بیا ساقی از خود رهاییم دهز رخشنده می روشناییم ده

Ey saqi, dur məni qurtar mənlikdən,İşıqlı badəndən işıqlanım mən.

میی کاو ز محنت رهایی دهدبه آزردگان مومیایی دهد

Bir mey ki, dağıdar qəmi, kədəri,Sağaldar mumyatək bu xəstələri.

سخن سنجی آمد ترازو به دستدرست زر اندود را می‌شکست

Əlində tərəzi mahir söz ölçənSaxta əşrəfini saldı rövnəqdən.

تصرف در آن سکه بگذاشتمکزان سیم در زر خبر داشتم

Saxta olduğunu artıq bilincə,Elə bir sikkəni vermədim xərcə.

گر انگشت من حرف‌گیری کندندانم کسی کاو دبیری کند

Hər hərfin üstünə barmaq bassam mən,Tapılmaz üstündə qələm işlədən.

ولی تا قوی دست شد پشت مننشد حرف گیر کس انگشت من

Elə ki gücləndi arxam və adım,Kimsənin hərfinə barmaq basmadım.

نبینم به بدخواهی اندر کسیکه من نیز بدخواه دارم بسی

Yamanlıq görmədi məndən bir insan,Mənim də düşmənim vardır hər zaman.

ره من همه زهر نوشیدنستهنر جستن و عیب پوشیدنست

Tutduğum yol deyil, zəhər içməkdir,Hünər aramaqdır, eybi örtməkdir.

بدان ره که خود را نمودم نخستقدم داشتم تا به آخر درست

Düzlükdə əvvəldən göstərdim hünər,Qədəmi düz atdım sonuna qədər.

دباغت چنان دادم این چرم راکه برتابد آسیب و آزرم را

Elə bir dabbaqlıq etdim bu gönə,Mətanət göstərsin hər ağır günə.

چنان خواهم از پاک پروردگارکزین ره نگردم سرانجام کار

O böyük Tanrıdan budur diləyim:Bir an da bu doğru yoldan dönməyim.

گزارای نقش گزارش پذیرکه نقش از گزارش ندارد گزیر

Sizə nəql etdiyim həmin rəvayətUsta bir nəqqaşın işidir əlbət.

چنین نقش بندد که چون شاه رومبه ملک جهان نقش برزد به موم

Elə ki Rum şahı taxta oturdu,Dünyaya mum kimi bir naxış vurdu,

ولایت ز عدلش پر آوازه گشتبدو تاج و تخت پدر تازه گشت

Bütün ölkələrə ədli səs saldı,Rum taxtı onunla yeni rəng aldı.

همان رسم‌ها کز پدر دیده بودنمود آنچه رایش پسندیده بود

Atadan gördüyü rəsmi, ayiniSeçərək saxladı bəyəndiyini.

همان عهد دیرینه برجای داشتعلَمهای پیشینه بر پای داشت

Köhnə adətləri möhkəm saxladı,Keçmiş qanunları bərk qucaqladı.

به دارا همان گنج زر می‌سپردبران عهد پیشینه پی می‌فشرد

Daraya xəracı verirdi yenə,Ölkədə hakimdi köhnə ənənə.

ز فرمانبران ملک فیلقوسنشد کس در آن شغل با وی شموش

Feyləqus əmrində olan hər diyarOnun da əmrinə boyun qoydular.

که بود از پدر دوست انگیزتربه دشمن کشی تیغ او تیزتر

Dostluqda atadan daha da mətin,Düşmənin məhvində qılıncı kəskin.

چنان شد که با زور بازوی اونچربید کس در ترازوی او

İgidlər qorxardı, güclüdür deyə,Onunla girməzdi bir tərəziyə.

چو در زور پیچیدی اندام راگره برزدی گوش ضرغام را

Onda ki qolunun gücün yoxlardı,Aslan qulağına düyün vurardı.

کباده ز چرخه کمان ساختیبهر گشتنی تیری انداختی

Əlində nə qədər süst olsa kaman,Bir oxa bir nəfər edərdi qurban.

به نخجیرگه شیر کردی شکارز گور و گوزنش نرفتی شمار

Maral, çeyran ovlar həddindən kənar,Ovlaqda aslanı edərdi şikar.

ربود از دلیران تواناتریسر زیرکان شد به داناتری

Hər mərdə, igidə o üstün gəldi,Bilici kəslərdən daha yüksəldi.

چو خطش قلم راند بر آفتابیکی جدول انگیخت از مشک ناب

Xətti, gül üzünə xoş qələm vurdu,Rəna bir müşkdən xoş cədvəl qurdu.

فلک زان خط جدول انگیختهسواد حبش را ورق ریخته

O müşkin çədvəli xəttinə fələkHəbəş səvadından vurmuşdu bəzək.

حساب جهانگیری آورد پیشجهان را زبون دید در دست خویش

Gördü ki, əlində acizdir cahan,Cahangir olmağa oxudu meydan.

هَمَش هوش دل بود و هم زور دستبدین هر دو بر تخت شاید نشست

Ağılı, qüvvəti güldü baxtına,Bunlarla oturdu şahlıq taxtına.

