The Treasury of Mysteries, chapter 10
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
من که درین دایرهٔ دهربندچون گره نقطه شدم شهربند
دسترس پایگشاییم نیستسایه ولی فرّ هماییم نیست
پای فرو رفته بدین خاک دربا فلکم دست به فتراک در
فرق به زیر قدم انداختموز سر زانو قدمی ساختم
گشته ز بس روشنیِ روی منآینه دل سرِ زانوی من
من که به این آینه پرداختمآینهٔ دیده درانداختم
تا ز کدام آینه تابی رسدیا ز کدام آتشم آبی رسد
چون نظر عقل به رای درستگرد جهان دست برآورد چست
دید از آن مایه که در همّت استپایهدهی را که ولینعمت است
شاه قویطالعِ فیروزچنگگلبن این روضه فیروزه رنگ
خضرِ سکندرمنشِ چشمهرایقطب رصد بند مجسطی گشای
آنکه ز مقصود وجود اول استو آیت مقصود بدو منزل است
شاه فلک تاج سلیماننگینمفخر آفاق ملک فخر دین
نسبت داودی او کرده چستبر شرفش نام سلیمان درست
رایت اسحاق ازو عالی استضدش اگر هست سماعیلی است
یکدلهٔ ششجهت و هفتگاهنقطهٔ نُه دایره بهرام شاه
آنکه ز بهرامی او وقتِ زورگور بوَد بهره بهرام گور
مفخر شاهان به تواناترینامور دهر به داناتری
خاصکنِ ملک جهان بر عمومهم مَلِکِ ارمن و هم شاهِ روم
سلطنت اورنگ خلافت سریرروم ستانندهیِ ابخاز گیر
عالم و عادلترِ اهل وجودمحسن و مکرمترِ ابنای جود
دین فلک و دولت او اخترستملک صدف خاک درش گوهرست
چشمه و دریاست به ماهی و درچشمه آسوده و دریای پر
با کفَش این چشمهٔ سیمابریزخوانده چو سیماب گریزا گریز
خندهزنان از کمرش لعلِ ناببر کمرِ لعلکشِ آفتاب
آفت این پنجره لاجوردپنجه در او زد که بدو پنجه کرد
کوس فلک را جرسش بشکندشیشه مه را نفسش بشکند
خوب سرآغازتر از خرمینیک سرانجامتر از مردمی
جام سخا را که کفش ساقی استباقی بادا که همین باقی است
Mən dünyanı bağlayan bu dairədə ancaq,Nöqtə düyünü kimi axırda oldum dustaq.
Ayağımı açmağa əlimdə yox qüvvətim,Nə bir kölgəliyim var, nə var Hüma şövkətim.
Batıb qalmışdır artıq ayağım bu torpağa,Oluram mən fələklə hər zaman əlbəyaxa!
Başımı hey aşağı dikdim mən qəlbi xəstə,Dizimi ayaq edib, süründüm dizi üstə.
Üzümə işıq salır daim günəş sayağı:Öz könlümün aynası, öz dizimin qapağı.
Baxıb mən bu güzgüyə düşünüb, fikrə daldım,Parlaq göz güzgüsünü bir də ətrafa saldım.
Görüm hansı güzgüdən mənə bir işıq düşər,Görüm, hansı atəşdən mənə bir su yetişər.
Böyük bir iradəylə kamalımın nəzəriƏl atıb axtararkən bu dünyada nə yeri,
Öz uca himmətiylə qaldıraraq pərdəniGördü onu ucaldıb Hümayə göstərəni.
Baxşı güclü, əliysə qalib olan şah ki, varFiruzə rəngli bağın çiçəyidir bəxtiyar,
İskəndər təbiətli Xızırdır, fikri bulaq,Rəsəd bağlar, qütübdür, Micəsti açar ancaq.
Vücudi-əvvəlinsə məqsudu odur bütün,Məqsud ayəsi ona göndərilmişdir bu gün.
Fələk taclı, Süleyman üzüklü hökmürandır,Məlik Fəxrəddin ismi, o məşhuri-cahandır.
Davudnisbət olması göstərmiş səbəb, əlbət,Süleymanlıq şöhrəti vermiş ona nisbət.
İshaqlıq bayrağını odur göyə qaldıran,İsmaililərdir tək ona müxalif çıxan.
Qəlbi tək səmti altı, vaxtı yeddi, ol akah,Doqquz dairənin bir nöqtəsidir Bəhram şah.
O Bəhramlıq göstərsə hünər, cür’ət zamanıBəhram Gurunsa yalnız qəbir olar məkanı.
Padşahların fəxridir şücaətdə, qüvvətdə,Dünyada birincidir çox bilməkdə, şöhrətdə.
Hamının malı etmiş dünyanı, bu akahdır,Ermənistana məlik, Rum elinə bir şahdır,
Xəlifəlik taxtına əyləşib oldu sultan,Əliylə fəth olundu Rum eli, Abxazıstan.
İnsanlar arasında alim ədalətlidir,Səxa əhli içində o ən səxavətlidir.
Dini fələk, dövləti ulduzların çırağı,Mülkü sədəf, gövhərdir qapısının torpağı.
Balıqla, dürlə dolu bir çeşmədir, dənizdir,O sakit bir çeşmədir, o dolu bir dənizdir.
Onun toqqasındakı gözəl lə’lə qıl nəzər,Günəş düşüb üstünə nurla gülür hər səhər.
Şahla pəncə-pəncəyə gəlmək istəyən adamMavi göyün dərdinə mübtəla olar müdam.
Onun zəngi fələkin qulağını edər kar,Güclü nəfəsi ayın şişəsini sındırar.
Bütün şadlıqlarınsa gözəli, ilki odur,Kişiliyin ən yaxşı sonu da, bil ki, odur.
Ovucu səxavətin caminə saqi olsun,Dünyada qalan budur, qoy o da baqi olsun.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-sirler-xezinesi-10
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
The canopy of the nine thrones of the seven stars, the end and the ornament of the prophets,Ahmad, the Prophet, the dust of whose feet is wisdom, has both worlds tied to his saddle strap.
The Treasury of Mysteries, chapter 7O thou, whose body is purer than the pure soul! Thy soul is nourished by May my soul be sacrificed to thee.Thou art the centre of the circle of mercy; thou art the destroyer of the dot of zahmat.
The Treasury of Mysteries, chapter 8O thou, who wearest a veil from Medina and one from Mecca, how much longer shall the sun be behind a cloud?If thou art a moon, show us a little of thy light; and if thou art a rose, send us perfume from thy garden.
The Treasury of Mysteries, chapter 9Oh thou, the jewel of the crown of the prophets, giving crowns to kings,All in this house, whoever they are, whether strangers or those of thy retinue, are dependent upon thee.
Poems by other poets
Ey tubi baxışın yıxdı aləmi,Xumar gözün gənə qiyamət eylər
SevdiyimQədəm basdın didələrim üstünə,Sən xoş gəldin, səfa gəldin, sevdiyim.
OlsunBütün zalımların yurdu, İlahi, tarümar olsunFüqərəyə zülm edən şəxsi yaman dərdə düçar olsun
Yada düşən yarYenə bu könlümə saldın bir talan,Nihan yerdə gəlib yada düşən yar.