Page 3 of 6 · 33%

Qılman:
Çox da havalanıb aşığam demə,
İgidsənsə gör meydanda döş indi.
Yaxşı yerdə gəlib düşdün cəngimə,
İtər ağlın, huşun olar çaş indi.

Aşıq Musa:
Yalqız görüb nə durubsan yoluma,
Görünərəm gözlərinə beş indi.
Qeyzə gəlib qılınc alsam əlimə
Cəmdək düşər, dığırlanar baş indi.

Qılman:
Qılınc çəkər dörd elərəm gözünü,
Anan, bacın bir də görməz üzünü.
Canın allam, sındıraram sazını,
Ələnməsə gözlərindən yaş indi.

Aşıq Musa:
İsgəndər tək suvar ollam yəhərə,
Baxarsan igiddə olan hünərə.
Koroğlu tək coşub çəksəm bir nərə,
Lərzə gəlir bu dağ, dərə, daş indi.

Qılman:
Tutaram yolları, bağlaram bəndi,
Ataram boynuna indi kəməndi.
Gətir ver əlinlə özün səməndi,
İstəmirsən, di yəhərdən aş indi.

Aşıq Musa:
Aldanma dünyanın şövkət-şanına,
Şir gərək bulansın şirin qanına.
Ər igid lazımdır nər meydanına,
İstəyirsən vuraq başa-baş indi.

Qoçaq Qılman baxdı ki, yox, bu aşığın heç tükü də tərpənmir. Hədə-qorxuya hədə-qorxuynan cavab verir. Öz özünə dedi:
– Gəl özünü isnad ver, bəlkə ad-sanından çəkinə. Yox, əgər, bu sınaqdan da çıxsa, daha bunnan heç bir işim yoxdu.

Qılman:
Tanımırsan sən adımı, sanımı,
Mərd meydanda əsirgəməm canımı.
Aləmlər alışar tutsam yönümü,
Başın gedər, qalar cəsəd, leş indi.

Aşıq Musa:
Nərə çəkib üz çevirsəm meydana,
Baxmaram sultana, baxmaram xana.
Dağ, dərə, çöl-çəmən boyanar qana,
Qoymam qala daş üstündə daş indi.

Qılman:
Adım Qoçaq Qılman qoy deyim tanı,
Gəzmişəm ərəbi, farsı, osmanı.
Mərd igid yolunda qoyaram canı,
Əl tutaq gəl olaq biz qardaş indi.

Aşıq Musa:
Adım Aşıq Musa, Göyçə mahalım,
Dar ayaqda dəyişərmi heç halım.
Bac almışam, bac verməyə, ay zalım,
Danışırsan, gəl danışaq xoş indi.

Qılman irəli yeriyib Musa ilə əl tutdu. Onlar əhd-peyman bağlayıb elə buradaca qardaş oldular. O, Aşıq Musanı yoldaşlarınnan evə gətirib böyük bir ziyafət düzəltdi. Dost-tanış hamısı yeyib-içib sabahın gözü açılanacan əyləndilər. Bildiyimiz kimi Musanı Qaraxan mahalında gözləyirdilər. Bunu yada salan Musa Qoçaq Qılmandan yola düşməyə icazə istədi. Yola düşəndə Qılman ondan xahiş elədi ki, qayıdanda bizə dəyməmiş getməyin, bir də Novruzun xətrinə dəymə. Nə isə bunlar buradan birbaş toy evinə gəldilər. Toy beş gün idi ki, davam eləyirdi. Aşıq Musa da öz məlahətli səsiynən camaatı heyran qoymuşdu. Bu beş gündə onun adı bütün mahala yayılmış, sorağı gedib Mələknisə xanıma çatmışdı.
İndi gəlin görək kimiydi bu Mələknisə xanım.
Mələknisə xanım bu torpağın addı-sannı, öz izzət-hörmətinən tanınmış aşıqlarından biriydi. Harada aşıq görsə, deyişib onu bağlayardı. Hər yerdə car çəkdirmişdi ki, onuncu aşığı bağlayandan sonra başını kəsdirib arasından keçəcək. Elə ki, Mələknisə xanım eşitdi təzə bir aşıq gəlib, Qaraxan mahalında toy yola salır, çox məmnun qaldı. Tez faytonçuya əmr elədi ki, faytonu Qaraxan mahalına sürsün. Axır ki onlar gəlib toy olan məclisə yetişdilər. Mələknisə xanım gördü ki, bu bir cavan oğlandı. Amma boy-buxunundan, yerişinnən, duruşunnan elə bil Koroğlunun Xan Eyvazıdı. Bunu görəndə elə bil ürəyinə neştər soxdular. Amma özünü toxtatdı, “Aşıq nə cürətnən bu torpaqda aşıqlıq eləyirsən?” – dedi: Məgər öz canından qorxmursanmı gəlib buralara çıxıbsan? De görüm kimsən, nəçisən? Nə cürətnən mənim meydanımda at oynadırsan? Musa cavab verdi ki, Arazın o tayınnanam. Mələknisə xanım qəzəblənib dedi:
– Ya bu saat məclisdən çıxmalı, ya da mənnən deyişməlisən. Əgər sən məni bağlasan, mən səninəm. Yox, əgər mən səni bağlasam, onda özündən küs. Səni özümə qurban kəsib, doqquz aşığın da alnına damğa vurub qul eliyəcəm.
Bu sözləri deyib sazı şux sinəsinin üstünə aldı. Görək Aşıq Musaya nə dedi və Aşıq Musa Mələknisə xanıma nə cavab verdi:

