Üçüncü pərdə
Страница 2 из 3 · 33%
Kərim
Deyirsən ki, qızı verək Murada
Sən yaxşı ol, mən pis olum arada?
Sonra gülüb deməzsən ki, aldatdım,
Öz fikrimdən çəkilmərəm bir addım.
Nisə
Qız mənimsə mən razıyam ürəkdən,
Əl çək, kişi, mənəm, mənəm deməkdən.
Kərim və Nisə
Biz nəçiyik sevişirsə könüllər,
Xoşbəxt olsun qoy bu azad nəsillər!
Hilal və bir neçə kolxozçu həyətə gəlir.
Onlar da Nisəyə və Kərimə qoşulub oynayırlar.
Hilal
Salam, Kərim kişi, arvadla həyətdə yaman meydan açmısan ha.
Kərim
Salam, Hilal!.. Belə bir gündə oynamayıb bəs havaxt oynayacağıq.
Hilal
Yaxşı, qonaqları qəbul eləməyə hazırsan? Kolxozçular səni təbrikə gələcəklər.
Kərim
Gəlsinlər, gəlsinlər.
Hilal
Eşitdiyimə görə rayon mərkəzindən və qonşu kolxozlardan da gələnlər olacaq.
Kərim
Ay arvad, sən get işini, gör!
Hilal
Doğrudur. Bir də gördün, aləm axışıb töküldü bura... sonra...
Nisə
Göz üstə, buyurub gəlsinlər... Bir də, ay Hilal, kimi qorxudursunuz... Bütün el-oba yığışıb gəlsə yenə də süfrəmizdə hamıya duzçörək tapılar.
Kərim
Sağ ol, ay arvad!
Hilal
Deyirlər, Murad da bir az əvvəl gəlib çıxıb.
Nisə (sevincək)
Nə yaxşı oldu? Lap yerinə düşdü.
Kərim
Yaxşı, yaxşı, baş aparma. Get işlə məşğul ol! Hilal, buyurun içəri, bir çay içək!
Hilal
Yox, yaxşısı budur. Biz də gedək kəndin kənarında qonaqları pişvaz eləyək.
Kolxozçular gedirlər. Kərim və Nisə evə keçirlər.
Dursun əlində saz oxuya-oxuya həyətə girir.
Dursun
Sən haralısan haralı, Lalə!?
Uca dağların maralı, Lalə!
Dursun əlindən yaralı, Lalə!
Yaralı, maralı, haralı Lalə!
Lalə səsə çıxır. Dursunu görüb əsəbiləşir.
Lalə
Yenə həyəti nə götürmüsən başına?
Dursun
Hava alıram özümçün.
Lalə
Havanı xalqın həyətində niyə alırsan?
Dursun
Buranın havası döşümə düşür, onunçun.
Lalə
Boş-boş danışma, çıx get! Kərim dayı da evdədir.
Dursun
Lalə, qadası, məni qovursan?
Lalə
De görüm, kimi istəyirsən, kimi?
Dursun (sazı kökləyib çalır və oxuyur)
Laləni, Laləni,
Nazlı, mazlı baləni,
Ürəyimi çaləni,
Məni dərdə saləni.
Buy, buy, buy
Buy, buy, buy....
Lalə
Ulamağın öz başına düşsün. Sənə rədd olub, get dedim.
Dursun
Birminci məhəbbətini qovursan?.. Ay qız, imarət tamamkamal tikilib qurtarıb ey!
Lalə
İmarətin görüm başına uçulsun! (Səs eşidilir.) Dursun, evin doğrudan da yıxıldı. Dədən, nənən gəlir.
Lalə otağa keçir.
Dursun
Paho, bu heç yaxşı olmadı ki... Yəqin mənimçin elçiliyə gəliblər. Xəlvəti qulaq asaq, görək nə deyirlər, axı? Harda gizlənim, harda? (Çaşbaş olur. Nəhayət, otağın altındakı toyuq hininə girir.)
Nəcəflə Şərəf gəlir. Şərəfin qoltuqları hədiyyə ilə doludur: qucağında qarpız, başında böyük bir zənbil var. Onların hay-küyünə Kərim və Nisə həyətə çıxır.
Kərim
Aha, sizsiniz!
Nəcəf
Əlbəttə, salam-əleyküm, əmioğlu!.. Həmişə şadlıqda olasınız!
Kərim (könülsüz)
Salam!
Nisə
Salam, ay Şərəf xala!
Şərəf (qəhqəhə çəkir)
Ayıbdır səninçin. Qızın yerindəyəm, mənə xala deyirsən.
Nisə
Necə, mən sənin qızın yerindəyəm?
