الصبوح الصبوح کامد کار
الصبوح الصبوح کامد کارالنثار النثار کامد یار
کاری از روشنی چو آب خزانیاری از خرمی چو باد بهار
چرخ بر کار و یار ما به صبوحمیکند لعبتان دیده نثار
جام فرعونی اندرآر که صبحدست موسی برآرد از کهسار
در سفال خم آتشی است که هستعقل حراق او و روح شرار
در کف از جام خنگ بت بنگربر رخ از باده سرخ بت بنگار
خاصه کایام بست پردهٔ کامخاصه دوران گشاد رشتهٔ کار
مرغ دل یافت دانهٔ سلوتبرق می سوخت کشتهٔ تیمار
بار مشک است و زعفران در جامپس خط جام چون خط طیار
کو تذوران بزم و کوثر جامکز سمن زار بشکفد گل زار
این این الکؤس والا قداحاین این الشموس و الاقمار
به مغان آی تا مرا بینیکه ز حبل المتین کنم زنار
عقل اگر دم زند به دست میشچون زره بر دهان زنم مسمار
خوانچه کن سنت مغان میآروز بلورین رکاب میبگسار
عجب است این رکاب و میگوییکآمد از ماه نو شفق دیدار
میکشد عقل را به زیر رکابچون رکاب گران کشند احرار
آفتاب ار سوار شد بر شیرهست می شیر آفتاب سوار
جرعهای گر به آسمان بخشیشود از خفتگی زمین کردار
ور زمین را دهی ز می جرعهگردد از مستی آسمان رفتار
میکند در طبایع اربعظلمات ثلاث را انوار
ساقی آرد گه خمار شکنفقع شکرین ز دانهٔ نار
نار به نقل چون شراب خوریمنقل ما نار بینی از لب یار
تیغ خونین کشد می کافرزخمه گوید که جاهد الکفار
گر به مستی رسی و می نرسدنرسد دست بر می بازار
بر فلک شو ز تیغ صبح مترسکه نترسد ز تیغ و سر عیار
بر فلک خوانچه کن به دولت میز اختران خواه نز خم خمار
ماه نو کن قدح چو هست توانوز شفق گیر می چو هست یسار
ها ثریا نه خوشهٔ عنب استدست برکن ز خوشه می بفشار
مار کز روی زهد خاک خوردریزد از کام زهر جان او بار
نحل کاب عنب خورد بر تاکآرد از لب شراب نوش گوار
مثل جام و پارسایان هستلب دریا و مرغ بوتیمار
پارسا را چه لذت از عشرتخنفسا را چه کار با عطار
هر که جوید محال ناممکنهست ممکن که نیست زیرک سار
لیکن ار کس حریف پنداریعقل طعن آورد بر این پندار
یا اگر گوئی اهل دل کس هستگویدت دل خطاست این گفتار
گر تو در وهم همدمی جوییدر ره جست گم کنی هنجار
به خطائی که بگذرد در وهمعاقلان را سزاست استغفار
دوستکانی به هفت مردان بخشسر به مهرش کن و به خضر سپار
از زکات سر قدح گاهیجرعهای کن به خاکیان ایثار
بس بس ای دل ز کار آب که عقلهست از آب کار او بیزار
مدت لهو را غم است انجامبادهٔ نیک را بد است خمار
هر طرب را مقابل است کربهر یمین را برابر است یسار
سنگ را آب بردمد ز شکمآب را سنگ درفتد به زهار
یک فرح را هزار غم ز پس استکه پس هر فرح غم است هزار
هر چه زین روی کعبتین یک و دوستبر دگر روی او شش است و چهار
گاو عنبر فکن برهنه تن استخر بربط بریشمین افسار
دل تصاویر خانهٔ نظر استشهد الله نبشته گرد عذار
حرز عقل است مرهم دل ریشتیغ روز است صیقل شب تار
چون رباب است دست بر سر عقلاز دم وصل تو تظلم دار
همچو دف کاغذینش پیراهنهمچو چنگش پلاس بین شلوار
باده را بر خرد مکن غالبدیو را بر فلک مکن سالار
چند خواهی ز آهوی سیمینگاو زرین که میخورد گلنار
گر بود ز آن می چو زهرهٔ گاوخاطر گاو زهره شیر شکار
هم ز می دان که شاه باز خردکبک زهره شود به سیرت سار