Mələknisə xanım:
Əcəm oğlu çatıb ömrünün sonu,
Saldın öz cismini nara yetişdin.
Aşıq axtarırdım alam canını,
Öz əlinlə özün dara yetişdin.

Aşıq Musa:
Türk balası sənə deyim halımı,
Gəzirdim dərdimə çara, yetişdim.
Tele salıb bu diyardan yolumu,
Mələk misal bir nigara yetişdim.

Mələknisə xanım:
Doqquz aşıq saldırmışam zindana,
Gələn yoxdu, car çəkdirdim hər yana.
Əcəl çəkib səni mərdi-meydana,
Qurban gəlib sən onlara yetişdin.

Aşıq Musa:
Qəlbimə toxunma yaman kövrəkdir,
Qamətin huridi, cismin mələkdi.
Qaşalrın kamandı, gözün qəşəngdi,
Camalındı mahi para yetişdim.

Mələknisə xanım:
Mələknisə xanım coşmayıb hələ,
Coşanda canına düşər vəlvələ.
Soldurram sifətin bənzəyir külə,
Vaxt tamamdı, gəlib tora yetişdin.

Aşıq Musa:
Mən musayam, isnad verim sanımı,
Qovğa salma, gəl qaraltma qanımı.
“Hə” de qurtar, qurban verim canımı,
Hamı desin düz ilqara yetişdim.

Musanın belə deməsi Mələknisə xanımın xoşuna gəlsə də, özünü o yerə qoymadı. Üz-gözünü turşudub: – Aşıq başınnan yekə qələt eləmə... Əvvəlcə bir gör başını qoruya bilirsənmi? Sonra nə qədər istəsən oxuyarsan,– dedi.
Mələknisə xanımın qəzəblənməsini, asıb-kəsməsini Musada eşidəsi halmı qalmışdı? Onun gözləri Mələknisə xanımın xətti-xalınnan, fikri ala buluddaydı. Aşığın ixtiyarı əldən verdiyini hiss eləyən Mələknisə xanım aldı görək nə dedi:

Ölümünmü yetib, aşıq,
Göz tikib hara baxırsan?
İndi alaram canını
Çəkdirrəm dara, baxırsan.

Aşıq Musa:
Qurbanınam Nisə xanım,
Qaşındı qara, baxıram.
Ala gözlər alır canım,
Qoynunda nara baxıram.

Mələknisə xanım:
Yaman çaşıbsan yolunnan,
Niyə qorxmursan ölümnən?
Tənab saldırram dilinnən,
Vuraram yara, baxırsan.

Aşıq Musa:
Bülbül gəzər budaq-budaq,
Gəl, sinəmə çəkmə sən dağ.
Lalə yanaq, o gül buxaq,
Bənzəyir qara, baxıram.

Elə bil bu sözlər Mələknisə xanımı dəli-divanə elədi. Hələ indiyə kimi heç kəs ona belə sözlər deməyə cürət eləməmişdi. Dedi: Yaxşı, indi gör sənin başına nə gətirərəm!

Mələknisə xanım:
Mələknisə ay aslandı,
El-obası Qaraxandı.
Ay yazıq, əslin hardandı?
Yanarsan nara baxırsan.

Aşıq Musa:
Aşıq Musayam Göyçəli,
Eşqindən olmuşam dəli.
Sənsən bəxtimin əzəli,
Yetmişəm yara baxıram.

