اولین شخص گفت با بهرامکای شده دشمن تو دشمن کام

راست‌روشن به زخم‌های درشتدر شکنجه برادرم را کشت

وانچه بود از معاش و مَرکب و چیزهمه بستد حیات و حشمت نیز

هرکس از خوبی و جوانی اوسوخت بر غبن زندگانی او

چون من انگیختم خروش و نفیرزان جنایت مرا گرفت وزیر

کاو هواخواه دشمنان بوده‌ستتو چنینی و او چنان بوده‌ست

غوری‌یی تند را اشارت کردتا مرا نیز خانه غارت کرد

بند بر پای من نهاد به زورکرد بر من سرای را چون گور

آن برادر به جور جان بردهوین برادر به دست و پا مرده

کرده زندانی‌ام‌، کنون سالی‌ستروی شاهم خجسته‌تر فالی‌ست

شاه را چون ز گفت‌ِ آن مظلومآنچه دستور کرد شد معلوم

هر چه دستور ازو به غارت بردجمله با خونبها بدو بسپرد

کردش آزاد و دلخوشی دادشبر سر شغل خود فرستادش

کرد شخص دوم دعای درازدر زمین بوس شاه بنده‌نواز

گفت باغیم در کیایی بودکه‌‌آشناییش روشنایی بود

چون بساط بهشت سبز و فراخکله بر کله میوه‌ها بر شاخ

در خزان داده نوبهار مراوز پدر مانده یادگار مرا

روزی از راه آتشین داغیسوی باغ من آمد آن باغی

میهمان کردمش به میوه و میمیهمانی سزای خدمت وی

هر چه در باغ بود و در خانهپیش او ریختم به شکرانه

خورد و خندید و خفت و آرامیدوز شراب آنچه خواست آشامید

چون زمانی به گرد باغ بگشتخواست کز عشق باغ گیرد دشت

گفت بر من فروش باغت راتا دهم روشنی چراغت را

گفتم این باغ را که جان منستچون فروشم‌؟ که عیش‌دان منست

هرکسی را در آتشی داغی‌ستمن بیچاره را همین باغی‌ست

باغْ پندار کان‌ِ توست مداممن تو‌را باغبان نه‌، بلکه غلام

هر گهی کافتدت به باغ شتابمیوه خور باده نوش بر لب آب

و آنچه خیزد ز مطبخ چو منیپیشت آرم به دست سیم‌تنی

گفت ازین در گذر بهانه مسازباغ بفروش و رَخت وا پرداز

جهد بسیار شد به شور و به شرباغ نفروختم به زور و به زر

عاقبت چون ز کینه شد سرمستتهمتی از دروغ بر من بست

تا بدان جرم از جنایت خویشباغ را بستد از من درویش

وز پی آن که در تظلم گاهاین تظلم نیاورم بر شاه

کرد زندانی‌ام به رنج و وبالوین سخن را کمینه رفت دو سال

شه بدو باغ داد و گشت آبادخانه و باغ داد چون بغداد

گفت زندانی سوم با شاهکای ترا سوی هرچه خواهی راه!

