The Treasury of Mysteries, chapter 22
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
ای مَلِکِ جانوران رای تووی گهر تاجوران پای تو
گر ملکی، خانهٔ شاهی طلبور گهری، تاج الهی طلب
زانسوی عالم که دگر راه نیستجز من و تو هیچکس آگاه نیست
زان ازلی نور که پروردهانددر تو زیادت نظری کردهاند
نقد غریبی و جهان شهر توستنقد جهان یک به یک از بهر توست
مُلک بدین کارکیایی تُراستسینه کن، این سینهگشایی تُراست
دور تو از دایره بیرونتر استاز دو جهان قدر تو افزونتر است
آینهدار از پی آن شد سحرتا تو رخ خویش ببینی مگر
جنبش این مهد که محراب توستطفلصفت از پی خوشخواب توست
مرغ دل و عیسی جان هم توییچون تو کسی گر بود آن هم تویی
سینه خورشید که پر آتش استروی تو میبیند از آن دلخوش است
مه که شود کاسته چون موی توخنده زند چون نگرد روی تو
عالم خوش خور که ز کس کم نهایغصه مخور بنده عالم نهای
با همه چون خاک زمین پست باشوز همه چون باد تهیدست باش
خاکْ تهی بِه نه درآمیختهگَرد بود خاکِ برانگیخته
دل به خدا بَر نِه و خورسندیییاینت جداگانه خداوندییی
کو خبر دین و دیانت کجاست؟ما به کجاییم و امانت کجاست؟
آن دل کز دین اثرش دادهاندزانسوی عالم خبرش دادهاند
چارهٔ دین ساز که دنیات هستتا مگر آن نیز بیاری به دست
دین چو به دنیا بتوانی خریدکن مکنِ دیو نباید شنید
میرود از جوهرِ این کهرباهر جوِ سنگی به منی کیمیا
سنگ بینداز و گهر میسِتانخاک زمین میده و زر میسِتان
آنکه ترا توشهٔ ره میدهداز تو یکی خواهد و ده میدهد
بهتر از این مایهستانیت نیستسود کن آخر که زیانیت نیست
کار تو پروردن دین کردهانددادگران کار چنین کردهاند
دادگری مصلحت اندیشهایسترَستن از این قومْ مهینپیشهایست
شهر و سپه را چو شوی نیکخواهنیک تو خواهد همه شهر و سپاه
خانهبرِ مُلک، ستمکاری استدولتِ باقی ز کمآزاری است
عاقبتی هست بیا پیش از آنکردهٔ خود بین و بیندیش از آن
راحت مردم طلب، آزار چیست؟جز خجلی حاصل اینکار چیست؟
مست شده عقل به خوشخواب درکشتی تدبیر به غرقاب در
ملک ضعیفان به کف آورده گیرمال یتیمان به ستم خورده گیر
روز قیامت که بُوَد داوریشرمنداری که چه عذر آوری؟
روی به دین کن که قویپشتی استپشت به خورشید که زردشتی است
لعبت زرنیخ شد این گوی زردچون زن حایض پی لعبت مگرد
هرچه در این پرده نُه میخی استبازی این لعبت زرنیخی است
باد در او دم چو مسیح از دماغباز رهان روغن خود زین چراغ
چند چو پروانه پر انداختن؟پیش چراغی سپر انداختن
پاره کن این پرده عیسی گرایتا پر عیسیت بروید ز پای
هرکه چو عیسی رگ جان را گرفتاز سر انصاف جهان را گرفت
رسم ستم نیست جهان یافتنملک به انصاف توان یافتن
هرچه نه عدل است چه دادت دهد؟وآن چه نه انصاف به بادت دهد
عدل بشیریست خِرد شاد کنکارگری مملکت آباد کن
مملکت از عدل شود پایدارکار تو از عدل تو گیرد قرار
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-sirler-xezinesi-22
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Oh thou, who art more precious than the night of union, whose shadow is lighter than the dawn,How long wilt thou sit in sorrow like a shadow? Arise, for a banner is better when it is raised.
The Treasury of Mysteries, chapter 37A religious man was attracted to evil; he chose the street of the wine sellers.He put wine to his lips and wept bitterly, saying: “Oh wretch that I am, what is my remedy?
The Treasury of Mysteries, chapter 38Oh heaven, how much longer wilt thou revolve so slowly? Oh earth, how much longer wilt thou endure this tyranny contentedly?After each night comes the dawn; the end of every burden is to be unloaded.
The Treasury of Mysteries, chapter 39The feet of Christ, walking on the earth, passed across a small market place.He saw a wolf dog which had fallen by the cross roads; its life had gone out of its body.
Poems by other poets
Qayıtdın Kəbədən, Hacı, unutdun din və imanı,Buraxdın şahidi-üqbanı, tutdun xeyri-dünyanı
Təcnisi-münşəibə: Nə ziyadə xəzrati ha budağNə ziyadə xəzrati ha budağ,Sərvcismim ayrıbdı ha budağ,
Bir mürəbbi vü müsahib manidə iqrarədirBir mürəbbi vü müsahib manidə iqrarədir,Bu sözə inkar edənlər mürşidə inkarədir.
دل نداند تو را چنان که توئیجان نگنجد در آن میان که توئی