Elə bu yerdə aşıqları çörəyə dəvət elədilər. Aşıqlar da, qonaqlar da çörək yeməkdə olsun, sizə kimdən deyim Qoçaq Qılmandan. Qılman eşitdi ki, Mələknisə xanım Qaraxan mahalında cavan bir aşıqnan deyişir. Dedi:
– Uşaqlar, ürəyimə damıb, o deyişən aşıq Musa olacaq. Qərib adamdı. Birdən Mələknisə xanım onu bağlayar, öldürtdürüb eliyər. Gedək bir tərəfdə oturaq. Qoy, heç Musa da bizi tanımasın. Əgər başına bir iş gəlsə, onda köməklik eləyərik.
Beləliknən, onlar on-on beş nəfər olardılar, gəlib toy paltarında bir tərəfdə oturdular. Amma Musanın bunlardan xəbəri olmadı. Elə ki, çörəyi yeyib qurtardılar Mələknisə xanım dedi:
– Aşıq, cavansan, qərib oğlansan. Yaxşısı budu qalx, bu camaatın içində mənnən üzr istə, mən də səni bu camaata bağışlayım. Amma səni bir də bu türk torpağında aşıq libasında görməyim.
Aşıq Musa dedi:
– Xanım, niyə qəzəblənirsən, mən buraya savaşmağa gəlməmişəm. Məni bura Allahın yazısı, qədəri gətirib. Qulaq as, nəyə gəldiyimi sənə saznan deyim:

Aşıq Musa:
Pərvanə tək düşüb eşqin oduna,
Bir şam kimi yana-yana gəlmişəm.
İzin versən, dolanaram başına,
Doğru əhdə, düz peymana gəlmişəm.

Mələknisə xanımın ciyəri od-tutub alışdı. Dedi:
– Əyə, qırışmal, Osmanlıda mənim meydanıma çıxan bir igid tapılmadı. Indi sən kimsən, haranın acı-gicisən ki, mana əhddən-peymandan danışırsan?! Sənin arzunu ürəyində, murazını gözündə qoymaq mənə borc olsun. Aldı görək Mələknisə xanım nə dedi:

Bir de usanıbsan yoxsa canından?
Bilirsənmi nə məkana gəlmisən?
Ağlı olan qorxar haqq divanından,
Ya dəlisən ya divana gəlmisən.

Aşıq Musa:
Rüstəm Zal da ötə bilməz yanımnan,
Çox igidlər gəlib keçib sanımnan.
Öldürsələr qorxum yoxdu qanımnan,
Tərlan şikarıdı, ona gəlmişəm.

Mələknisə xanım:
Çəkdirrəm çar mıxa, çəkdirrəm dara,
Vurdurram boynunu açıq-aşkara.
Saldırram zindana, bağlarsan yara,
Boyadaram səni qana gəlmisən.

Aşıq Musa:
Quraram ərəsət-mənşər divanı,
Onda tanıyarsan Aşıq Musanı.
Lap olsan da Osmanlının sultanı,
Aparmağa bir nişana gəlmişəm.

Mələknisə xanım:
Adım Mələknisə qoy deyim, tanı,
Mənəm bu torpağın ağası, xanı.
Əcəlin yetişib verərsən canı,
Nə cürətnən bu meydana gəlmisən.

Mələknisə xanım gördü ki, yox bu aşıq köklü bir qaya kimi yerinnən qopmur. Əlacı kəsilən Mələknisə xanım öz-özünə dedi: Yaxşısı budu, gəl buna bir qıfılbənd de qoy aça bilməsin. Bəlkə bunun dilini qıfılbənd kəsə.
O, sazı hərləyib yenə Musanın qabağında dayandı. Dedi:
– Aşıq, sənə demədimmi qürbət eldən gəlmisən. Üzr istəməsən də, səni azad eləyirəm. Görürəm camaatın sənə yazığı gəlir. Sazını da götür, sakitcə buradan uzaqlaş.
Musa dedi:
– Xanım, əvvəla, camaata da qurban olum, sana da. Ondan keçən yerdə mən kişiyəm. Bilirsənmi, kişilər ölümə də mərdi-mərdana gedir!
Mələknisə xanım dedi:
– Aşıq, qərib qanı tökmək istəmirdim. İndi ki, əl çəkmək istəmirsən, neyliyək, sana bir qarış torpağı birtəhər taparıq:

Random poem

More by this author

Poems by other poets