رخش به هرا بتاخت بر سر صبح آفتابرفت به چرب آخوری گنج روان در رکاب

کحلی چرخ از سحاب گشت مسلسل به شکلعودی خاک از نبات گشت مهلهل به تاب

روز چو شمعی به شب نور ده و سر فرازشب چو چراغی به روز کاسته و نیم تاب

دردی مطبوخ بین بر سر سبزه ز سیلشیشهٔ بازیچه بین بر سر آب از حباب

مرغان چو طفلکان ابجدی آموختهبلبل الحمدخوان گشته خلیفهٔ کتاب

دوش ز نوزادگان دعوت نو ساخت باغمجلسشان آب زد ابر به سیم مذاب

داد به هر یک چمن خلعتی از زرد و سرخخلعه نوردش صبا رنگرزش ماه تاب

اول مجلس که باغ شمع گل اندر فروختنرگس با طشت زر کرد به مجلس شتاب

ژاله بر آن جمع ریخت روغن طلق از هواتا نرسد شمع را زآتش لاله عذاب

هر سوئی از جوی جوی رقعهٔ شطرنج بودبیدق زرین نمود غنچه ز روی تراب

شاخ جواهر فشان ساخته خیر النثارسوسن سوزن نمای دوخته خیر الثیاب

مجمره گردان شمال مروحه زن شاخ بیدلعبت باز آسمان زوبین افکن شهاب

پیش چنین مجلسی مرغان جمع آمدندشب شده بر شکل موی مه چو کمانچهٔ رباب

فاخته گفت از نخست مدح شکوفه که نحلسازد از آن برگ تلخ مایهٔ شیرین لعاب

بلبل گفتا که گل به ز شکوفه است از آنکشاخ جنیبت‌کش است گل شه والاجناب

قمری گفتا ز گل مملکت سرو بهکاندک بادی کند گنبد گل را خراب

ساری گفتا که سرو هست ز من پای لنگلاله از او به که کرد دشت به دشت انقلاب

صلصل گفتا که نی لاله دورنگ است ازوسوسن یک رنگ به چون خط اهل ثواب

تیهو گفتا به است سبزه ز سوسن ازآنکفاتحهٔ صحف باغ اوست گه فتح باب

طوطی گفتا سمن به بود از سبزه کوبوی ز عنبر گرفت رنگ ز کافور ناب

هدهد گفت از سمن نرگس بهتر که هستکرسی جم ملک او و افسر افراسیاب

جمله بدین داوری بر در عنقا شدندکوست خلیفهٔ طیور داور مالک رقاب

صاحب ستران همه بانگ بر ایشان زدندکاین حرم کبریاست بار بود تنگ یاب

فاخته گفت آه من کلهٔ خضرا بسوختحاجب این بار کو ورنه بسوزم حجاب

مرغان بر در به پای عنقا در خلوه جایفاخته با پرده‌دار گرم شده در عتاب

هاتف حال این خبر چون سوی عنقا رساندآمد و در خوردشان کرد به پرسش خطاب

بلبل کردش سجود گفت که الاانعم‌الصباحخود به خودی بازداد صبحک الله جواب

قمری کردش ندا کای شده از عدل تودانهٔ انجیر رز دام گلوی غراب

وای که ز انصاف تو صورت منقار کبکصورت مقراض گشت بر پر و بال عقاب

ما به تو آورده‌ایم درد سر ار چه بهاردرد سر روزگار برد به بوی گلاب

دانکه دو اسبه رسید مرکب فصل ربیعدهر خرف باز یافت قوت فصل شباب

خیل ریا حین بسی است ما به که روی آوریمزین همه شاهی کراست؟ چیست برتو صواب؟

عنقا برکرد سر گفت: کز این طایفهدست یکی در حناست جعد یکی در خضاب

این همه نورستگان بچه حورند پاکخورده گه از جوی شیر گاه ز جوی شراب

گرچه همه دلکشند از همه گل خوب ترکو عرق مصطفاست وان دگران خاک و آب

هادی مهدی غلام امی صادق کلامخسرو هشتم بهشت شحنه چارم کتاب

باج ستان ملوک تاج ده انبیاکز در اویافت عقل، خط امان از عقاب

احمد مرسل که کرد از طپش و زخم تیغتخت سلاطین زگال گرده شیران کباب

جمله رسل بر درش مفلس طالب زکاتاو شده تاج رسل تاجر صاحب نصاب

عطسه او آدم است عطسه آدم مسیحاینت خلف کز شرف عطسه او بود باب

گشت زمین چون سفن چرخ چو کیمخت سبزتا ز پی تیغ او قبضه کنند و قراب

ذرهٔ خاک درش کار دوصد دره کردراند بران آفتاب بر ملکوت احتساب

لاجرم از سهم آن بربط ناهید رابندر هاوی برفت، رفت بریشم ز تاب

دیده نه‌ای روز بد کان شه دین بدر وارراند سپه در سپه سوی نشیب و عقاب

بهر پلنگان دین کرد سراب از محیطبهر نهنگان دین کرد محیط از سراب

از شغب هر پلنگ شیر قضا بسته دموز فزغ هر نهنگ حوت فلک ریخت ناب

از پی تایید او صف ملائک رسیدآخته شمشیر غیب، تاخته چون شیر غاب

در عملش میر نحل نیزه کشیده چو نخلغرقهٔ صد نیزه خون اهل طعان و ضراب

چون الف سوزنی نیزه و بنیاد کفرچون بن سوزن به قهر کرده خراب و یباب

حامل وحی آمده کامد یوم الظفرای ملکوت الغزاة ای ثقلین النهاب

خاطر خاقانی است مدح گل مصطفیزآن ز حقش بی‌حساب هست عطا در حساب

کی شکند همتش قدر سخن پیش غیرکی فکند جوهری دانه در در خلاب

یارب ازین حبس گاه باز رهانش که هستشروان شر البلاد خصمان شر الدواب

زین گُرُهِ ناحفاظ حافظ جانش تو باشکز تو دعای غریب زود شود مستجاب

Yığıb qızıl oxları kəhərinin tərkinə,
Günəş səhər üfüqdən vüqarla qalxdı yenə.
Göyün gözündə bulud - çalma döndü zəncirə,
Ud əvəzi bitkidən xalça döşəndi yerə.
Gecə yanan şam kimi, Gün ucalır, tez sönür,
Gecə bir çıraq kimi gündüz bir heçə dönür.

