Khosrow and Shirin, chapter 22
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
شباهنگام کاین عنقای فرتوتشکم پر کرد ازین یک دانه یاقوت
به دشت انجرک آرام کردندبه نوشانوش می در جام کردند
در آن صحرا فرو خفتند سرمستریاحین زیر پای و باده بر دست
چو روز از دامن شب سر برآوردزمانه تاج زرین بر سر آورد
بر آن پیروزه تخت آن تاجدارانرها کردند می بر جرعهخواران
وز آن جا تا در دیر پریسوزپریدند آن پریرویان به یک روز
در آن مینوی میناگون چمیدندفلک را رشته در مینا کشیدند
بساطی سبز چون جان خردمندهوایی معتدل چون مهر فرزند
نسیمی خوشتر از باد بهشتیزمین را دُر به دریا گُل به کشتی
شقایق سنگ را بتخانه کردهصبا جعد چمن را شانه کرده
مسلسل گشته بر گلهای حمرینوای بلبل و آواز قمری
پرنده مرغکان گستاخ گستاخشمایل بر شمایل شاخ بر شاخ
به هر گوشه دو مرغک گوش بر گوشزده بر گل صلای نوش بر نوش
بدان گلشن رسید آن نقشپردازهمان نقش نخستین کرد آغاز
پریپیکر چو دید آن سبزهٔ خوشبه می بنشست با جمعی پریوش
دگر ره دید چشم مهربانشدر آن صورت که بود آرام جانش
شگفتی ماند از آن نیرنگسازیگذشت اندیشهٔ کارش ز بازی
دل سرگشته را دنبال برداشتبه پای خود شد آن تمثال برداشت
در آن آیینه دید از خود نشانیچو خود را یافت بیخود شد زمانی
چنان شد در سخن ناساز گفتنکزان گفتن نشاید باز گفتن
لعاب عنکبوتان مگسگیرهمایی را نگر چون کرد نخجیر
در آن چشمه که دیوان خانه کردندپری را بین که چون دیوانه کردند
به چاره هر کجا تدبیر سازندنه مردم دیو را نخجیر سازند
چو آن گلبرگرویان بر سر خاکگل صد برگ را دیدند غمناک
بدانستند کآن کار پری نیستعجب کاری است کاری سرسری نیست
از آن پیشه پشیمانی گرفتندبر آن صورت ثناخوانی گرفتند
که سر بازی کنیم و جان فشانیممگر کهاحوال صورت باز دانیم
چو شیرین دید که ایشان راستگویندبه چاره راست کردن چاره جویند
به یاری خواستن بنمود زاریکه یاران را ز یارانست یاری
تو را از یار نگزیرد به هر کارخدای است آن که بی مثل است و بی یار
بسا کارا که از یاری برآیدبباید یار تا کاری برآید
بدان بت پیکران گفت آن دلآرامکز این پیکر شدم بیصبر و آرام
بیا تا این حدیث از کس نپوشیمبدین تمثال نوشین باده نوشیم
دگر باره نشاط آغاز کردندمی آوردند و عشرت ساز کردند
پیاپی شد غزلهای عراقیبر آمد بانگ نوشا نوش ساقی
بت شیرین نبید تلخ در دستاز آن تلخی و شیرینی جهان مست
به هر نوبت که می بر لب نهادیزمین را پیش صورت بوسه دادی
چو مستی عاشقی را تنگتر کردصبوری در زمان آهنگ در کرد
یکی را زان بتان بنشاند در راهکه «هر کس را که بینی بر گذرگاه
نظر کن تا درین سامان چه پویدوزین صورت بپرسَش تا چه گوید»
بسی پرسیده شد پنهان و پیدانمیشد سِرّ آن صورت هویدا
تن شیرین گرفت از رنج سستیکز آن صورت ندادش کس درستی
در آن اندوه میپیچید چون مارفشاند از جزعها لولوی شهوار
Gecənin qoynundan çıxınca səhərQızıldan tac qoydu başına göylər.
Firuzə taxt üstə süfrə sərildi,İçki içənlərə şərab verildi.
O yerdən Pərisuz kilsəsinədəkO pəriüzlülər getdi yüyürək
O cənnəttək yerdə gəzib bir zamanLacivərd göyləri qoydular heyran.
Bir saf könül kimi tərtəmiz ova,Uşaq sevgisitək mötədil hava.
Torpaq cənnət kimi, gözəl qoxulu,Hər yanı dürlərlə, güllərlə dolu.
Lalədən bütxana olmuşdu daşlar,Çəmənin zülfünü sərin meh darar.
