چون دید پدر به حال فرزندآهی بزد و عمامه بفکند

نالید چو مرغ صبحگاهیروزش چو شبی شد از سیاهی

گفت ای ورق شکنج دیدهچون دفتر گل ورق دریده

ای شیفته چند بیقراری‌؟وی سوخته چند خامکاری‌؟

چشمِ که رسید در جمالت‌؟نفرین که داد گوشمالت‌؟

خون که گرفت گردنت را؟خار که خلید دامنت را؟

از کار شدی چه کارت افتاد‌؟در دیده کدام خارت افتاد‌؟

شوریده بوَد نه چون تو بدبختسختیش رسد نه این چنین سخت

مانده نشدی ز غم کشیدن‌؟وز طعنهٔ دشمنان شنیدن‌؟

دل سیر نگشتی از ملامت‌؟زنده نشدی بدین قیامت‌؟

بس کن هوسی که پیش بردیکاب من و سنگ خویش بردی

در خرگه کار خرده کاریعیبی است بزرگ بی‌قراری

عیب ارچه درون پوست بهترآیینهٔ دوست، دوست بهتر

آیینه ز روی راستگوییبنماید عیب تا بشویی

آیینه ز خوب و زشت پاک استاین تعبیه خانه زای خاک است

بنشین و ز دل رها کن این دردآن به که نکوبی آهن سرد

گیرم که نداری آن صبوریکز دوست کنی به صبر دوری

آخر کم از آنکه گاهگاهیآیی و به ما کنی نگاهی

هرکس به هوای دل تکی راندوز بهر گریختن تکی ماند

بی‌باده کفایت است مستیبی آرزو آرزو پرستی

تو رفته به باد داده خرمنمن مانده چنین به کام دشمن

تا در من و در تو سکه‌ای هستاین سکهٔ بد رها کن از دست

تو رود زنی و من زنم رانتو جامه دری و من درم جان

عشق ار ز تو آتشی برافروختدل سوخت ترا مرا جگر سوخت

نومید مشو ز چاره جستنکز دانه شگفت نیست رستن

کاری که نه زو امید داریباشد سبب امیدواری

در نومیدی بسی امید استپایان شب سیه سپید است

با دولتیان نشین و برخیززین بخت گریز پای بگریز

آواره مباد دولت از دستچون دولت هست کام دل هست

دولت سبب گره گشایی استپیروزهٔ خاتم خدایی است

فتحی که بدو جهان گشادنددر دامن دولتش نهادند

گر صبر کنی به صبر بی‌شکدولت به تو آید اندک اندک

دریا که چنین فراخ روی استپالایش قطره‌های جوی است

وان کوه بلند که‌ابرناک استجمع آمده ریزه‌های خاک است

هان تا نشوی به صابری سستگوهر به درنگ می‌توان جست

بی رای مشو که مرد بی‌رایبی پای بود چو کرم بی‌پای

روباه ز گرگ بهره زان بردکین رای بزرگ دارد آن خرد

دل را به کسی چه بایدت دادکاو ناورَدَت به سال‌ها یاد

او بی‌تو چو گُل تو پای در گِلاو سنگدل و تو سنگ بر دل

گر با تو حدیث او بگویندرسوایی کار تو بجویند

زهری است به قهر نفس دادنکژدم زده را کرفس دادن

مشغول شو ای پسر به کاریتا بگذری از چنین شماری

هندو ز چه مغز پیل خارد؟تا هندستان به یاد نارد

جانی و عزیز‌تر ز جانیدر خانه بمان که خان و مانی

از کوه گرفتنت چه خیزد‌؟جز آب که آن ز روی ریزد

هم سنگ دراین ره است و هم چاهمی‌دار ز هر دو چشم بر راه

مستیز که شحنه در کمین استزنجیر مبر که آهنین است

تو طفل رهی و فتنه رهدارشمشیر ببین و سر نگه‌دار

پیش‌آر ز دوستان تنی چندخوش باش به‌رغم دشمنی چند

مجنون به جواب آن شکرریزبگشاد لب طبرزد انگیز

گفت ای فلک شکوه‌مندیبالاترت از فلک بلندی

شاه دمن و رییس اطلالروی عرب از تو عنبرین خال

درگاه تو قبلهٔ سجود‌مزنده به وجود تو وجودم

خواهم که همیشه زنده مانیخود بی‌تو مباد زندگانی

زین پند خزینه‌ای که دادیبر سوخته مرهمی نهادی

لیکن چه کنم من سیه رویکه‌افتاده بخود نیم در این کوی

زین ره که نه برقرار خویشمدانی نه به‌اختیار خویشم

من بسته و بندم آهنین استتدبیر چه سود قسمت این است

این بند به خود گشاد نتوانوین بار ز خود نهاد نتوان

تنها نه منم ستم رسیدهکو دیده که صد چو من ندیده

سایه نه به خود فتاد در چاهبر اوج به خویشتن نشد ماه

از پیکر پیل تا پر مورکس نیست که نیست بر وی این زور

سنگ از دل تنگ من بکاهددلتنگی خویشتن که خواهد

بخت بد من مرا بجویدبدبختی را ز خود که شوید

گر دست‌رسی بُدی در این راهمن بودمی آفتاب یا ماه

چون کار به اختیار ما نیستبه کردن کار، کار ما نیست

خوشدل نزیَم من بلاکشوان کیست که دارد او دل خوش

چون برق ز خنده لب ببندمترسم که بسوزم ار بخندم

گویند مرا چرا نخندیگریه‌ست نشان دردمندی

ترسم چو نشاط خنده خیزدسوز از دهنم برون گریزد

