Qonşu söylənci
Parsdiyarı qızışdıran qonşular
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Hindel idi, Balasqellə, Asurel,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Bilmişdilər Buzər itib, üç aydır,
Parsdiyarda gündə neçə yas, toydur,
Turpar sağdır, o da köklü Parssoydur,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Gəlirdilər Mindiyarı çapmağa,
Mal-qaranı sürü-sürü qapmağa,
Əldən, evdən çörək, buğda tapmağa,
Adamları qul edərək satmağa,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Unudurdu onlar, bir də qalanlar,
Bu ölkədə Alan, Sayan, Çatan var,
Bir də dönməz, dizçökməzdir bu diyar,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Turqər, Tunqər, Dəmirqızı var hələ,
Eldəbirdən, Yüzdəbirdən yüz belə,
Saysan sənə yüz beləsi tuş gələr,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Qonşu bilir kim varlıdır çəkimdə,
Parsdiyarsa yoxsul idi kökündən,
Var yox idi onun bunun bərkində,
Yağ yox idi dərisində, tükündə,
Su az idi quyuların təkində,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Odur onlar yığışılıb durmuşdu,
Qonşuluqda yaxınlığı qırmışdı,
Yoldaşlıqda son cizgiyə varmışdı,
Aradakı ölkəliyi yarmışdı,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Ancaq onlar gecikdilər arada,
Eşitdilər Turpar şahdır orada,
Bunla birgə durub Tunqər sırada,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Mindiyara orda sevgi dərindir,
Tunqərəsə batmaq çox-çox çətindir,
Bu bölgüdə yerinc təzə gəlindir,
Ona qarşı Parsdiyarlı sərindir,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Buzərşahı gəzdi tapsın acıqan,
Buzər idi döyüşlərdə çalağan,
O götürə bilər Tunqu aradan,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Turqər isə bu bölgünü bilmirdi,
Çoxdan idi bu yanlara gəlmirdi,
Mindiyardan bir səs-soraq gəlmirdi,
Odur, bunca o da deyib gülmürdü,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Soraq çatdı Mindiyara, ellərə,
Acıqanlar yayılıbdır çöllərə,
Səs salıblar, söz qoyublar dillərə,
Biz basarıq döyüşlərdə çox kərə,
Parsdiyardan almalıyıq yer hərə,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Soraq çatdı Mindiyara, ellərə,
Acıqanlar yayılıbdır çöllərə,
Səs salıblar, söz qoyublar dillərə,
Biz basarıq döyüşlərdə çox kərə,
Parsdiyardan almalıyıq yer hərə,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Acıqanlar söz yaymışdır yalandan,
Bu toplumda bir alay var qaplandan,
Arvad-uşaq çox öləcək bu qanda,
Soraq çatdı Mindiyara, ellərə,
Acıqanlar yayılıbdır çöllərə,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Səs salıblar, söz qoyublar dillərə,
Biz basarıq döyüşlərdə çox kərə,
Parsdiyardan almalıyıq yer hərə,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Qurdər gəldi, yardım olsun Turpara,
Başçı oldu Qurdər üç min çapara,
Mindiyardan iki toplum “diyara”,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Eldəbirdi başçı bu gənc yaşında,
Dayanmışdı toplumların başında,
Acıq vardı üz-gözündə, qaşında,
Birləşmişdi Balasqellə Asurel,
Onlar əlbir olurdular ilbəil,
Bu birlikdə güc yox idi elə bil,
Bunu yaxşı anlamışdı Eldəbir,
Sənə yaxın, üzügülər qonşudur.
Dəmirqız da at səyirdib gəlirdi,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Uğureldə atlı alay yürüşdə,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Turparərin üz örtüyü var idi,
Tunc toxunma köynək ona dar idi,
Qılıncından qalxan işıq qor idi,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Yaraqlılar qorxurdular Turpardan,
Sağ əlində qılınc, soldasa qalxan,
Atı oynaq, atı yorğa, çapağan,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Gedə-gedə sıraları yarırdı,
Vurub, yıxıb hərdən səssiz dururdu,
Kimi qılınc arxasıyla vururdu,
Kimini də vura-vura yorurdu,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Acıqanın başçıları arxada,
Onlar hərdəm üzə çıxır arada,
Gözləyirlər Turpar çıxsın sıradan,
Çəkinillər bu gənc, atı yorğadan,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Parsdiyara onlar yürüş ediblər,
Bu diyardan şahlıq yeri güdüblər,
Ancaq batıb bir tərslikdə itiblər,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Görüblər ki əlbir olub sıralar,
Parsdiyara yardımçıdır Mindiyar,
O Qurdərdir, bu Sonadır, bu Turpar,
Qarışıqdır bu iş, burda nəsə var,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Qurdər, Sona vuruşurlar yanaşı,
Biri yerinc, o birisi Minbaşı,
Yaraqlılar güdür bacı, qardaşı,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Turpar vurur acıqana bizucu,
Başçılara doğru belə yol açır,
Yaralının tükənəndə son gücü,
Elə bil ki, ağac qopur, dam uçur,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Başçılarsa donub qalıb yerində,
Mindiyarı bu döyüşdə görəndə,
Düşünürlər, udqunurlar dərindən,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Səs yayılır Turqər gəlib döyüşə,
Asur, Balasq üz turşudur bu işə,
Qorxurlar ki, gücün yönü dəyişə,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Bu başçılar güdükçülər kim ola,
Kim olsa da yeriyirlər dal dala,
Ayrı ayrı qaçışırlar sağ sola,
Deyirlər ki, qarışıbdır yol yola,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Yaraqlılar bunu görüb gedirlər,
Başçıların gözlərindən itirlər,
Gedib kolluq arxasında bitirlər,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Vuruşaraq bağırırdı Sona da,
Tərs baxırdı yaraqlılar ona da,
Deyirdilər, bu qız çıxdı haradan,
O qız belə doğulmuşdur anadan,
Vuruşaraq bağırırdı Sona da,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Hərdən-birdən çağırırdı Turparı,
Üzüntüsü üz tutanda yuxarı,
Saç pırtlaşıq, üz büstbütün, sapsarı,
Qoruyurdu iki böyük diyarı,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Dörd bir yanda haray, həşir, gurultu,
Tutaqlardan qopan ağır xarıltı,
Yaralıdan qırıq-qırıq zarıltı,
Qaralırdı gözlərdəki parıltı,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Tunqər girdi döyüşlərə,-vur!-dedi,
Yer tutmağa gələnləri qır!-dedi,
– Üz bağrını, qov buradan,-yor!-dedi,
Nə dedisə hamısını gur dedi,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Acıqanlar başladılar qaçmağa,
Vuruşlardan geriyə yol açmağa,
Qalanlarsa boş torpağı qucmağa,
Öndəkilər arxalanır arxaya.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sohrab-tahir-qonsu-soylenci
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Tanrım, bizə güc veribsən, bir də ver,Bu dolanış əkənindir, biçənin.
Sayanər söylənciGetdi Sayan Hindelyana,Təbətə,Tanrı özü verir sənə uğuru.
Alanər söylənciOx dalınca Alan getdi Batıya,Dörd bölgəyə bölünübdür yaranış.
Alanərlə minbaşının görüş söylənciEnib girdi dərinliyə Alan da,Dayaz-dərin, alçaq-hündür, bitişik.