Khosrow and Shirin, chapter 15
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
قضا را از قضا یک روز شادانبه صحرا رفت خسرو، بامدادان
Günlərin bir günü, bir səhər erkənXosrov çıxdı çölə, könlü xeyli şən.
تماشا کرد و صید افکند بسیاردِهی خرم ز دور آمد پدیدار
Ovladı, quşladı, çox atdı kəmənd,Göründü uzaqdan səfalı bir kənd,
به گرداگرد آن دِه سبزهٔ نوبر آن سبزه بساط افکنده خسرو
Kəndin hər tərəfi çöldü, çəməndi,Xosrov bu çəməndə atından endi.
مِی سرخ از بساط سبزه میخَوردچنین تا پشت بنمود این گل زرد
Göyün sarı gülü gedənə qədərKef edib qırmızı şərab içdilər.
چو خورشید از حصار لاجوردیعلم زد بر سر دیوار زردی
Lacivərd divardan günəş aşaraq,Saralmış divara taxınca bayraq,
چو سلطان در هزیمت عود میسوختعلَم را میدرید و چتر میدوخت
Gün də qaçan şahtək uda od vurdu,Bayrağını cırdı, çətrini qurdu.
عنانِ یک رکابی زیر میزددو دستی با فلک شمشیر میزد
Döndərib başını atın gedirdi,Qılınc vurub göylə dava edirdi.
چو عاجز گشت ازین خاک جگرتابچو نیلوفر سپر افکند بر آب
Lakin zəifləşdi, sıxıldı canı,Suya nilufərtək atdı qalxanı.
ملکزاده در آن دِه خانهای خواستز سرمستی در او مجلس بیاراست
Şahzadə o kənddə bir ev istədi,"Bir məclis düzəlsin, kef edər" dedi.
نشست آن شب به نوشانوش یارانصبوحی کرد با شب زندهداران
Əyləşib işrətə yoldaşlariləAçdılar səhəri əldə piyalə.
سماعِ ارغنونی گوش میکردشراب ارغوانی نوش میکرد
Ərqənun çaldırıb qulaq asdılar,Ərqəvan mey içib oldular xumar.
صراحی را ز می پرخنده میداشتبه می جان و جهان را زنده میداشت
Sürahi içində gülürdü şərab,Olurdular şərab içdikcə şadab,
مگر کز توسنانش بدلگامیدهن بر کشتهای زد صبح بامی
Atlarından biri gün çıxan zamanGirib ot yemişdi göy bir tarladan.
وز این غوری غلامی نیز چون قندز غوره کرد غارت خوشهای چند
Bir qurlu qulam da haman bu gecəGedib qora dərdi bağdan gizlicə.
سحرگه کآفتابِ عالمافروزسرِ شب را جدا کرد از تنِ روز
Günəş ki, aləmi parlatdı erkən,Gecənin başını üzdü bədəndən,
نهاد از حوصله زاغ سیهپربه زیر پَرّ طوطی خایهٔ زر
Qara qanad qarğa çinədanındanZər yumurta verdi tutiyə bu an.
شب اَنگِشت سیاه از پشت برداشتز حرف خاکیان انگشت برداشت
Qara pəncəsini qaldırdı gecə,Yer nura boyandı zülmət gedincə.
تنی چند از گرانجانان که دانیخبر بردند سوی شه نهانی
Gözü götürməyən bir neçə nəfərTələsik sultana apardı xəbər:
که خسرو دوش، بیرسمی نمود استز شاهنشه نمیترسد چه سود است؟
"Dünən gecə Xosrov əmri pozaraqUnutmuşdur şahın buyruğunu, bax!
ملک گفتا «نمیدانم گناهش»بگفتند آن که بیداد است راهش
Şah dedi: "Bilmirəm günahı nədir?"Dedilər: "Ey şahım, Xosrov zülm edir.
سمندش کشتزارِ سبز را خَوردغلامش غورهٔ دهقان تبه کرد
Atı kor qoymuşdur kəndin varını,Qulu dərmiş bağın qoralarını.
شب از درویش بستد جای تنگشبه نامحرم رسید آواز چنگش
Gecə bir yoxsulun evini almış,Çəngi hər tərəfə gürultu salmış.
گر این بیگانهای کردی نه فرزندببردی خان و مانش را خداوند
Şahzadə olmayıb, olsa yad adamŞah onun varını alardı tamam.
زند بر هر رگی فصاد صد نیشولی دستش بلرزد بر رگ خویش
Yüz damarı kəsib çoxlu qan alan,Titrər əli, alsa öz damarından?"
ملک فرمود تا خنجر کشیدندتکاور مرکبش را پی بریدند
Şah buyurdu, xəncər çəkib getdilər,Atın ayağını qələm etdilər.
غلامش را به صاحب غوره دادندگلابی را به آبی شوره دادند
Qora sahibinə verildi qulam,Şoran sulanıldı gülabla tamam.
در آن خانه که آن شب بود رختشبه صاحبخانه بخشیدند تختش
Xosrov kef çəkdiyi ev sahibinəEdildi Xosrovun təxti hədiyyə.
پس آن گه ناخن چنگی شکستندز روی چنگش ابریشم گسستند
Qırdılar çənginin dırnaqlarını,Qopardılar çəngin tel qatarını.
سیاست بین که میکردند ازین پیشنه با بیگانه، با دردانهٔ خویش
Doğma bir övlada əvvəl nə sayaqƏdalətlə cəza verilirdi, bax!
کنون گر خونِ صد مسکین بریزندز بند یک قراضه برنخیزند
Hanı o ədalət, o insaf hanı?!Verə öz oğluna belə cəzanı.
کجا آن عدل و آن انصاف سازی؟که با فرزند از اینسان رفت بازی
İndi yüz yoxsulun tökülsə qanıNahaq qan tökənə bir cəza hanı?
جهان ز آتشپرستی شد چنان گرمکه بادا زین مسلمانی تو را شرم
Atəşpərəstlikdə dünya eləydi,Bu müsəlmanlıqdan utan bir indi.
مسلمانیم ما او گبر نام استگر این گبری مسلمانی کدام است؟
Düşündürür bu gəbr hər müsəlmanı,Əgər bu gəbr isə, müsəlman hanı?
نظامی بر سر افسانه شو بازکه مرغ بند را تلخ آمد آواز
Qayıt əfsanəyə, Nizami, bəsdir,Nəsihət quşunun səsi pis səsdir!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-xosrov-ve-sirin-15
Use ← → keys to move, R for a random poem