بنده بازارگان دریا بودروزی‌ام زان سفر مهیّا بود

رفتمی گه‌گهی به دریا‌بارسودها دیدمی در آن بسیار

چون شناسا شدم به داناییدر بد و نیک دُر دریایی

لؤلؤ‌یی چندم اوفتاد به چنگشب‌ْچراغ‌ِ سَحر به رونق و رنگ

آمدم سوی شهر حوصله پُرچشم روشن بدان علاقهٔ دُر

خواستم کان علاقه بفروشموز بها گه خورم گهی پوشم

چون وزیر ملک خبر بشنیدکه‌‌آن‌ِ من بود عقد مروارید

خواند و از من خرید با صد شرمدر بها داشتم بسی آزرم

چونکه وقت بها رسید فرازگونه گونه بهانه کرد آغاز

من بها خواستم به غصه و درداو نیاورد جز بهانهٔ سرد

روزکی چندم از سیاه و سپیدعشوه بر عشوه داد و من به امید

واخر الامر خواند پنهانمکرد با خونیان به زندانم

بر گناهم یکی بهانه شمردکان بها را بدان بهانه ببرد

عوض عِقد من که برد از دستدست و پایم به عقده‌ها در بست

او ز من گوهر آوریده به چنگمن ازو در شکنجه مانده چو سنگ

او دُر آورده در شکنج‌ِ کلاهمن صدف‌وار مانده در بن چاه

شد سه سال این زمان که در بندمروی شه دیده دید و خرسندم

شه ز گنج وزیر‌ِ بد‌گوهرگوهرش باز داد و زر بر سر

چهارمین شخص با هزار هراسگفت کای درخور هزار سپاس

مطربی عاشقم غریب و جوانبربطی خوش زنم چو آب روان

مهربان داشتم نوآیینیچینی‌یی‌، بلکه درد بر‌چینی

مهرش از ماه روشنی بردهروز چون شب برابرش مرده

هیچ را نام کرده کاین دهن استنوش در خنده کاین شکر‌شکن است

خوبی‌اش از بهار زیبا‌رویخانه و باغ برده رویاروی

گُلِه گیلی کشان به دامانشسرو را لوح در دبستانش

در ولایت درم‌خریدهٔ منوز ولینعمتان دیده من

برده رونق به تیز بازاریتار زلفش ز مشک تاتاری

از من آموخته ترنم ساززدنش دلفریب و روح نواز

هر دو با یکدیگر به یک خانهگرم صحبت چو شمع و پروانه

من بدو زنده‌دل چو شب به چراغاو به من شادمان چو سبزه به باغ

روشن و راست همچو شمع از نورراست‌روشن ز بنده کردش دور

شمع را در سرای خویش افروختدل پروانه را به آتش سوخت

چون بر آشفتم از جدایی اوراه جستم به روشنایی او

بند بر من نهاد خنداخندیعنی آشفته را بباید بند

او عروس مرا گرفته به نازمن به زندان به صد هزار نیاز

چار سال است کز ستمگاریداردم بی‌گنه بدین خواری

شاه حالی بدو سپرد کنیزنه تهی بلکه با فراوان چیز

بر عروسیش داد شیر‌بهابا عروسش ز بند کرد رها

شخص پنجم به شاه انجم گفتکای فلک با چهار طاق تو جفت

من رئیس فلان رصد‌گاهمکز مطیعان دولت شاهم

شده شغلم به کشور آراییحلقه در گوش من به مولایی

داده بود ایزدم به دولت شاهنعمت و حشمتی ز مال و ز جاه

از پی جان درازی شه شرقکردم آفاق را به شادی غرق

از دعا زاد راه می‌کردمخیری از بهر شاه می‌کردم

خرم و تازه‌، شهر و کوی به مناهل دانش نهاده روی به من

دادم از مملکت‌فروزی‌ِ خویشهر کسی را برات روزی خویش

تنگدستان ز من فراخ درمبیوگان سیر و بیوه زادان هم

هر که زر خواست زرپذیر شدمو آنکه افتاد دستگیر شدم

هیچ درمانده در نماند به بندتا رهایی ندادمش ز گزند

هر چه آمد ز دخل دهقانانصرف می‌شد به خرج مهمانان

