Məhəmmədəli şahın saxta fərmanı və cavab
Страница 3 из 3 · 67%
شما را موافق مسلک خود رنگ شرعی ندهد -هرگاه بنا این باشد که به کنه شریعت دست زنیم، محمدعلی شاه ابداً در سلطنت بقا نتواند بکند.
/۶/ میگوید: «چون اشرار تبریز به قدری هرزگی و شرارت و خونریزی کرده»، الخ...
تمام جراید عالم، تمام سفرا، تمام خبرنگاران با حیرت تمام نوشته و در مجامع و مجالس گفته و علناً تصدیق میکنند که اهالی تبریز با آن همه جسارت و شجاعت و استحقار موت، چنان مدنیت و اعتدال به خرج میدهند و حتی با اسرا و دشمنان خود چنان رفتار میکنند که عموم جهانیان را حیران مدنیت خود نمودهاند، ولی قشون شاهی و مأمورنشان در نهایت بیارتباطی اجرای شقاوت و وحشیگری میکنند. یغمای کروانسراها و بازار و دکانها را رحیمخان و شجاع نظام کردند یا اهل تبریز؟ شرارت و هرزگی را منصوبین محمدعلی شاه کرد یا احرار غیور تبریز؟
/۷/ مینویسد: «... و اهالی مظلوم آنجا از شر اشرار آسوده نشوند و امنیت اعاده ننمایند.» الخ...
اولاً، مقصود از اهالی مظلوم تنها حاجی میرزاحسن و امام جمعه و پنج یا شش نفر دیگر است که باقی تجار، اصناف و کسبه و سایر طبقات رعیت را ظالم میخوانند. ثانیاً، غرض از اعادهٔ امنیت آن است که سواران ماکو را میآرد و -چنانچه ذیلاً در مکتوب ارومی مشروحاً مرقوم است- اعادهٔ امنیت مطلوبهٔ خود را نماید.
ای اهل ایران، درست دقت فرمایید! در تمام این فرمان بیمعنی یک کلمهٔ مشروطه ننوشته که گویا کلمهٔ فرنگی و کفر و نجس است. خاکت به سر! مشروطه [یا] مشروعه و غیره کاری در لفظ نداریم. ما میگوییم: «عدالت، مساوات، حریت»، یعنی کسی را ناحق نگیرند، نکشند، بیاذن داخل خانهٔ مردم نشوند، بیتالمال مسلمین صرف شهوترانی چند نفر گردن کلفت بیهمهچیز نشود، سرباز پا برهنه نماند، در تمامی امورات ملک و ملت به اصول مشورت صحبت شده، حق سلطان و گدا در تحت قانون معین باشد.
خدا چنین فرمود، پیغمبر چنین خبر داده، کتاب الله چنین نوشته، تمام ملت روی زمین قبول کرده، تمام پادشاهان غیر از شما، راضی شدهاند؛ به هر اسمی که بگذارید مطلوب ما همان است که گفته شد.
غرض از این تفاصیل آن است که این فرمان جدید شاه به قدر خردلی ارزش ندارد و از راه حیله و اغفال نوشته تا موافق میل خود مجلسی ترتیب داده و فوراً رأی استقراضی گرفته و با همان پولها این ملت بیچاره را یک به یک از دم شمشیر جفا بگذرانند. اگر یک
فصلی و یک حرفی از قانون اساسی -که خلد آشیان مظفرالدین شاه مرحوم صحه گذاشته و او را با متمماش خود محمدعلی شاه امضا کرده و تمام پیشوایان روحانی تصدیق فرموده- کم و زیادی شود، قبول نخواهیم کرد و هر مجلس را که در خلاف قانون مذکور ترتیب بدهند مقررات همان مجلس شخصی و خصوصی است؛ ابداً از طرف ملت سمت وکالت و رسمیت را ندارد. ملت ایران قانون اساسی و انتخابات و غیره دارند، دیگر قانونی را که از معدهٔ فسادآلود شیخ نوری و فکر شیطنت نمودِ لیاکوف روسی بیرون خواهد آمد احتیاج ندارند.
مخفی نماند که هیچ دولتی به داخلهٔ ایران حق تجاوز ندارد و نخواهد داشت. خصوصاً آخرین معاهدهٔ دولتین روس و انگلیز در «روال» مؤید این قول است، اگر چه تا آخرین نفس یکدیگر را بکشیم و ملک خود را خراب کنیم به آنها دخل ندارد، این که گاه گاه تواتر میکند که قشون روس تجاوز کرده و خواهد کرد صحت ندارد. پولتیکی است که ملت را میترساند؛ دولت روس آنقدر تواند که حفاظ رعایای خود نماید.
این آخرین عرض را بیان کرده مطلب را ختم کنم.
