İqbalnamə, fəsil 2
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
خدایا تویی بنده را دستگیربود بنده را از خدا ناگزیر
تویی خالق بوده و بودنیببخشای بر خاک بخشودنی
به بخشایش خویش یاریم دهز غوغای خود رستگاریم ده
تو را خواهم از هر مرادی که هستکه آید به تو هر مرادی به دست
دلی را که از خود نکردی گمشنه از چرخ ترسد نه از انجُمش
چو تو هستی، از چرخ و انجم چه باک؟چو هست آسمان بر زمین ریز خاک
جهانی چنین خوب و خرمسرشتحوالت چرا شد بقا بر بهشت؟
از این خوبتر خود نباشد دگرچو آن خوبتر گفتی، آن خوبتر
در آن روضهٔ خوب کن جای ماببر نقش ناخوبی از رای ما
نه من چارهٔ خویش دانم، نه کستو دانی، چنان کن که دانی و بس
طلبکار تو هر کسی بر امیدیکی در سیاه و یکی در سپید
بدان تا ز باغ تو یابد بریتضرعکنان هر کسی بر دری
نبینم من آن زَهره در خویشتنکه گویم تو را این و آن ده به من
کنم حاجت از هر کسی جستجویچو یابم، تو بخشنده باشی نه اوی
تو مستغنی از هرچه در راه توستنیاز همه سوی درگاه توست
سروش مرا دیو مردم مکنسر رشته از راه خود گم مکن
چو بر آشنایی گشادی درممکن خاک بیگانگی بر سرم
به چشم من از خود فروغی رسانکه یابم فراغی ز چشم کسان
چو پروانهٔ شبچراغ توامچنان دان که مرغی ز باغ توام
مبین گرچه خردم منِ زیردستبزرگم کن آخر بزرگیت هست
من آن ذره خردم از دیده دورکه نیروی تو بر من افکند نور
به نیروی تو چون پدید آمدمدرِ گنجها را کلید آمدم
بهسر بردم اول بساط سخندگر ره کنم تازه دُرج کهن
به اول سخن دادیام دستگاهبه آخر قدم نیز بنمای راه
صفایی ده این خاک تاریک راکه به بیند این راه باریک را
برانم کزین ره بدین تنگنایبه خشنودی تو زنم دست و پای
حفاظت چنان باد در کار منکه خشنود گردی ز گفتار من
چو از راه خشنودی آیم برتنپیچم سر از قول پیغمبرت
Bəndəyə əl tutan sənsən, ilahi,
Yoxdur səndən başqa onun pənahı.
Olmuş-olacağı sənsən yaradan,
Sənin kərəminə möhtacdır insan.
Lütf elə, əlini mənə də uzat,
Mənə öz qovğamdan özün ver nicat.
Sənsən, pərvərdigar, hər bir muradım,
Səndən hasil olar hər bir muradım.
Mərhəmət görərsə səndən bir insan.
Nə göydən qorxar o, nə də ulduzdan.
Sən varkən ehtiyac yoxdur göylərə.
Asiman var ikən kim baxar yerə.
Varkən bu dünyada hər cürə büsat,
Behiştdə nə üçün axtaraq həyat?
İnanma ki. cənnət burdan şən olsun,
Deyirsən yaxşıdır, sən deyən olsun.
Bizə də behiştdə bir yer ayır sən,
Sil pis naxışları düşüncəmizdən.
Biz öz çarəmizi bilmirik əsla.
Hansı yol yaxşıdır apar o yola.
Səni ümid ilə hey axtarmaqda
Kimisi qarada, kimisi ağda.
Bir meyvə dərməkçin sənin bağından,
Hərə bir qapıda eyləyir fəğan.
Məndə cəsarət yox sənə söz deyim,
- Onu ver,- deyərək bir şey istəyim.
Diləyim yerinə yetsə hər kəsdən.
Görürəm o deyil, sənsən lütf edən.
Sənin mövcudata yox ehtiyacın,
Onların hamısı sənin möhtacın.
Sən ki, dostluq ilə çıxdın qarşıma,
Biganəlik külü tökmə başıma.
Feyzindən işıq ver gözlərimə sən,
Qoy olum asudə özgə gözlərdən..
Pərvanə olmuşam şəbçırağına.
Bir quşam, qonmuşam sənin bağına.
Bu kiçik bəndəni salma gözündən.
Böyüksən, kömək et böyüklüklə sən.
Mən nəyəm, bir zərrə - gözlə görünməz,
Səndən nur almışdır o zərrə - sönməz.
Sənin qüdrətinlə aşkar olmuşam,
Hər bir xəzinəyə açar olmuşam.
Köhnə hekayəti çatdırdım sona,
Başlasın təzə söz indi cövlana.
Saldın ilk sözümü sən dildən-dilə,
Bu son addımı da yetir mənzilə.
Ziya saç, qoy qəlbim işıqla dolsun,
İncə mətləblərə o, güzgü olsun.
Bu çətin yollarda budur məqsədim:
Sənin bəyəndiyin bir yolla gedim.
Elə kömək et ki, işlərimə sən.
Özün şad olasan dediklərimdən.
Mən öz xoşum ilə gəlim önünə,
İtaət eyləyim peyğəmbərinə
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/nizami-iqbalname-2
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Dur, saqi, mey gətir, versin mənə naz,Gəncliyi qaytarar, insan qocalmaz.
Şərəfnamə, fəsil 37Saqi, dur şərabla könlümü güldür,Bu işdə səbrinə bir ölçü götür.
Şərəfnamə, fəsil 38Ey saqi, Keyxosrov camını doldur,Bir cam ki hər gözə verir işıq, nur.
Şərəfnamə, fəsil 39Dur, saqi, o qızıl camı qoyma boşKi, Cəmşid, Firidun yadigar qoymuş,
Başqa şairlərin şeirləri
Qul xətasız olmaz, ağa, kərəmsiz,Ağa, məni o Mövlaya bağışla,
Mürəbbə: Huş ilə sevdiyim, dinlə zarımıHuş ilə sevdiyim, dinlə zarımı,Heç bundan ziyadə ah-zar olmaz.
DərdimiAllahı sevərsən a Loğman həkimVarım deyim dağa daşa dərdimi
Gəldim, gördüm ki, bağdə yarım yoxGəldim, gördüm ki, bağdə yarım yox,Getdim, bildim ki, onda dildarım yox,