دخل و خرجی چنانکه باید بودخلق راضی ز من‌، خدا خشنود

چون وزیر این سخن به گوش آورددیگ بیداد را به جوش آورد

کدخدایی‌ام را ز دست گشاددست بر مال و ملک بنده نهاد

گفت کاین مال دست رنج تو نیستبخشش تو به قدر گنج تو نیست

یا به اکسیر کوره تافته‌اییا به خروار گنج یافته‌ای

قسمت من چنانکه باید دادبده ارنه سرت دهم بر باد

هر معیشت که بنده داشت تمامهمه بستد بدین بهانهٔ خام

و آخر کار دردمندم کردبندهٔ خود بُدم‌، به بندم کرد

پنج سال است تا در این زنداندورم از خانمان و فرزندان

شاه فرمود تا به نعمت و نازبر سر ملک خویشتن شد باز

چون به شخص ششم رسید شماردر سر بخت خود شکست خمار

کرد بر شه دعای پیروزیکای ز خلق تو خلق را روزی

من یکی کُرد‌زاده لشگری‌امکز نیاگان خویش گوهری‌ام

بنده هست از سپاهیان سپاهپدرم بود نیز بنده شاه

خدمت شاه می‌کنم به درستپدرم نیز کرده بود نخست

از پی دشمنان شه پیوستمی‌دوم جان و تیغ بر کف دست

شاه نان پاره‌ای به منّت خویشبنده را داده بُد ز نعمت خویش

بنده آن نان به عافیت می‌خوَردبر در شاه بندگی می‌کرد

خاص کردش وزیر جافی رایبا جفا هیچکس ندارد پای

بنده صاحب عیال و مال نداشتبجز آن مزرعه منال نداشت

چند ره پیش او شدم به نفیرکز برای خدای دستم گیر

تا عیاری به عدل بنمایدبر عیالان‌ِ من ببخشاید

یا چو اطلاقیان بی‌نانمروزی‌یی نو کند ز دیوانم

بانگ برزد به من که خامش باشرنگ خویش از خدنگ خویش تراش

شاه را نیست با کس آزاریتا کند وحشتی و پیکاری

دشمنی بر درش نیامد تنگتا به لشگر نیاز باشد و جنگ

پیشهٔ کاهلان مگیر به‌دستکار گِل کن که تندرستی هست

توشه گر نیست‌، بر زیاده مکوشاسب و زین و سلاح را بفروش

گفتم از طبع دیو رای بترسعجز من بین و از خدای بترس

منمای از کمی و کم رختیمن‌ِ سختی‌رسیده را سختی

تو همه شب کشیده پای به نازمن به شمشیر کرده دست دراز

گر تو در ملک می‌زنی قلمیمن به شمشیر می‌زنم قدمی

تو قلم می‌زنی به خون سپاهمن زنم تیغ با مخالف شاه

مسِتان از من آنچه شه فرمودگرنه فتراک شه بگیرم زود

گرم شد کز من این خطاب شنیدبر من‌ِ بی‌قلم دوات کشید

گفت کز ابلهی و نادانیچون کلوخم به آب ترسانی

گه به زرقم همی‌کنی تقلیدگه به شاهم همی‌دهی تهدید

شاه را من نشانده‌ام بر گاهنیست بی خط من سپید و سیاه

سر شاهان به زیر پای منستهمه را زندگی برای منست

گر تولا به من نکردندیکرکسان مغزشان بخوردندی

این بگفت و دوات بر من زداسب و ساز و سلیح من بستد

پس به دژخیم خونیان دادمسوی زندان خود فرستادم

قرب شش سال هست بلکه فزونتا دلم پر غم است و جان پر خون

شاه بنواختش به خلعت و سازجاودان باد شاه بنده‌نواز

چون لبش را به لطف خندان کردرسم اقطاع او دو چندان کرد

هفتمین شخص چون رسید فرازبر لب از شکر شه کشید طراز

گفت من‌که از جهان کشیدم دستزاهد‌ی رهرو‌م خدای‌پرست

تنگدستی فراخ‌دیده چو شمعخویشتن سوخته برابر جمع

عاقبت را جریده بر خواندهدست بر شغل گیتی افشانده

از همه خورد و خواب بی بهرمقائم اللیل و صائم الدهرم

روز ناخورده‌، کاب و نانم نیستشب نخفته‌، که خان و مانم نیست

در پرستش‌گهی گرفته قرارنیستم جز خداپرستی کار

هر که را بنگرم‌، رضا جویمهر که یاد آرمش دعا گویم

کس فرستاد سوی من دستورخواند و رفتم مرا نشاند از دور

گفت بر تو مرا گمان بد استگر عذابت کنم بجای خوَد است

گفتم ای سیّدی‌! گمان تو چیست‌؟تا به ترتیب تو توانم زیست‌

گفت‌: «‌می‌ترسم از دعای بدتمرگ می‌خواهم از خدای خودت

کز سر کین‌وری و بدخوییدر حق من دعای بد گویی

زان دعای شبانه شبگیریترسم افتد بدین هدف تیری

پیشتر زان کز آتش کینتدر من افتد شرار نفرینت

دست تو بندم از دعا کردندست تنها نه‌، دست با گردن‌»

زیر بندم کشید و باک نداشتغم این جان دردناک نداشت

هفت سالم درین خراس افکنددر دو پایم کلید و داس افکند

بند بر دست من کمند زدهمن بر افلاک دست بند زده

او فرو بسته از دعا دستممن بر او دست مملکت بستم

او مرا در حصار کرده به فنمن بر ایوان او حصار شکن

چون خدایم به رفق شاه رساندخوشدلی را دگر بهانه نماند

شاه در بر گرفت زاهد راشیر کافر‌کُش‌ِ مجاهد را

گفت‌ جز نکته‌ای که ترس خداستراست‌روشن نگفت چیزی راست

لیک دفع دعا چنان نکنندحکم زاهد چو رهزنان نکنند

آن‌که آن بد به جای خود می‌کردخویشتن را دعای بد می‌کرد

تا دعای بدش به آخر کارهم سر از تن ربود و هم دستار

از تر و خشک هر چه داشت وزیرگفت با زاهد آنِ توست بگیر

زاهد آن فرش داده را بنوَشتزد یکی چرخ و چرخ‌وار بگشت

گفت از این نقدها که آزادمبهترم دِه که بهترت دادم

رقص برداشت بی‌مقطّع سازآن‌چنان‌شد که کس ندیدش باز

رهروان آنگه آنچنان بودندکز زمین سر بر آسمان سودند

این گروه ار چه آدمی نسبندهمه دیوان آدمی لقبند

تا مِی‌ پخته یافتن در جامدید باید هزار غورهٔ خام

پخته آنست کز چنین خامانبرکشد جیب و درکشد دامان

Söylədi Bəhrama birinci adam:
"Sənin düşmənindən düşmən alsın kam.

Tökdü Rastü-Rövşən gözdən yaşımı,
Əzabla öldürdü can qardaşımı.

Mal-qara az, ya çox, nəyi ki, vardı -
Üstə izzəti də alıb apardı.

Gözəldi qardaşım, xeyli cavandı,
Hər kim eşitdisə halıma yandı.

Mən şivən qoparıb, saldım qalmaqal,
Saldırdı zindana o məni dərhal.

  • Düşmənə var - dedi - yaman rəğbəti,
    Gətirdi başıma bu müsibəti.

Kinli bir quruya verdi işarət,
Etdilər evimi talan və qarət.

Bağlatdırdı məni, göstərib də zor,
Sarayı gözümdə dönüb oldu gor.

Getdi min zülm ilə, öldü o qardaş,
Bu qardaş ölümcül axıtdı qan-yaş.

Onun dustağıyam bir ildir, düzü,
Mənimçin mübarək faldır şah üzü".

O məzlum dərdini söylədikcə, şah
Oldu vəzirinin zülmündən agah.

Vəzir qarətini qan bahasilə
Qaytarıb tapşırdı o məzlum ələ.

Dedi: "Get işinə, azadsan, azad!"
Elədi məzlumu beləliklə şad.

İkinci dayandı, əl üstündə əl,
Şaha dua etdi hər şeydən əvvəl;

Dedi: "Kənarlarda vardı bir bağım
Yaşıllıq yurduydu şaxım, budağım.