از من آموز دم زدن به صبوحدم مسغفرین بالاسحار
جام کیخسرو است خاطر منکه کند راز کائنات اظهار
سلسبیل حلال خور زین جاموز حمیم حرام شو بیزار
فیض ابن السحاب خور چو صدفحیض ابن العنب بجا بگذار
شیر پستان شیر خوردستیحیض خرگوش پس مخور زنهار
ز آب رنگین حجاب عقل مسازشعلهٔ نار پیش شیر میار
بول شیطان مکن به قارورهپیش چشم طبیب عقل مدار
عیش اسلاف در سفال مدانگل سیراب در سراب مکار
لهو و لذت دو مار ضحاکندهر دو خون خوار و بیگناه آزار
عقل و دین لشکر فریدونندکه برآرند از دو مار، دمار
گرچه خاقانی اهل حضرت نیستیاد دربانش هست دست افزار
نیست چون پیل مست معرکه لیکعنکبوتی است روی بر دیوار
سار مسکین که نیست چون بلبلرومی ارغنون زن گلزار
لاجرم شاید ار به رستهٔ بیدزنگی چار پاره زن شد سار
Tez şərab ver ki, saqi, başladı kar,
Tez şabaş ver ki, gəldi nazlı nigar.
İş payızda axan sular kimidir,
Yar təzə başlayan bahar kimidir.
Bu işə, bir də o nigara, inan,
Gözlərin eyləyər fələk qurban.
Fironun camını gətir ki, səhər.
Dağ başından Musa əli görünər.
Saxsı küpdə bir od yatıbdır hələ,
Ağıla od vurar, cana şölə.
Cama bax, orda nəqş olub: "aşiq",
Al şərab üstə görsənir: "məşuq".
Bağlayıb hər ümid yolunu zaman,
Bağlanan yolları açıb dövran.
Qəlb qəm-qüssədən azad oldu,
Çünki, mey qaynayıb cama doldu.
Camda var zəfəranla müşk fəqət,
Tərəzi xəttidir o camdakı xətt.
Hanı xanəndə ilə mey dolu cam?
Verə bu məclisə təzə ilham.
Hanı bəs o qədəh, piyalə hanı?
Gün hanı? Ay hanı? O halə hanı?
Gəl Muğan deyrinə, məni axtar,
Al əlimdən qirılmayan zünnar!
Əql açıb ağzını, danışsa əgər,
Əllərim ağzını mey ilə tikər.
Muğların adətincə xonça götür,
Meyi səkkiz bucaqlı camda gətir.
Camdakı meydə gör nə aləm var,
Elə bil Ay cahana nur saçar.
Badə nuş eyləsə cavanmərdlər,
Onları mey, inan ki, huşdan edər.
Gün şirin üstunə həmişə minir,
Mey Günün üstünə minən şirdir.
Asiman bircə qurtum içsə şərab,
Yer kimi odlanıb olardı xərab.
Yer əgər bircə cürə meydən uda,
Göy kimi hərlənər, dayanmaz o da.
Üçü dörd ünsürün qaranlıqsa,
Hər üçü parlayar şərab olsa.
Xumarı qovmağa o məst başdan,
Saqi nar şirəsi edər ehsan.
Nar noğuldan şirindi mey içənə,
Dilbərin ləbləri nar oldu mənə.
Necə kafir - qılıncı çəkdi şərab,
"Kafiri öldürün" deyər mizrab.
Məst olan vaxtda olmasa badən,
Get, bazardan şərab alıb, iç sən.
Sübh çəkmiş qılıncı, qorxma, ucal,
Başın əyyar edər qılınca həlal!
Meyin hökmüylə xonça et fələyi,
İstə ulduzdan, içmə küpdə meyi.
Təzə Aydan qədəh düzəlt, al ələ,
Qədəhi doldur o şəfəqlərlə.
O Sürəyyanı sıx üzüm kimi sən,
Dola ta al şərab ilə badən.
Yediyi torpaq isə, zahid ilan,
Zəhər ifraz edər o ağzından.
An içmiş üzüm suyun tağdan,
Ağzının şəhdidir cana dərman.
Bax şərab içməyən o zahidə bir,
Su kənarında təşnə quş kimidir.