به هر کار کاو جست نام آوریدر آن کار دادش فلک یاوری

Hər işdə istərkən qazansın şöhrət,Fələk də qoluna verərdi qüvvət.

همه روم از آن سرو نوخاستهبه ریحان سرسبزی آراسته

O yaşıl sərv ilə Rumun torpağıReyhantək bəzəndi, şənləndi bağı.

ازو بسته نقشی به هر خانه‌ایرسیده به هر کشور افسانه‌ای

Hər evdə bir surət çəkildi ondan,Hər ölkə adına düzdü bir dastan.

گهی راز با انجمن می‌نهادگه از راز انجم گره می‌گشاد

Gah açdı sirrini əncümənlərdə,Gah ulduz sirrindən götürdü pərdə.

به انبوه می با جوانان گرفتبه خلوت پی کار دانان گرفت

Gizlində bilənlər yoluyla getdi,Zahirdə gənclərlə içib keyf etdi.

نه آن کرد با مردم از مردمیکه آید در اندیشهٔ آدمی

İnsanın fikrinə sığmayan qədərHamıya yaxşılıq etdi İskəndər.

به آزردن کس نیاورد رایبرون از خط عدل ننهاد پای

Kimsənin qəlbini o incitməzdi,Ədalət xəttindən uzaq getməzdi.

به بازارگانان رها کرد باجنجست از مقیمان شهری خراج

Bütün tacirlərdən o, bac almadı,Ölkədə kimsədən xərac almadı.

ز دیوان دهقان قلم برگرفتبه بی‌مایگان هم درم درگرفت

Dehqan vergisinə çəkərək qələm,Sərmayəsizlərdən almadı dirhəm.

عمارت همی کرد و زر می‌فشاندهمه خار می‌کند و گل می‌نشاند

Zər saçdı hər yeri abad edərək,Qırdı tikanları, əkdi gül-çiçək.

به هر ناحیت نام داغش کشیدبه مصر و حبش بوی باغش کشید

Əlinə keçirdi bütün dünyanı,Ətri tutdu Misri, Həbəşistanı.

گشاده دو دستش چو روشن درخشیکی تیغ زن شد یکی تاج بخش

İki açıq əli günəşə bənzər,Biri qılınc vurar, biri tac verər.

ترازو خود آن به که دارد دو سریکی جای آهن یکی جای زر

İkigözlü Gərək bütün çəkilər,Birində daş olar, birində gövhər.

هر آن کار اقبال را درخورستبه آهن چو آهن به زر چون زرست

Hər işdə taleyə rəğbət göstərir,Qızılla qızıldır, dəmirlə dəmir.

چنان دادگر شد که هر مرز و بومزدی داستان کای خوشا مرز روم

Ədli, səxavəti cahanı sardı,Hər kəs Rum mülkünə həsəd apardı.

ارسطو که دستور درگاه بودبه هر نیک و بد محرم شاه بود

Ərəstu vəzirdi uca dərgaha,Hər yaxşı-yamanda mərhəmdi şaha.

سکندر به تدبیر دانا وزیربه کم روزگاری شد آفاق گیر

Tökdü İskəndərə hər işdə tədbir,Az zaman keçmədən oldu cahangir.

وزیری چنین شهریاری چنانجهان چون نگیرد قراری چنان

Elə padşahla, belə vəzirlə,Bu dünya intizam almazmı belə?

همه کار شاهان گیتی نکوهز رای وزیران پذیرد شکوه

Dünyanı fəth etdi bacarıq, hikmət,Vəzirin rəyindən qazandı şövkət.

ملک شاه و محمود و نوشیروانکه بردند گوی از همه خسروان

Məlikşah da, Mahmud da Nuşirəvan,Dünya şahlarından bac-xərac alan,

پذیرای پند وزیران شدندکه از جملهٔ دور گیران شدند

Öz vəzirlərindən öyüd aldılar,Onunla dünyaya zəfər çaldılar.

شه ما که بدخواه را کرد خردبرای وزیر از جهان گوی برد

Bizim şahımız da düşmənə bu günVəzirin rəyilə olmuşdur üstün.

مرا و تو را گه شود پای سستتن شاه باید که ماند درست

Bizim ayağımız süst olsa hərgah,Zərər yox, ancaq ki, süst olmasın şah.

مبادا که شه را رسد پای لغزکه گردد سر ملک شوریده مغز

Padşahın ayağı sürüşsə, artıq,Çıxar məmləkətdə bir qarışıqlıq.

چو باشد کند چشم بد بازییکند دیو با فتنه دم سازیی

Yaman göz şah ilə başlarsa oyun,Divlər fitnə ilə olar qol-boyun.

جهان دادخواهست و شه دادگیرز داور نباشد جهان را گزیر

Dünya bir məzlumdur, şah dada çatan,Məzlum bir adilə möhtacdır hər an.

جهان را به صاحب جهان نور بادوزین داوری چشم بد دور باد

Dünyaya sultandır, işıqlı çıraq,Yaman nəzərlərdən olsun o uzaq.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets