Мират аль-мухаккикин, глава 5
Что такое маснави?
Маснави: длинная поэма, где каждый бейт рифмуется внутри себя; обычно эпос или повесть.
بدان که حق تعالی مردم را بجهت آن آفرید تا او را بشناسند و بپرستند کقوله تعالی: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»، ای لیعرفون. یعنی نیافریدیم جنّیان را و آدمیان را مگر از برای آنکه حضرت ما را بشناسند و بپرستند. و در احادیث الهی چنین آمده است که داود نبی، علیه السلام، از حضرت حق تعالی سؤال کرد که الهی حکمت چه بود که عالم و آدم را پیدا کردی؟ خطاب آمد که: «کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف، فخلقت الخلق لکی اعرف». و معنی این حدیث قدسی را شیخ فریدالدین عطار در نظم بیان فرموده:
ز رب العزة اندر خواست داودچه حکمت بود کآمد خلق موجود؟
جواب آمد که تا این گنج پنهانکه آن مائیم، بشناسند ایشان
تو از بهر شناسائی گنجیبه گلخن سر فرود آری برنجی
و چون معلوم شد که حق تعالی مردم را بجهت معرفت خود آفریده است، هر آینه باید که ایشان را استعداد آن داده باشد و الا مردم بی استعداد حق را نتوانند شناخت و حضرت حق را به دیدن و دانستن آیات و آثار قدرت او در آفاق و انفس توان شناخت و مردم را میسر نبود که در قعر دریا و عروق جبال روند و اسرار عالم سفلی را مشاهده کنند و بر افلاک برآیند و حقایق و دقایق عالم اعلی را ببینند و در انفس عالم ملکوت روند و احوال ارواح یعنی عقول و نفوس افلاک معلوم کنند و بر همگی صفات حق مطلع شوند و افعال خدای تبارک و تعالی در ابداع و اختراع موجودات بشناسند. پس اللّه تعالی از غایت عنایت هرچه در عالم آفریده بود از ظاهر و باطن و علوی و سفلی، مردم را بر آن مثال گردانید.
و همچنانکه عالم مسخر امر او است، تن مردم مسخر روح گردانید تا مردم از ترکیب اعضا و ترتیب اجزای خود بر عالم علوی و سفلی مطلع گردند و از دانستن صفات صفات حق تعالی را بشناسند، و از امر کردن روح ایشان بدن ایشان را بدانند که فرمان راندن جان ایشان در تن ایشان همچو فرمان راندن حق تعالی است در عالم. و ما این معنی به شرح بیان کنیم و محققان در این معنی چنین گفتهاند:
ای نسخۀ نامۀ الهی که توییوی آینۀ جمال شاهی که تویی
بیرون ز تو نیست هر چه در عالم هستاز خود بطلب هر آنچه خواهی که تویی
و رسول اللّه علیه السلام در این باب چنین فرموده که: «ان اللّه تعالی خلق آدم علی صورته».
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/sebusteri-mirat-ul-muhaqqiqin-5
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
نخست از فکرِ خویشم در تحیّرچه چیز است آن که خوانندش تفکّر
Гульшан-и раз, глава 4مرا گفتی بگو چِبْوَد تفکّرکز این معنی بماندم در تحیّر
Гульшан-и раз, глава 5اگر خورشید بر یک حال بودیشعاعِ او به یک منوال بودی
Гульшан-и раз, глава 6کدامین فکر ما را شرط راه است؟چرا گه طاعت است و گه گناه است
Стихи других поэтов · О божественной любви
Sual: – Dünyadan nə gətirmisən,Nə tapıb, nə itirmisən?
GəldiƏvvəl, əvvəl bu dünyaya,Adəm ata, həva gəldi.
KatdalarAman haramı katdalar,İnsafı görün arada.
Düzlər məsləkini izləyənlər dastanının davamıBu aşiqlik, bu məşuqluq əvvəlinci mənzildir,Eşq əhlinin kami-dili bu mənzildən hasildir.