چون گذارد خشت اول بر زمین معمار کج
Qəzəl nədir?
Qəzəl: eyni qafiyəli beytlərdən (iki misralıq bəndlərdən) qurulan lirik şeir. Son beyt məqtədir: şair orada öz təxəllüsünü çəkir.
چون گذارد خشت اول بر زمین معمار کجگر رساند بر فلک، باشد همان دیوار کج
می کند یک جانب از خوان تهی سرپوش راهر سبک مغزی که بر سر می نهد دستار کج
زلف کج بر چهره خوبان قیامت می کنددر مقام خود بود از راست به، بسیار کج
راستی در سرو و خم در شاخ گل زیبنده استقد خوبان راست باید، زلف عنبر بار کج
نیست جز بیرون در جای اقامت حلقه راراه در دلها نیابد چون بود گفتار کج
فقر سازد نفس را عاجز، که چون شد تنگ راهراست سازد خویش را هر چند باشد مار کج
قامت خم بر نیاورد از خسیسی نفس رابیش آویزد به دامن ها چو گردد خار کج
هست چون بر نقطه فرمان مدار کایناتعیب نتوان کرد اگر باشد خط پرگار کج
در نیام کج نسازد تیغ قد خویش راستزیر گردون هر که باشد، می شود ناچار کج
می تراود از سراپای دل آزاران کجیباشد از مرغ شکاری ناخن و منقار کج
از تواضع کم نگردد رتبه گردنکشاننیست عیبی گر بود شمشیر جوهردار کج
وسعت مشرب، عنان عقل می پیچد ز راهموج را بر صفحه دریا بود رفتار کج
گریه مستانه خواهد سرخ رویش ساختناز درختان تاک را باشد اگر رفتار کج
Məqtə — şairin təxəllüsü olan son beyt. راست شو صائب نخواهی کج اگر آثار خویشسایه افتد بر زمین کج، چون بود دیوار کج
Qoysa əvvəl kərpici torpağa bir memar kəc,Asimana dəysə də, axır olar divar kəc.
Bir qapağa bənzəyər, sanki qoyubsan boş qaba,Çün beyinsiz bir başa qoysan əgər dəstar kəc.
Aciz eylər hər kəsi, bir dar cığırla getsə o,Vay o gündəndir yolun olsun uzaq, həm dar, kəc.
İnsana nöqsan olar, ötsə xəsislik həddini,Toxunar tez çör-çöpə, olsa əgər paltar kəc.
Bir mədar vardır, ona tabedi cümlə kainat,Eyb tutma, gər cıza öz xəttini pərgar kəc.
Çün təvazölə azalmaz rütbəsi heç bir kəsin,Kəcdi şəmşir, heç zaman etməz onu, bil, xar kəc.
Əyridir həm dimdiyi, həm caynağı vəhşi quşun,Əyri eylər insanı çün tutduğu hər kar kəc.
Məqtə — şairin təxəllüsü olan son beyt. Düzlük et, Saib, çün əyri işdən olmaz yadigar,Kölgəsi əyri olar, olsa əgər divar kəc.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/saib-qezel-2265
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Başqa şairlərin şeirləri
Fəqir kasıb oldu əyaldan xəcil,Hər nəmnə dindirirsən pet qəpik
GözlərinƏqlimi başımdan etdi təğyirDilbər, sənin bu məstanə gözlərin
Əcəb hüsnü əcəb tale, əcəb şəmsü, əcəb tabanƏcəb hüsnü əcəb tale, əcəb şəmsü, əcəb taban,Əcəb qüdrət, əcəb sane, əcəb xaliq, əcəb sübhan.
Qara heyQul Qaranı:*Əlif-bey içində, hərf arasında,