Başev söylənci
Mindiyarda üçyüz mindən çox olub,
Dolaqlılar, yaraqlılar, atlılar.
Gözləritək qoruyublar ölkəni,
Dolaqlılar, yaraqlılar, atlılar.
Sən yaşdaydı Odərboydan öləndə,
Hamı ondan çəkinirdi gələndə,
Minel çökdü öldüyünü biləndə,
Dolaqlılar, yaraqlılar, atlılar.
Tunq söylədi: – Ata,bu, bir yarışdır,
Çoxdan çoxu savaş ilə barışdır,
Bu, ölkəyə dəmir-dözüm duruşdur,
Dolaqlılar, yaraqlılar, atlılar.
Məni apar döyüşlərə özünlə,
Görüm vuruş yerlərini gözümlə,
Yox, ər olmaz sənin yağlı sözünlə,
Dolaqlılar, yaraqlılar, atlılar.
Mən oxşamaq istəmirəm onlara,
Ad-san gərək boyanmasın qanlara,
Qızıl, gümüş sovrulmasın yanlara,
Dolaqlılar, yaraqlılar, atlılar.
Ağüz dedi: – Mən boşluyam Turqərə,
Borcu gərək qaytarasan üzüağ.
Əkbitəni gərək bir də tikək biz,
Borcu gərək qaytarasan üzüağ.
Turqər məni öz yanına gətirdi,
Minbaşıydım, min-minbaşı götürdü,
Bununla da şahlığını bitirdi,
Borcu gərək qaytarasan üzüağ.
Turqu gərək sevindirək bu sayaq,
Onu gərək yenə böyük şah sayaq,
Tikintiyə ayıq-sayıq göz qoyaq,
Borcu gərək qaytarasan üzüağ.
Başev olar yenə əski Əkbitən,
Turq qayıdar şahlıq edər yenidən,
Utanmaqdan qurtararam onda mən,
Borcu gərək qaytarasan üzüağ.
Mindiyarın baş-baş evi Əkbitən,
El-obadır başevləri yaşadan.
Təkcə Başev dağılmışdı, yanmışdı,
El-obadır başevləri yaşadan.
Mindiyarda uca qarlı bir dağ var,
Qayalıqdır yatım-yatım yamaclar,
Nə közərir, nə də yanır qayalar,
El-obadır başevləri yaşadan.
Ağüz gəzdi, çökən uçan yerləri,
İşə qoşdu tutuqları, ərləri,
Alınlarda muncuq-muncuq tərləri,
El-obadır başevləri yaşadan.
Yanmaz daşlar Suböləndən gəlirdi,
Bu daşların Ağüz yerin bilirdi,
Tunq baltayla kəsib, yonub dəlirdi,
El-obadır başevləri yaşadan.
Sal daş, süd daş, qızılı daş, dağıntı,
Riyə-riyə, çil-çil, üzdə parıltı,
Qalxmaqdaydı dağlar boyu xarıltı,
El-obadır başevləri yaşadan.
Tikilirdi, ucalırdı dayaqlar,
Suvanırdı dərin-dərin çatdaqlar,
Çəkilirdi göz oxşayan boyaqlar,
El-obadır başevləri yaşadan.
Şahın böyük Oturağı o başda,
Dayaqların üzlükləri sudaşdan,
Yanmaz, aşmaz yanqınlarda savaşda,
El-obadır başevləri yaşadan.
İpək, qırçın sallantılar dalğalı,
Qulluqçular durub gümüş toqqalı,
Neçə yerdə od-ocağı, tonqalı,
El-obadır başevləri yaşadan.
On il çəkdi quruculuq, tikinti,
Görünmədi gözə uçuq, söküntü,
Uçuntular, aşıntılar tükəndi,
El-obadır başevləri yaşadan.
Turq görəndə Başevini diskindi,
Çoxu parlaq gözəllikdən səksəndi,
Göz oxşadı Başev ilə Başkəndi,
El-obadır başevləri yaşadan.
Dedi: – Sağ ol Ağüz, sağ ol, Alp Ər Tunq,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Yanmış Başev yaman məni qocaltdı,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Xruş bura od vurmuşdu acıqdan,
Başçı olmaz elə döşü batıqdan,
Bütöv çıxmaz elə ağzı yırtıqdan,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Sənin oğlun, Ağüz deyən igiddi,
O gözümün ağrısını əritdi,
Dediyini sona kimi yeritdin,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Mən andımda, istəyimdə durmuşam,
Mən özümü döyüşlərdə yormuşam,
Bunca səni min-minbaşı qoymuşam,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Yerli, yersiz işlər məni qocaltdı,
Əkbitəni sən bir daha ucaltdın,
Gördüm sizi ürəyimdə güc artdı,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Bu Başevdə oturaram bircə ay,
Sonra sənin olacaqdır bu saray,
Köçürərsən Əkbitənə on alay,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Mən də sizə ata ollam qıraqdan,
Hərdən səsim eşidilər uzaqdan,
Qocalaram, dura bilməm yataqdan,
Düzlük gəlib öz yerini tutacaq.
Ağüz dedi: – Ey basılmaz Turq ata,
Başçı qoca eldə çox-çox gərəkdir.
Əkbitənə göz dikənlər hələ var,
Başçı qoca eldə çox-çox gərəkdir.
Muğel, Duzdağ bizdən əltut gözləyir,
Bu əltutu neçə el, yurd gözləyir,
Çinçay, Parsel bizdən öyüd gözləyir,
Başçı qoca eldə çox-çox gərəkdir.
Göstəriş ver qancıllardan öc alaq,
Başçılıq et səndən yeni güc alaq,
Nərildəyib uzaqlara səs salaq,
Başçı qoca eldə çox-çox gərəkdir.
Turq söylədi: – Yollan, durma,dayanma,
Bu işləri yoluna qoy, yubanma,
Bundan sonra izn istəmə, usanma,
Başçı qoca eldə çox-çox gərəkdir.
Ağüz, Tunqər yollandılar Duzdağa,
Göstərişi yoluna qoy, yubanma.
Batmamışdı dağ başında gün hələ,
Göstərişi yoluna qoy, yubanma.
Ağüz öndə, Tunqər dalda, gedirdi,
Hərdən Tunqər atasını ötürdü,
Hərdən Çil-çil qatı çəndə itirdi,
Göstərişi yoluna qoy, yubanma.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/sohrab-tahir-basev-soylenci-3
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Tanı şahın oğlu oldu anadan,Hər qoşadan bir üçüncü yaranır.
Köç söylənciİki min-min köçkün gəldi Minelə,Çatan dönüb daldakını çağırar.
İki qardaş söylənciİki qardaş, iki oğul, iki qoç,Hərə dibdaş olmalıdır ölkəyə,
Tuncay-Yanqu söylənciYanqu durub xısın-xısın ağlayır,Göz yaşı var, el içində uludur.
Poems by other poets
Başına döndüyüm, ay Əziz əmi,Getdi, bəs alşanım niyə gəlmədi?
Təcnis: Badi-səhər bir gözələ tuş oldumBadi-səhər bir gözələ tuş oldumOndan mənə dəydi aya sərandı
Yarəb, məni cəfayə salan şad olmayaYarəb, məni cəfayə salan şad olmaya!Səyyadi-zülmə seyd olub, azad olmaya!
Dedim, dediDedim: Ey nazənin, qaşların yayıdırDedi: Qövsi-qüzeh kamanıdır bu