Hər küncünün vardı behişt cəlalı,
Əyərdi meyvələr hər yaşıl dalı.

Məndən ötrü xəzan təzə bahardı,
Atamdan bu bağça bir yadigardı.

Gəldi həmən bağa bir gün o yağı,
Oldu gülzarımın əziz qonağı.

Gətirdim ortaya meyvə, mey, şərbət,
Layiqincə ona eylədim hörmət.

Evdə, bağda nəyə gəldi gümanım,
Gətirdim ortaya, gülsün mehmanım.

Yedi, rahat oldu, sevindi, yatdı,
Meydən istəyincə murada çatdı.

Sonra durub gəzdi, etdi tamaşa,
Həmən bağ eşqilə döndü sərxoşa.

Söylədi: - Gəl, mənə sat bu bağını,
Pul verim, nurladım qoy çırağını.

Mən dedim: - canımdır, bil, bu bağ mənim,
Onsuz günüm qara olacaq mənim.

Hər kəsin bir şeyə qızğın eşqi var,
Mən yazığı isə bağım yaşadar.

Elə zənn eylə ki, bu bağ sənindir,
Bağbanınam burda, otaq sənindir.

Nə zaman güzarın düşərsə bizə,
Sular kənarında, mey iç, al məzə.

Nəyə malikəmsə mətbəximdə mən
Gətirsin önünə bir gümüşbədən.

Dedi: - Bundan daşın, bəhanəni at,
Yığış, get buradan, bağı mənə sat!

Çalışdım, inlədim, atmadım bağı,
Nə zora, nə zərə satmadım bağı.

Nə zaman keyfləndi o asi mehman,
Atdı üzərimə bir quru böhtan.

Başımı zülm ilə cəfaya saldı,
Tutub mən yazıqdan bağımı aldı.

O gündən qismətim oldu soyuq ah,
Deyirəm dərdimi bilsin şahənşah.

İki ildir məni gətirib cana,
Çəkib əziyyətlə salıb zindana".

Şah qaytardı ona tarlanı, bağı,
Bağdada dönmüşdü bağı, otağı.

Üçüncü dedi ki: "Böyük tacidar,
Hər yana istəsən bəxtin yol açar.

Mən dəniz yoluyla edib ticarət,
Tapardım özümə bir parça nemət.

Çıxardım səfərə beləcə bol-bol,
Gəlirim artardı hər səfər, hər yol.

Dürrü tanımaqda artdı qiymətim,
Bürüdü hər yanı adım, şöhrətim.

Sabaha nur verən yar-yaraşıqlı,
Çıraqdan daha çox aydın, işıqlı

Bir neçə mirvari ələ gətirdim,
Sevinib özümü şəhrə yetirdim.

Onları satmaqdı arzum, istəyim,
Dedim: yaxşı geyim, həm yaxşı yeyim.

Çatdı vəzirinə onun sorağı,
Bildi ki, məndə var bir boyunbağı.

Çağırtdırıb aldı, odlara yandım,
Qiymət söyləməyə yaman utandım.

Sövdələşmək çağı gəldi meydana,
Gətirdi ortaya yüz min bəhana.

Dedim qiymətini, dərdü qəmlə mən,
Yenə əl çəkmədi o bəhanədən.

O, qaradan, ağdan tutmuş neçə gün,
Qəlbimi ümidlə doldurdu bütün.

Nəhayət çağırıb məni gizlicə,
Canitək zindana saldı bir gecə.

Pulumu vermədi namərd, aman, ah,
Dedi: - İşləmisən cinayət, günah.

Getdi halal malım, dürr boyunbağım,
Bağlandı üstəlik əlim, ayağım.

O məndən gövhəri beləcə aldı,
Varlığım daş kimi zillətdə qaldı.

Dürrü papağına eylədi bəzək,
Atıldım quyuya, qaldım sədəftək".