ای عموم هموطنان و خاصه خوانین کرام، ای رؤسای ایلات، ای سادات ذویالاحترام! بدانید و آگاه باشید در دنیا هیچ ملت بیدار شده و حقشناسی را هیچ دولت مقتدر و سفاک نتوانسته با قوهٔ جبریه بخواباند. هر ملت که مظلومیت خود را حس کرد و ظلم دولت را فهمید، در صدد استرداد حقوق برآمد، آخر آخر غلبه با ملت شده است. تفاوتی که دارد بعضیها مثل ایرانیان خون ریخته زحمت کشیدهاند و بلکه زحمت خونریزیشان ده مقابل ایران بوده است، مثل اسپانیا و فرانسه، ولی بعضیها را پادشاهان عاقبتاندیش و رعیتپرور ظهور کرده مثل مرحوم مظفرالدین شاه و سلطان عثمانی که با وجود آن قدرت فائقه دانست که ستیزه با ملت بیدار شده مشت بر سندان زدن است، حق شرعی و عرفی ملت را داد و خلاص شد؛ یا مثل پادشاه عادل ژاپون دید سبب ترقی فرنگ فقط قانون مشروطیت و عدالت و مساوات است، بدون خواستگاری ملت داد و خلاص شد و شرف و نصرتی و غلبهای که از جنگ روس حاصل کرد، جز قانون مشروطیت، نظام عدالت و درستکاری نشد.
پس درست فکر فرمایید! رحم به وطن خصوصاً به اولاد خودتان نمایید! چنان نباشد که مثل مستبدین عثمانی بعد از غلبهٔ ملت، شما را حبس و اولاد شما را خوار و ذلیل بدارند. روز تأمین استقبال اولاد شماست، آنها را عزیز و با عزت در نزد ملت امانت
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/zeynalabdin-maragayi-3-mehemmedeli-sahin-saxta-fermani-ve-cavab
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
بعد از نماز گریه و زاری زیاد نموده در سر سجاده که سه ساعت از شب گذشته بود خوابم در ربود. در عالم رؤیا دیدم که گویا به عادات همه روز، وقت عصر است و به زیارت اهل قبور میروم، از شهر خارج شده از دور دیدم یک نفر از طرف قبرستان میآید. چون نزدیک رسید، دیدم «شیخ قدر» اعمی است. باز فکر در آن عالم کردم که شیخ قدر دو سال است وفات نموده، نباید او باشد.این شیخ قدر اعمی حافظ قرآن بود و در حیات مرحوم حاجی، شبهای ماه مبارک رمضان، به خانهٔ ما میآمد و تلاوت قرآن میکرد. دو سال قبل به صدمهٔ افتادن از تراموای -که راهآهن اسبی است- همان جا وفات نموده. اکثری اتفاق میافتد که در عرادهٔ تراموای ماشین شخص ملاحظه نمیکند، سر پا میایستد و یا عجله در بیرون آمدن میکند، فیالفور پرت میشود. دایماً احتمال صدمه دارد. این بیچاره پیش از استقرار عراده خواسته بیرون رود، عراده تکانش داد، انداخته بود.
Yusif əminin yuxusu, 2گفتم: «پس چگونه این مسافت بعیده را طی و عروج خواهیم نمود؟»فرمود: «با دل صاف و نیت خالص، از انوار طیبهٔ طاهرهٔ خمسةالنجباء، پنج تن آلعبا، -سلامالله علیهم- استمداد جسته توکل به خدا و توسل به آلطه کرده، چشم بر هم نه و سر عصای مرا بگیر، اما بیاذن من مگشا و سه مرتبه صلوات بفرست!»
Yusif əminin yuxusu, 3یا من اصبور را پیش خود از وفا طلب یا تو که پاکدامنی صبر من از خدا طلب!»گفت: «عمو جان! «الامور مرهونة باوقاتها». البته شما هم خواهید آمد. لکن شما را چند وظیفه در پیش است. باید انجام دهید!»
Yusif əminin yuxusu, 4بعد از بیداری، گریهای سختتر از اولم دست داد. خواستم صبح خواب خود را به حاجیه خانم بگویم، اندیشه کردم که ریش تازه در دلش خراشیدن و نمک پاشیدن است؛ چه، این سخنان مصیبتش را تازه میکند و سبب ازدیاد محنت و غم و المش میگردد. وضو گرفته دوگانهٔ معبود یگانه ادا کردم. بعد از طلوع آفتاب به سمت قبرستان رهسپار شده، خون دل از دیده به خاک قبر جاری کرده زمین را گل نمودم. بعد از جزع بسیار، به خانهٔ میرزا عباس رفتم که خواب خود را حکایت کنم. دیدم حاجی تبریزی و رضاخان مازندرانی -که دیروز از فرنگستان باز آمده بودند- در آنجا هستند و خیال دارند که با هم به خانهٔ ما آمده حاجیه خانم را سر سلامتی دهند.رضاخان که مرا دید دست انداخت در آغوشم کشید و صورتم را بوسیده و بوییده گفت: «بوی ابراهیمبیگ را از تو استشمام میکنم.» و بسیار گریست. تأسف بیشمار نمود. بعد از تسکین، خواب خود را از اول تا آخر بدون کم و زیاد نقل کردم، همه را رقت دست داد.
Стихи других поэтов
Axtının bax necə gör yaxşı gözəl halları var,Danışan şirin-şirin farsi-ərəb dilləri var,
Gəncə xanlarınaDəst pədərəm babat,Bürid və kərdə mat,
Cığalı müxəmməs: Ey simbədən, mehri-dərəxşəndə ZüleyxaEy simbədən, mehri-dərəxşəndə Züleyxa,Ey kani-məlahət, ləbi pürxəndə Züleyxa,
BəsdirBəsdir, göz yaşardıb zarıma zar-zar,Səndən, dünyandan da böyükdür dərdim.