Restored to home again, he dreads to meetHis father's frowns, and bends to kiss his feet;

Then, gazing wildly, rises up, and speaks,And in a piteous tone forgiveness seeks: —

'Sad is my fate, o'ercast my youthful morn,My rose's leaves, my life's sweet buds are torn;

I sit in darkness, ashes o'er my head,To all the world's alluring pleasures dead;

For me what poor excuse can soothe thy mind?Thou art my father still — O still be kind!'

Syd Omri his unchanged affection proved,And, folding to his breast the child he loved,

Exclaimed: 'My boy! I grieve to markThy reason erring still, and dark;

A fire consuming every threadOf which thy thrilling nerves are made.

Sit down, and from thy eyesight tearThe poisonous thorn that rankles there:

'Tis best we should to mirth incline,But let it not be raised by wine:

'Tis well desire should fill the breast;Not such desire as breaks our rest.

Remain not under grief's control,Nor taunt of foe which stings the soul;

Let wisdom every movement guide:Error but swells affliction's tide;

What though thy love hath set thee all on fire,And thy heart burns with still unquenched desire,

Despair not of a remedy;From seedlings spring the shady tree;

From hope continued follows gladness,Which dull despair had lost in sadness;

Associate with the wealthy, theyWill show to glittering wealth the way;

A wanderer never gathers store,Be thou a wanderer now no more.

Wealth opens every door, and givesCommand, and homage still receives:

Be patient, then, and patience willBy slow degrees thy coffers fill.

That river, rolling deep and broad,Once but a narrow streamlet flowed;

That lofty mountain, now in view,Its height from small beginnings drew.

He who impatient hurries on,Hoping for gems, obtains a stone,

Shrewdness and cunning gain the prize,While wisdom's self unprosperous lies:

The fox of crafty, subtle mindLeaves the wolf's dulness far behind;

Be thou discreet, thy thoughts employ,The world's inviting pomp enjoy. —

In search of wealth from day to dayLove's useless passion dies away;

The sensual make disease their guest,And nourish scorpions in their breast.

And is thy heart so worthless grown,To be the cruel sport of one?

Keep it from woman's scathe, and stillObedient to thy own free will,

And mindful of a parent's voice,Make him, and not thy foes, rejoice.'

Majnún replied: 'My father! — father still! —My power is gone; I cannot change my will:

The moral counsel thou hast given to me(To one who cannot from his bondage flee)

Avails me nothing. 'Tis no choice of mine,But Fate's decree, that I should thus repine:

Stand I alone? Look round, on every sideAre broken hearts, by sternest fortune tried:

Shadows are not self-made — the silver moonIs not self-stationed, but th' Almighty's boon.

From the huge elephant's stupendous form,To that of the poor ant, the smallest worm,

Through every grade of life, all power is given,All joy or anguish, by the Lord of Heaven.

I sought not, I, misfortune — but it came;I sought not fire, yet is my heart all flame:

They ask me why I never laugh nor smile,Though laughter be no sign of sense the while.

If I should laugh in merry mood, agape,Amidst my mirth some secret might escape.

← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir

Təsadüfi şeir

Müəllifin digər əsərləri

Başqa şairlərin şeirləri