Nə qanır eyşü işrəti mömin,
Ətrin əttar bilir fəqət dəyərin.
Kim mahal bir işə əl atsa, inan,
Ummaz heç kimsə, bil, ağıl ondan.
Əsil insanı kim sanarsa hərif,
Kimsə etməz belə kəsi tərif.
Gər desən: əhli-dil bir insan var,
Ürəyin bu sözü edər inkar.
Sən xəyal içrə həmdəm axtarsan,
Öz yolun da çıxar yadından, inan.
Bir xəta eyləsə işində əgər,
Arifə Allah o xətanı keçər.
Yeddi şəxsə əgər nəzir versən,
Xızra tapşır o nəzrini hökmən.
Mey içəndə, unutma, sən ondan,
Torpağa bircə damla et ehsan.
Ey könül, bəsdi, bəsdi, içmə şərab,
Çox mey içmək edir çün əqli xarab.
Eyşü işrət çox olsa, qəm gətirər,
Məst olan etibarını itirər.
Şadlığın axırında, bil, qəm olar,
Hər sağın qarşısında bir sol var.
Daş suya düşsə, qərq olar naçar.
Su daşın qəlbini yarıb çağlar,
Hər sevinc min qəm ilə yetdi sona,
Bir sevinc min qəmə olubdur ana.
Altı, dörddürsə bir üzündə zərin,
Bir, ikidir o arxa üzdə yəqin.
Tarın hər pərdəsi ipək bağdır,
Öküz ətir saçar, o çılpaqdır.
Bil, ürək əks edir bədəndə nə var,
Ürəyin halı üzdə əks olunar.
Könülün məlhəmi ağıldı fəqət,
Çəkilər Gün doğan zaman zülmət.
Ağıl eylər şikayət hicrandan,
Qaldırar əllərin rübab tək hər an.
Dəf kimi köynəyi kağızdır onun,
Cəng kimi şalvarı palazdır onun.
Əqli badə yanında eyləmə xar,
Mələyə eyləmə divi salar.
Bəs deyil, ağ bədən o saqidən
Qırmızı mey tələb edirsən sən?
Ödə bənzər o meydə var bir əsər,
Qorxaq içsə, şiri şikar eləyər.
Bir də, mey ağlı da salır kardarı,
Elə bil kəkliyə dönür tərlan.
Məndən öyrən mey içməyi ancaq,
Səhər iç, tövbə et, qəbul olcaq.
Oldu Keyxosrova bu qəlbim cam,
Dünyanın sirrini açar o tamam.
Sən bu camdan halal olan suyu iç,
Harama vurma əl, kənardan keç.
Sədəf tək aç ağız yağışa hər an,
Həzər et bu fəsad üzüm qanından.
Süd əmibsən şirin döşündən əgər,
İçmə dovşan qanından, eylə həzər.
Əqlimə pərdə çəkmə rəngli sudan,
Odu göstərmə ki, qaçar aslan!
Sidiyin şeytanın töküb də cama,
Təbib ağlın qabağına qoyma.
Sanma əcdadını meyə düşgün,
Əkmə şor torpağa, çalış, su gülün!
Zöhhakın çiyni üstə bir cüt ilan,
Eyşü işrət qurub, içərlər qan.
Firidun ordusu ağıldır, din
Əzəcək o ilanları, bu yəqin!
Saray əhli deyil bu Xaqani,
Ona dostdur bu qəsr dərbani.
Fil deyil, məst olanda hay qopara,
Bir hörümçəkdir o, çıxar divara.
Rumlu bülbül tək ud çalır harda?
Bir sığırçındı qəmli - gülzarda.
Ya da bəzən o söyüdlükdə olar,
Zəngitək orda nalələr qoparar.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/xaqani-qeside-112
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Стихи других поэтов · О вине
(Arış) mülkünün Muğan tayındaBir dilbər-məh cəmalı sevmişəm,
Ay ağaDindirməyin halı müşgül olmuşam,Fələk məni başdan salıb ayağa.
Riyazətsiz, könül, bu nəfs bir tövsəndi, ram olmazRiyazətsiz, könül, bu nəfs bir tövsəndi, ram olmaz,Buna cövlangəh ərsə-ərz ola, seyri tamam olmaz.
İstəməzSevdiyim ləblərin sərməsti olanYəqin bil saqidən şərab istəməz