Bülbül nəvasına, qumru səsinəQırmızı çiçəklər açmışdı sinə.
Bu gözəl çəməndə cəh-cəh vuraraq,Quşlar uçurdular hey budaq-budaq.
Hər küncdə iki quş verib baş-başaGülə "Nuş!" deyərək edir tamaşa.
O naxış çəkən də gəldi gülşənə,Xosrovun şəklini yaratdı yenə.
O pəri, bu yeri görüb xoşladı,Pəri üzlülərlə kefə başladı.
Yenə şəkli gördü, həsrətlə baxdı,O surət könlünü yandırdı, yaxdı.
Bu hiylədən onu bir heyrət aldı,Oyunu unutdu, çox fikrə daldı.
Qoşdu arzusuna, kefi unutdu,Götürdü surəti əlində tutdu.
Baxıb bu aynada gördü özünü,Görüb bihal oldu, yumdu gözünü.
Milçək tutan vecsiz hörümçək toruOvladı hümanı, o şux məğruru.
Divlər etdiyindən mənzil bu yeriBir divanə oldu burda o pəri.
Bir yerdə olarsa tədbir və hiyləİnsan deyil, divi ovlarlar belə.
Bir çox söz söylədi adətdən kənar,Yenidən bir daha deyilməz onlar.
O gülyanaqlılar torpağa düşənYüz yarpaqlı gülü qəmli görərkən
Bildilər ki, səbəb pəri deyilmiş,Başqa bir naxışla bəzənib bu iş.
Pərt oldular şəkli cırdıqlarından.Vəsfə başladılar o şəkli haman.
Dedilər: "Baş qoyub, göstərib hünər,Şəkil sahibindən bilərik xəbər."
Şirin gördü onlar doğru söz deyir,Xidmətə hazırdır hamısı bir-bir.
"Kömək edin", dedi bir ah çəkərək,Yoldaşdan yoldaşa yetişər kömək.
Heç bir işdə olma yarsız, yoldaşsız,Dünyada yoldaşsız allahdır yalnız.
Dünyada çox iş var yoldaşdan aşar,Yaman gündə çatar dada yoldaşlar.
O bütlərə baxıb Şirin səsləndi:"Bu şəkildən ötrü səbrim tükəndi.
Gizlətməyək bunu kimsədən gərək,Onun sağlığına gəlin mey içək".
Kefə başladılar qızlar yenidən,Gülgün şərablarla bəzəndi çəmən.
Başlandı saz, qəzəl, hicran nəğməsi,Yüksəldi saqinin "Nuş olsun!" səsi.
Şirin əlində təlx şərab tutuncaAcı və şirindən məst oldu dünya.
Dəyəndə Şirinin meyə dodağıŞəklin qabağında öpdü torpağı.
Sərxoşluq salanda məşuqu daraSəbri kəsilərək axtardı çara.
Qızlardan birini göndərdi ki: "SənYoldan ötüb keçən hər kimi görsən,
Göz qoy, soruş, öyrən haradır səfər.Şəkil barəsində ondan tut xəbər".
Qızlar gizlin, açıq hey soruşdular,O surətin sirri olmadı aşkar.
Şirin iztirabdan heç dincəlmədi,Şəkildən bir doğru xəbər gəlmədi.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-xosrov-ve-sirin-22
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Come, cup-bearer! that milk of vermilion colour (the ruddy wine of senselessness),Whose reflection brings blood (red colour and vigour) to mercury (the palsied one),
Sharafnama, chapter 36Come, cup-bearer! that wine that brings pleasure,Gives youth, brings back life, —
Sharafnama, chapter 37Come, cup-bearer! make my heart fresh with the wine (of senselessness);In this respect, exercise patience (carelessness) within limit (only to a small degree).
Sharafnama, chapter 38Come, cup-bearer! that Kay Khusravi cup (of senselessness),Whose splendour (of wine) gives freshness to the eyes (of holy men),
Poems by other poets · Nature and spring
Zülfün kimi qaraldı könül dudi-ah ilə,Eşqində iddia edərəm bu güvah ilə.
GöstərinGülə candan, könüldən aşiq olan bülbüləBaşqa bir gül göstərin, aşiq olsun o gülə...
SəndədirGetmənəm obağdan, çıxmasın adın sənin,Söylənməsin heç bir yerdə yeməli zadın sənin,
OlmasınPək az sürən baharımın canlı çiçəyi, sevimliSonama, göndərdiyi çiçəklərə qarşı yadigarım