Mirzə Fətəliyə

Xəbər alsan bu vilanın əhvalın, –Bir özgədir keyfiyyəti-Qarabağ.Həqdi, bundan əqdəm görübsən sən də,Hanı o qaidə, o qanun səyaq?

Qüttaüttəriqin vüfuru vardır,Yaylaqda, aranda qatar-qatardır,Yenə soxa-soxdu, apar-apardır;Bizim başımızda çatdadı çanaq.

Səfikürdü, Hacı Samlu, Kolanı,Tutarlar, soyarlar dalda qalanı,Viran olsun görüm Doyranbasanı,Evdə yatan yoxdu, qarışıb papaq.

Zərgər, Drağarda aləm-aşikarBir ucdan oğurlar, bir ucdan satar;Vay odur sahibi at başı tutar,Yüz yerdən tökülür üstünə çomaq.

Qarabaldır xəlqi, xüsus Ərəblər,Qarınca deməyə necə dən çəkər,İşdədir sübhədən ta ki, gecələr,Döyürlər, kim gəlib eyləsə soraq.

Belə vilayəti dağıtsın tarı,Ziyadə məğşuşdu Ərəs kənarı,Xurda, Parababi, Qarğabazarı,Maralyan, Horadiz, Nüzyar, Qoyucaq.

Hər obadan çıxır otuz, ya əlli,Özü cələkəsən, adları bəlli;Genə şorta-şortdu Adıgözəlli,Min evdən artıqdır yığıntı qazaq.

Əgər xəbər alsan Molla Səfini,Oğru, dürüst qarışdırıb kefini;O, qələdə bicər ölü kəfəni,Çöldə üç atını soyublar çılpaq.

Qarabağda nə day qaldı, nə dana,Bu gün, sabah qaçar hərə bir yana;Tənbih etmək ilə Xındırıstana,Xub saldı nizamə ölkəni qoçaq.

Ədalətdə yoxdur bir kəsrü kəmi,Mundan sonra vilayətin nə qəmi;Əlbət, dağıdarmış külli-aləmiAğzından süd iyi gələn iki uşaq.

Birindən şikayət edəsən əgər,Danışmağa qoymaz, sözünü kəsər,Qardaş malı kimi ortadan bölər, –Murovlar olublar oğruya ortaq.

Görsən tanımazsan Yarımsaqqalı,Çıxıb əndazədən dövlətü malı;Xandəmirov çaldı, çapdı mahalı,O ki, tutub özün keçəl qurumsaq.

Gədə-güdə olub sahib-məsləhət,Gündüz axşamadək danışır xəlvət.İşlərimiz belə keçsə bir müddət,Qədimilər olur tamam şil, axsaq.

Gündə bir gətirir zakoni-tazə,Fikri budu xəlqi verə güdazə;Bizdən də məhrəmdir biri knyazə,Naməhrəm, füzuli heyvərə, yanşaq.

Bilən yoxdur bu barədə niyyətin,Bakı iradəsi görünür çətin;Zən qəhbədir çəkən onun minnətin,Tez ölsə övladır, dirilməz naçaq!

Əbəs yerə bizi verdi zəvalə,Oğrun-oğrun bəlalərə həvalə;O ki, olmalıydı oldu, səqqaləDəxi doğramasın soğan, sarımsaq.

Ömründə gəlməyib doğru dilinə,Xaindi xiyşinə, qövmü elinə.Əli Zülfüqarın vursun belinə,Bəlkə ölə pis üzündən qurtulaq.

Həddən aşıb büxlü həsəd, şərarət,Yoldaş yoldaşına eylər xəyanət,Alimdə əməl yox, bəydə ədalət,İşlərimiz olub saf gərdən-bucaq.

Üləmalar üz döndərib xudadən,Usanmaz bir ləhzə cövrü cəfadən.Başı əmmaməli seyyid-molladənTaətdə övladır o qatmaqurşaq.

Həg bilir ki, beli şallı hacılarZəhrimar tək xəlqın ağzın acılar;Düşəndə gözləməz ana, bacılar,Bu əhldən sinədağəm, sinədağ.

Adın qoyub kərbəlayi, məşədi,Neyləyim, peşələri yaman peşədi.Çoxun gördüm ayaq üstə...Belə millət olmaz, qoyun oturaq.

Övrətlər ərinə deyər latayil,Beşinə, onuna həm olmaz qayil;Qalmayıb arada bir şərmi-hayil,Az qalıb gəzələr çöldə tumançaq.

Adət düşüb indi-bakirə qızlarMotalçısın salıb otağə gizlər;Anası dinəndə topuqlar, dizlər,Deyər: iymanına...

Gərək bu aləmdən eyləmək həzər,Öz yerində deyil çünki xeyrü şər.Bihörmət olubdur pədərə pesər,Yüzdə biri yaxşı olur ittifaq.

Özgə məqulədən danışaq bir az,Deməsinlər kişi xamdır, annamaz;Bir kəsə olmasa zəmanə dəmsaz,Çox adamlar alır üstünə ayaq.

Həvadisi-dövran, gərdişi-fələkSalmışdı binayə kəbki yepələk;Tülək tərlan kimi, Qafil Həsən bəkŞığıyıb çənginə götürdü bayaq.

Şüai-afitab olanda izharCəzə – şəbpərənin nə qüdrəti var?Laçın seyidgahə qılanda guzarİlim-ilim itər bayquş, yapalaq.

Var imiş söhbəti zəmani-mazi,Ta inki tərəfeyn oldular razi,On dörd ağac yolu cənabi-qaziBeş-altı saatda getdi çaparaq.

Bir kəsin olmasa əqli-şüuri,Əlbəttə, matəmə dönər süruriHəzəratın özgə idi mənzuri,Əlminnətü-lillah kim, oldu damaq.

