis günə dözüm,Qoyma xoş günümdə unudum, özün.
Öz hikmətlərini göstər mənə sən,Qəflət pərdəsini qaldır önümdən,
Hər zaman fikrimin sən ol rəhbəri,Verdiyini alma sonralar geri,
Günahım həddindən çoxdur, bilirəm,Xəcalət çəkməklə onu silirəm.
Bu söylədiyimdə nə ki səhvim var,Üstünə qələm çək, ey pərvərdigar!
Yetmiş iki iz var yolumda müşkül,Yetmiş biri tikan, ancaq biri gül.
İnam cilovunu çək doğru yola,Qoyma çıxsın yoldan sağa, ya sola.
Hər tanış naxışda gəzdiyim sənsən,Hər sözdə, söhbətdə sezdiyim sənsən,
Sənin sərkərdanın olmuşam beləKi, əl verrəm hər əhlə, naəhlə,
Xidmətin əzmiylə atıram addım,Yol azsam, özün bir yol göstər, tanrım!
Kəbəyə gəlməkdir mənim niyyətim,Əgər çöldə ölsəm daha nə edim?
Yaxşılıq, yamanlıq, üz versə hər nə,Kərəm səninkidir, qalan bəhanə.
Ayağını qırıb, sevdim birini,Qanad verib qovdun sən digərini.
Bilmirəm hansına yaxın insanam,Məhrumlardanam, ya məğbullardanam?
Bütpərəst də olsam, dindar da olsam,Mən sənin əfvinə möhtacam müdam.
Öz fəzilətinlə mənə sən tut əl,İşimə müvafiq cəza vermə gəl!
Mənim əməlimdə hanı o qüdrətSənin fəzlin ilə edə rəqabət?
Əməlimdən üstün fəzilətin var,Məni əzizləsən, yerində olar.
Xidmətində məni sevindir, ancaqQoyma başqasından kəramət umaq.
İstərəm ya versən, ya da ki, alsan.Elə olum ki, sən razı qalasan.
Bu dünya işindən fariq et məni,Öldüm, eyləyərsən özün biləni.
Öz gücümə görə yük ver aparım.O qədər ki, dözsün bu ayaqlarım.
Nur ver çırağıma feyzindən, ancaqKandarından başım olmasın uzaq.
Bu sərxoş könlümü ayılt, huşyar et!Qəflət yuxusundan məni bidar et!
Gələndə son yuxu, bitəndə tabım,Güllərim tökülsə, qalsın gülabım.
Dilimə sən özün bəxş et şəhadət,İşimin sonunda tapım səadət.
Vücudum parlasın qənaət ilə,Məcazım sağalsın itaət ilə.
Bu dərdli başıma lütf et, şəfa ver!Əhməd türbətindən mənə dəva ver!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-xosrov-ve-sirin-4
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
A traveller, one of the spiritual guides, was on a journey; with him were a thousand disciples.The sage in that desert broke wind loudly and gave it as a trust to the trustees of the dust.
The Treasury of Mysteries, chapter 54Some counterfeiters met together and made a new counterfeit die.Know their outward appearance to be tin like the inside. Guard thy words from them.
The Treasury of Mysteries, chapter 55One of the household of Jamshid was the keeper of his secrets. Their relation was closer than that of the moon and the sun.The fortunes of that young man rose to such a height, that the king honoured him above all the world.
The Treasury of Mysteries, chapter 56See the private assembly adorned, shining, and beautiful like a full moon,Candles burning, and sweetmeats plentiful, the throne set up, and ambergris prepared.
Poems by other poets
Ala gözlü nazlı dilbər,Vaxtın keçər demədimmi,
Uca dağlarKönlümün sevdiyi ey uca dağlar,Ölməyib səfanı bir də sürəydim.
DağlarSalırsan baş çəkib ovc səmayə,Nəzər hiqarət cahanə, dağlar,
Təcnis: Çəkmiş yar oxunu, salmış yayınaÇəkmiş yar oxunu, salmış yayına,Bağlamış belinə bu sədaqları.