Şərəf
Bəs necə, bərkə çəkərsən, deyərəm lap nəvən yerindəyəm. Mənciyəz Nəcəfə adaxlı olanda, sənciyəz iki qarın doğub o biri dünyaya göndərmişdin. Halal süd əmmiş şahidlərim var.
Nisə
Boy, başıma xeyir! Barı bu kişilərdən utan!
Gedib hinin yanındakı ağac altında otururlar.
Nəcəf
Ay əmioğlu, qohum-qardaş, can-cigər, aramızda niyə kinküdurət olsun, axı!
Kərim
Nə kin-küdurət?! Başa düşmürəm.
Nəcəf
Dursun barədə deyirəm də. Onu sənin, mənim düşmənlərimiz gözdən salır. Canınçün canlara dəyən oğlandır. Ağıllı, kamallı.
Şərəf
Bu barədə mənə çəkib. Kiş-kişlər olsun, atasına çəksəydi, heyvərənin biri olacaqdı.
Nəcəf
Arvad, yum!
Şərəf
Deyirsən, deyirəm. Demə, deməyim, desən deyəcəyəm.
Nəcəf
Düzdür! Sənə çəkməsəydi, canım-ciyərim Kərimlə onun üstündə üz-göz olmazdıq.
Şərəf
Başın batsın, belə oğul! Mən Şərəf hara, qapı-qapı təvəqqeyə getdi hara!
Dursun hinin gözündən sazın ucuyla Şərəfi vurur.
Şərəf qorxudan yerə sərilir.
Şərəf
Vaxsey, məni cin vurdu!
Nəcəf (Şərəfin yanına cumur)
Sənə nə oldu, ay arvad?!
Şərəf
Vay... məni cin vurdu!
Kərim
Cini də cin vurar! Bu saat!
Kərim hinin ağzını açır. Dursunu bayıra dartır.
Dursunun üst-başı toyuq tüküylə doludur.
Dursun (bir ağız xoruz kimi banlayır)
Boğulmuşdum ki.
Nəcəf
Dursun, ay səni öküz vursun! Şərəf, özünə gəl, səni vuran, cin deyil, oğlundur.
Kərim
Ay zatı qırıq! Sən bu hinə haçan, hardan gəlib girdin ki, biz görmədik.
Dursun
Yeraltı gəlmişəm, Kərim dayı!
Şərəf
Səni görüm hinə yox, qara yerə girəsən belə oğul.
Dursun
Çox oğul-oğul deyib lovğalanma. Sən imanın, adamı bu sifətdə doğarlar.
Nəcəf
Xamuş!
Dursun
Nə? Camış?
Şərəf (Nisəyə)
Kişi ki, camış dedi, yadıma düşdü. Söz vaxtına çəkər, Nəcəfcanı, bir gün elə bax, bu vaxtlar naxır çöldən qayıdanda heyvancigəzim yapışır camışın quyruğundan dart, ha dart! (Nisənin qolunu dartır.) Camış da eləmə tənbəllik bir buynuz ilişdirir balamın ombasına. (Bir yumruq Nisəyə vurur.) Biz dedik uşaq öldü.
Dursun
Heyf deyiləm.
Şərəf
Sən demə, allahın nəzəri üstündəymiş. Hə, sonra nəzirniyaz, pir, çıldaq, nə başınızı ağrıdım, balamın yeddi canı varmış, ölmədi.
Dursun
Sən nə danışırsan, itəm, pişiyəm ki, yeddi canım olsun.
Kərim
Ölsəydi, böyük itki olardı.
Nəcəf
Əlbəttə!
Nisə (istehza ilə)
Heç birinizə göz dəyməsin, heyfsiniz, heyf.
Şərəf (hirsli ayağa qalxır)
A kişi, düş qabağıma gedək! Görmürsən ki, öz qohumunuz evində yad qızı bizi adam yerinə qoymur.
Nisə
Xeyr, mən elə demədim.
Kərim
Bir sakit olun, görək Nəcəf nə istəyir?
Nəcəf
Onu deyirəm ki, qohumluq, dostluq xatirinə Dursunu bağışla getsin. Bilirəm, özünü bir qədər yaxşı aparmayıb, neyləyəsən, uşaqdır da.
Kərim
Uşaqdır?
Nəcəf
Bəs necə?.. Bu dəfəlik keç günahından! Bir qələtdir eləyib. Daha eləməz.
Kərim
Eləməz? Bu sözü sizdən min kərə eşitmişəm.
Şərəf
Nə olar? Bir də eşit, olsun min bir kərə. Kərim kişi onun günahını bağışla bu əmigəlininə... Bu axır vaxtlarda balaciyəzim özünə çox yaxşı bir peşə tapıb.