Selin bitkilər üstə tökdüyü xoş xılta bax!
Su üstündə köpüklər rəngsiz şüşədir ançaq.

Quşlar uşaqlar kimi əzbərləyir "ebcəd"i,
Bülbül "həmd" oxumaqda göstərir məharəti.

Dünən yeni körpələr dəvət olundu bağa,
Birdən göz yaşı tökdü qara bulud torpağa.

Çəmən sarı, qırmızı xələt verdi onlara,
Günəş boyaqçı idi, səba dərzi - donlara.

Güllər məclis qurdular, ətri yayıldı bağa,
Təşt dolusu şam tutub, nərgiz gəldi qabağa.

Lalələrin odundan şama dəyməsin xətər,
Məclisdəki hər şama yağ tökürdü jalələr.

Tala-tala su doldu arxlardan çəmənlərə,
Mərcan rəngli bayrağın qönçə vurdu hər yerə.

Budaqlar qucaq-qucaq incilər səpən zaman,
Süsən iynələrilə paltar tikirdi ondan.

Söyüd budaqlarıyla tonqalı yelləyirdi,
Asiman qucaq-qucaq yerə nur ələyirdi.

Quşlar da bu məclisə gəlirdi hər tərəfdən,
Axşam teldi, göydə Ay rübab idi sədəfdən.

İlk dəfə ağ çiçəyi mədh elədi göyərçin,
Dedi: - Acı yarpaqda şəkər yığır bizimçin.
Bülbül gülü tərifə başladı şirin-şirin,
Dedi ki: - Gül şahıdır bağdakı çiçəklərin.

Qumru dedi ki: - Güldən qəşəngdir sərv ağacı,
Bir də gördün yel əsdi, töküldü gülün tacı.

Sar dedi: - Sərvə baxın, topaldır ayaqları,
Lalə şamtək bəzəyib düzənləri, dağları.

Səlsəl dedi: - Lalələr əslində iki rəngdir,
Süsənin bir rəngi var, süsən ondan qəşəngdir.

Teyhu dedi: - Süsəndən göy otlar xoşdur mənə,
Bağa gələnin öncə otlar gülür üzünə.

Tuti dedi: - Göy otdan daha xoşdur yasəmən,
Rəngi kafurdan alıb, ətrinisə ənbərdən

Bubbu dedi: - Nərgizin Cəm taxtında var yeri,
Yasəməndən gözəldir Əfrasiyab əfsəri.

Hamı Ənqa quşunu münsif seçdi bu ara,
O, münsifiər mülkündə xəlifəydi quşlara.

Başçıların hamısı verdi birdən səs-səsə:

  • Ənqa quşu əzəldən başçıdır bu məclisə.

Göyərçin bu an dedi: - Ahımdan otlar yanar,
Utanıram deməyə, bu işdə bir pərdə var.

Quşlar yenə dedilər: - Ənqanın yeridir bu,
O yaşmaqlı göyərçin xəcalətdən xar oldu.

Birisi tez yetirdi Ənqaya bu xəbəri,
Ənqa gəlib quşları bir-bir çəkdi irəli.
Bülbül səcdəyə gəlib, Ənqaya etdi xitab,
Qırğı da bülbül kimi hörmətlə verdi cavab.

Qumru dedi: - Səndə var ədalət nişanəsi,
Gördün qarğanı boğdu san əncir danəsi...

Bax sənin insafına, kəkliyə gördün rəva,
Qayçı edib dimdiyin, qəzəblənsin üqaba.

Biz də sənə bir zaman verdik əgər dərdi-sər,
Güllər ətir yayanda dərdi, qəmi sildilər.

Yüyürək atlar kimi çapıb gələndə bahar,
Elə bil ki, dünyaya gəncliyi qaytardılar.

Bu otlardan, güllərdən hansına üz tutaq biz?
Bu şahların içində hansıdır daha əziz?

Ənqa dedi: - Bağdakı güllərə salsın nəzər,
Bunun əli xınalı, onun saçı sanki zər.

Bax, bu yeniyetmələr tamam mələk nəslidir,
Onlar bəzən süd içir, bəzən meyə meyl edir.

İstəyirəm güllərdən qızılgülün xətrini,
Peyğəmbərin tərindən alıbdır öz ətrini.

Peyğəmbəri mədh edən Xaqaninin təbidir,
Çünki o Xaqaniyə bu ilhamı bəxş edir.

Başqasının önündə şerini edərmi xar?
Heç atarmı dürrünü palçığa bir sənətkar?

Allah, sən özün qurtar şairi fimə, şərdən!
Şirvandır şər ocağı, düşmənlərsə - Əhrimən.

Düyününü özün aç, özün eylə kamiyab,
Bu qərib duasını özün eylə müstəcab.

← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir

Təsadüfi şeir

Müəllifin digər əsərləri

Başqa şairlərin şeirləri · Təbiət və bahar