Xəznəsindən alıb bədvəzirin, şah
Onu daş-qaşlarla eylədi gümrah.

Dördüncü şəxs çəkib, qorxusundan ah,
Dedi: "Ey tərifə layiq olan şah.

Gənc, qərib aşiqəm, ilham alardım,
Axar sular kimi bərbət çalardım.

Bir sevgilim vardı, olmazdı misli,
Qəmlər təsəllisi, çinliydi əsli.

Hilaldan nur almış parlaq məhpara,
Gündüz qarşısında gecədən qara.

O, heçin adını qoymuşdu ağız,
Qatıb gülüşünə qənd, şəkər bu qız.

Bahardan gözəldi bu dilbər cavan,
Aşkara çalmışdı rövnəqi bağdan.

Satın aldımsa da mən o afəti,
Gözümün bir oydu vəli-neməti.

Məndən öyrənmişdi sazda çalmağı,
Vardı ruh bəsləyən könül almağı.

Üzbəüz oturub məclis qurardıq,
Şamla pərvanətək söhbət vurardıq.

Mən bir gecə idim, o nurlu çıraq,
Yar sevimli çiçək, könül bağça-bağ.

Vəzir məndən aldı o güləndamı,
Elə bil ayırdı nurundan şamı.

Alıb öz evini işıqlandırdı,
Yazıq pərvanəni oda yandırdı.

Mən yar həsrətiylə divanə oldum,
Ona yol axtardım, getdikcə soldum.

Vəzirin saldırdı məni zindana,
Dedi: - Zəncirlənər dəli-divana.

Aldı o yarımı hiylə, naz ilə,
Can qaldı zindanda min niyaz ilə.

Dörd ildir ki, belə, ah, o zülümkar
Məni bu zindanda etmiş zəlil, xar".

Şah gözəl kənizi, bollu varidat
Gətirdib, oğlana verdi o saat.

Üstəlik gəlinə verdi bol cehiz,
Zindandan qurtardı məhbusla kəniz.

Beşinci söylədi: "Ulu tacidar,
Ey evi fələyə olan barabar.

Rəisiyəm filan rəsədgahın mən,
Müti bir quluyam şahənşahın mən.

Məşğələm verməkdir ölkəyə zinət,
Qulağım halqalı, işim itaət.

Şahın dövlətindən, yaradan Allah
Mənə dövlət vermiş, bir də cəlal, cah.

Məşriq şahı daim yaşasın deyə,
Qərq etdim üfüqü tamam şənliyə.

Duan rizqim idi mənim hər zaman,
Səndən ötrü gördüm yaxşı iş, inan.

Şəhər, kənd sayəmdə oldu təzə, şad,
Alimlər etdilər mənə etimad.

Əlimlə parladı bütün məmləkət,
Yetişdi sayəmdə hər kəsə nemət.

Yoxsulluq əlimlə qaçdı, yox oldu,
Səyimlə dulların qarnı tox oldu.

Qızıl umanlara eylədim kömək,
Dərdə qalanlara yetirdim yemək.

Qoymadım kimsəni qalmağa mətəl,
Əziyyət çəkənə tez uzatdım əl.

Nə gəlirim olsa əkinçilikdən,
Onu sərf eylədim qonaqlığa mən.

Salmışdım qaydaya gəlir-çıxarı,
Məndən razı idi rəiyyət, Tanrı.

Bu adım, bu sanım vəzirə çatdı,
Zülüm qazanını o tez qaynatdı.

Aldı mənsəbimi, cah-cəlalımı,
Dağıtdı, qoymadı mülkü malımı.

Dedi: - Qazanmadın əməklə var sən,
Bəxşiş də görməyib kimsə əlindən.

Var iksir kürəsi səndə, ehtimal,
Ya ki, tapılmadır bu xəznə, bu mal.

Ayır layiqincə bir qismət mənə,
Yoxsa, yetirərəm əziyyət sənə.