Kərim
Nə peşə?
Şərəf
Qoy o olsun aşıq Murad, bu da aşıq Dursun. Baxıb görərik kimdir əsil aşıq.
Kərim
Aşıq?
Nəcəf
Bəli, bəli aşıq... Biz onu imtahandan keçirmişik. Biz də özümüzə görə bir şey qanırıq, ya yox. Canınçın evdə şəbih çıxarır ey... uzun işdir! Kefi gələndə bilirsən nə şədd eləyir. Oğlum, bir ağız de, Kərim əmin də görsün şücaətini.
Dursun
Görsün də.
Şərəf
Başla, dünən oxuduğunu.
Dursun
Zakaz-makaz lazım deyil. Özüm biləni oxuyacağam. Dədəsi, tez ol züy tut görək!
Nəcəf
Bu saat! (Cibindən balaban çıxarıb, çalır.)
Dursun
Bir barmaq aşağı, yox, bir barmaq yuxarı. (Meydan sulayır, gah qabağa, gah dala gedir.)
Nəcəfin başına bax,
Şərəf tək yoldaşına bax,
Kərim dayı orden alıb
Dursunun yaddaşına bax.
(Boğazı tutulur.) Bir yumurta.
Şərəf hindən bir yumurta götürüb sındırır və Dursuna içirir.
Dursun
Şərəfin başına bax!.. (Yenə səsi tutulur.) Məmə, birini də...
Nisə
Yox, bu olmadı.
Şərəf
Uşağım evdə də yumurtasız oxumur. Hindəki yumurtaların hamısı onun boğazına gedir.
Kərim
Onda, gərək hər aşıqdan ötəri bir toyuq ferması açılsın ki.
Nəcəf
Uşaq səndən utanır ey... yoxsa evdə bir şəbeh çıxarır ki.
Kərim
İnanıram, inanıram.
Nəcəf
Yaxşı, Dursun sabahdan qayıdır kolxoza?
Kərim
Yox, sabahdan Dursun qayıtmır kolxoza. Nahaq təvəqqeyə gəlmisiniz. Lap nahaq! Mənciyəz xalq, dövlət işində qohum-filan tanımıram. Dursun kimilərə kolxozda yer yoxdur.
Dursun
Kərim dayı, heç mənsiz də kolxoz olar?
Kərim
Görürsünüz ki, olur. Götürək elə o Laləni... Onu kim yoldan eləmişdi? Dursun. Onu kim o kökə salmışdı? Dursun! Nəcəf! Sənin bu xeyrə, şərə yaramaz oğlun iş adamı deyil.
Dursun
Deyirsən, Lalə iş adamıdır?
Kərim
Nə qədər ki, səninlə oturub-dururdu yaxşı işləmirdi. Amma indi onu heç tanımaq olmur.
Nəcəf
Yaxşı, bu başıbatmışa nə çarə eləyək?
Kərim
Mən həkim deyiləm.
Nəcəf
A Kərim ey, deyirəm gedəni evləndirək, bəlkə ağlı başına gələ.
Kərim
O özünü saxlaya bilmir, arvadı necə saxlayacaq?
Dursun
Danışdı da... Alsınlar, gör necə saxlayıram. Dədəm Nəcəfin, nənəm Şərəfin zapasına nə gəlib.
Durna otaqdan çıxıb pilləkən üstə dayanır. Söhbətə qulaq asır.
Kərim
Başında ağlı olan qız ona getməz!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/suleyman-rustem-durna-ucuncu-perde
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Sevgilim, könlüm sənin heyranın olsun, olmasın!Can deyib, candan keçən cananın olsun, olmasın!
Əksini gördümQəlbimdə yenə saf, ləkəsiz güzgünü gördüm,Mən orda böyük eşqimin öz mülkünü gördüm.
Başına gəlsin!Ey evi gəlinsiz, nəvəsiz qardaş,Nə deyim ki, sənin xoşuna gəlsin!
Ayağım deyilNəcib arzularla doludur könül,Daha qəmxanələr ocağım deyil.
Стихи других поэтов
Ey sərvi-səhi, sen gələli seyr ilə bağəSər çəkmədi ər-ər,
GülÇün olur fəsli-bahar, eylər özün izhar gülƏndəlib məstü xabından qılar bidar gül
Əgər dünya budur, bixanü biman olmamız yegdürƏgər dünya budur, bixanü biman olmamız yegdür,Buraqıb işrət əsbabını üryan olmamız yegdür.
FələkƏlindən eylərəm kimə şikayət,Axır məni xar etdin fələk,