Hər kimin ki, gülsə fələk yalına,Baxmaz işin qabağına, dalına;Bu övladın əmlakına, malınaLəvənd oğlu xub olmuşdu dadanaq.

Bir müddət istədi qızın Xanın da,Dolandı dövrində, pasibanında;Məəttəl qalmışam, bunun yanındaÖvrət almaq olub oyun-oyuncaq.

Şövhəri hər zənin yüz ola ədna,Rəsmdir gözləyə neçə vəqt, əmmaƏrinin kəfəni saralmamış taTalib imiş, tez çataşdı...

Sən görgilən zən əhlinin havasın,Məsnədnişin eylər çölün yavasın;Qapsıyıblar yetimlərin obasın,Ev sahibin qovar zor olsa qonaq.

Ərz edib xanıma Cinli bittəmam,Bu xeyir iş tapmasa əgər sərəncam,Gəlməzik qapına, vermərik salam –Döyəsən özünü gər yerə taq-taq.

Bir kişi olmasa... möhkəm,Meyl eləməz ona mütləqa həmdəm;Nə düşüblər munun dalına bilməm,Şamü səhər atar fındıqca tiyaq.

İddəası əfzun, çörəyi nayab,Zülmü bəhri-Qülzum, səxası sərab;Bir çakərə versə yarım şiş kəbab,Dalınca buyurur yüz təklifi-şaq.

Rüsvalığın xasü amə bildirir,Xəlqin zərü simin evə doldurur;Hər övrətə dəysə dər-dəm öldürür...zatülcənb ... yatalaq.

Kərbəla yolunda qatır oğrusu,Saf əldən salıbdır məni, doğrusu;Günbəgün enlənir budu, sağrısı,Səksən yaşındadır, hamıdan qıvraq.

Yüz ondadır dərlər, bu ömri təvil,Hələ bundan sonra yaşar otuz il;Mənim kimi yalınqatdan nə hasil?Adam gərək ola pesərək, topçaq.

Özünün on yerdə vardır əmlaki,Bir yana baxanda qohumdu saki;Kökündən çıxarır, eyləməz baki,Əgər ilişdirə bir yerə dırnaq.

Oğlunun hərəmi, qızı, pesəriAhu kimi baxar o yandan bəri.Odur xərab edən bizim işləri,Yetişməz bir yerə yüz il çalışsaq.

Bir-birindən mərğub, müzəyyən, göyçək,Calislərin əqli çaşar gören tək;Ya kişinin ağlı, qızılı gərək,Ya övladı ola ayağı surçaq.

Axtarsan, yoxdur cibimdə dinar,Qızım mələkülmovt, oğlum nahəmvar;Qabaq dişi düşmüş bir keyvənim var,Üzün gören adam eylər istifraq.

Cəm olub sərasər əqli seyrəklər,Kimi odun qalar, kimi ətəklər;Deputat nəqlindən ötəri bəglərGündə bir qapıya salırlar yığnaq.

Lənət gəlsin hərcayinin pirinə,Yetmək olmaz fitnəsinə, sirinə;Yalan satar təmam biri birinə,Zahirdə ittifaq, batində nifaq.

Xanzadələr özün çəkib kənarə,Deyir bizdən yoxdur sizlərə çarə;Rəhim getdi, pənah pərvərdigarə,Qaralmaz kibriya yandıran çıraq.

Bəybala halətin etsən istifsar,Şükr olsun xudayə, yaxşı nəfi var;Özü ucuz alıb bahayə satar,Böyük Xana həm gərəkdi, həm yaraq.

Banəmək hacıdan danışaq əndək,Seyr etdi bazarı Tiflisdən gəlcək;Götdü, yerə çaldı, taciri tək-tək,Pişləngə sahiban qurdu badalaq.

Cəm ola küllühüm sərasər tüccar,Alışda, verişdə ona kim çatar;Adətdir quyruğun... qısar –Hər yerdə ki, görsə köpəyi paraq.

Cəmşid bəyə yetir səlami-əfzun,Knyaz Behbudova ərz etsin əknunNə rəvadır bisiyasət, bizakunViran ola nahəq bir qədim ocaq.

İki nəfər sadə cəvanü növrəs,Heç birindən yoxdur rəncidə bir kəs;Bir yanı Kolbasan, bir yanı Ərəs,Kim görüb onları həmkari-qaçaq.

Böyüklük əmirə xoş səadətdir,Və lakin rəvişi ədl, ədalətdir;Yıxılana, qaidədir, adətdir,Dayaq olan kəsə həqq olur dayaq.

Fəraqət oturub hər kəs bir işdə,Nə yazda yarıdıq, nə də ki qışda;Yarəb, neyləmişdik bu dağılmışda,həram oldu bizə bir qarış torpaq?

Çəkilib köksümə dağlar, düğünlər,Kafirə olmasın nəsib bu günlər!Qınamasın məni könlübütünlər,Fikrim dağınıqdır, xatirim övraq.

Məqsudimiz hasil olmadı bizim,Yeksandı hicrində gecə-gündüzüm;Bu bədbəxtin halətindən, əzizim,Barı o viladə olgil göz-qulaq.

Gərçi vilayətdə çox idi əhval,Müyəssər olmadı şərh edim əlhal;Bir parasın yazıb elədim irsal,Bu şərt ilə nə diş bilsin, nə dodaq.

Ziyarət eləyib şeyxül-islami,Zakiri-həzindən yetir səlami.Hacı Yusif, Molla Əhməd təmami,Haçan ola bir də deyək, danışaq.

Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение

Случайное стихотворение

Другие произведения автора

Стихи других поэтов · Сатира