Qulunun başına gətirdi nələr,
İşlətdi min cürə xam bəhanələr.

Ən axırda məni dərdimənd etdi,
Özüm öz qulumdum, tutub bənd etdi.

İndi beş ildir ki, evdən uzağam,
Körpələrə həsrət nakam dustağam".

Şah verdirdi ona min nazü nemət,
Dedi ki: - Azadsan, öz evinə get!

Altıncı məzluma növbət ki, çatdı,
Öz xumar bəxtini o da oyatdı.

Şaha dua etdi əvvəlcə, əlbət,
Dedi: "Ey əxlaqı ölkəyə nemət,

Əslim kürd, özüm də mərd bir əsgərəm,
Nəslimin mirası, xalis gövhərəm.

Qoşun əfradına mənsubam mən də,
Atam da padşaha bəndəydi, bəndə.

İxlasla şahıma qulluq edirdim,
Atamın getdiyi yolla gedirdim.

Şahın düşməninə qılınc çəkərəm,
Hazıram canımdan keçməyə hər dəm.

Şah öz nemətindən azacıq çörək
Vermişdi, biz də bir güzəran görək.

Asudə neməti mən də yeyirdim,

  • Bəndəyəm hər zaman şaha, - deyirdim.

Aldı mənsəbimi vəzir kələkbaz,
Zülmün, yamanlığın axırı olmaz.

Vardı əkin yerim, əhli-əyalım,
Yoxdu bundan özgə dövlətim, malım.

Neçə yol yanına vardım onun mən,
Yalvardım, yaxardım tutsun əlimdən.

Bəlkə də ədalət yoluyla getsin,
Yazıq ailəmə bir insaf etsin.

Təqaüd kəsdirsin mənə o insan,
Ruzimi yetirsin ali divandan.

Üstümə səsləndi, dedi: - Sakit ol!
Gedib xədənginlə öz ruzini yol.

Yoxdur meyli şahın, bunu düş başa
Ki, dava törətsin, girsin savaşa.

Qorxuda deyildir başının tacı,
Davaya, qoşuna yox ehtiyacı.

Tənbəllik eyləmə, peşə tap, peşə,
Palçıqçılıq eylə, giriş bir işə.

Yeməyin yoxsa da, qapında var at,
Onu, yəhərini, silahını sat!

Dedim: - Bu xislətdən, bu rəydən əl çək,
Tanrıdan qorxaraq, gəl, eylə kömək.

Həsrət qoyma məni pula, paltara,
Mən dara düşmüşü gəl salma dara.

Sən uzatdın nazla əl-ayağını
Mən qılınc götürüb qovdum yağını.

Sən məmləkət üçün vurursan qələm,
Mən qılınc götürüb, atıram qədəm.

Qələm batırırsan sən qara qana,
Mən hücum edirəm qanlı düşmana.

Şahın verdiyini alma əlimdən,
Pənah apararam, yoxsa, ona mən.

Qızıb bu sözlərdən göstərdi inad,
O mən qələmsizə çəkdi bir dəvat.

Dedi ki: - Ey qanmaz, bunu yaxşı qan,
Xam kərpic deyiləm ki, qorxum sudan.

Gah dilə tutursan işlədib hiylə,
Gah da qorxudursan məni şah ilə.

Verdim taxtü-tacı mən tacidara,
Mən olmasam, olmaz nə ağ, nə qara.

Saymaram olsa min şah sərəncamı,
Yaşar mənim üçün padşahlar hamı.

Yola getməsəydi mənimlə hərgah,
Qurd-quşa olardı qismət, bil ki, şah.

Söyləyib dəvatı başıma çaldı,
Atı, silahımı əlimdən aldı.

Zülm edib əlini batırdı qana,
O gün mən yazığı saldı zindana.

Dustağam indi mən düz altı ildir,
Ürəyim qəmlidir, bəxtim zəlildir".

Şah oxşayıb onu, tutdu qaş-daşa,
Ey bəndə bəsləyən hökmüdar, yaşa!

Şahın ki, lütf ilə güldü dodağı,
İki dəfə artdı kürdün torpağı.

Yeddinci məzlumun növbəti yetdi,
Ürəkdən o şaha dualar etdi.

Dedi: "Mən dünyadan götürmüşdüm əl,
Allaha bağlayar zahidlər əməl.

Gözütox yoxsulam, yandım şam kimi,
El üçün çalışan bir adam kimi.

Aqibətdən xəbər tutaraq əvvəl,
Üzdüm bu dünyanın işlərindən əl.

Demə ki, yemişəm, demə yatmışam,
Bol namaz qılmışam, oruc tutmuşam.

Gündüz yoxdu yeyim çörəyim, suyum,
Gecə yoxdu yerim yatım, yuxlayım.

Allaha eylədim hər an ibadət,
Ancaq ibadətə eylədim adət.

Hamıya bir rıza gəzdim dünyada,
Duayla hər kəsi gətirdim yada.

Vəzir məndən ötrü yollayıb soraq,
Çağırdı, gedincə oturdub uzaq.

Dedi ki: - Haqqında pis gümanım var,
Yeri vardır sənə versəm əzablar.

Dedim ki: - Ey ağa, gümanın nədir?
Yaşaram arzunca, imanın nədir?

Dedi: - Bəd duandan qorxuram ancaq,
Diləyirəm sənə ölüm versin haqq.

Mənimlə çoxdandır sənin iddian,
Ucalır haqqımda gecə bəd duan.

Bəd dua oxu ki, atırsan müdam,
Dəyər bu hədəfə bir gün qorxuram.

Nifrinin canımı hədəf etməmiş,
Qarğışların hələ cana yetməmiş,

Əlini, boynunu tutub bağlaram,
Mən də bu şəkildə səni dağlaram.

Qorxmayıb, ömrümü o saldı bəndə,
Zərrəcə yanmadı mən dərdiməndə.

Dustağam əlində düz yeddi ildir,
Ayaqlarım torda, bəxtim zəlildir.

Mənim əllərimi saldısa bəndə,
Fələklərdən kömək istədim mən də.

Duadan ayırdı əlimi əgər,
Sanma bir də əli nemətə dəyər.

O saldı qalaya, mənə gəldi fən,
Dağıtdım evini qarğışımla mən.

Yetirdim əlimi mən də padşaha,
Qalmadı bir əngəl, şad olum daha".

Qalxıb qucaqladı Bəhram zahidi,
O kafir öldürən şir mücahidi.

"Duadan qorxuram - sözündən qeyri,

  • Dedi - hər nə demiş, hamısı əyri.

"Duan yerdə qalar" deyənlər hanı?
Quldur hökmü deyil, zahid fərmanı.

Vəzir ki, görməyib öz yerində iş,
Deməli, özünə qarğış eyləmiş.

Gəldi bəd duanın nəhayət sonu,
Başını kəsdirib məhv edər onu.

Vəzirin nəyi var: qaş-daş, mülkü mal,
Götür, zahid baba, sənin olsun, al!"

Verilən şeylərdən üz döndərərək,
Zahid dövrə vurdu misali-fələk.

Sonra: - Bu nəqdlərdən azadam, - dedi,
O yaxşı vermişdi, yaxşı istədi.

Çalğısız başladı birdən o rəqsə,
Getdi, görünmədi artıq heç kəsə.

Onlar bu qaydayla qədəm atdılar,
Yerdən asimana baş ucaltdılar.

İnsan adlansa da yerdə qalan, bil,
Cümləsi divlərdir, başqa şey deyil.

Qədəhdə püxtə kim tapmaq istəyər,
Min-min xam qoraya salmalı nəzər.

Püxtə o kəslərə layiqdir demək
Ki, qoruyar xamdan həm cib, həm ətək.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets