Şeyx Mahmud Şəbüstəri: Düşüncəli
به نام آن که جان را فکرت آموختچراغ دل به نور جان برافروخت
Gülşəni-raz, fəsil 8اگر خواهی که بینی چشمهٔ خوُرتو را حاجت فتد با جرمِ دیگر
Gülşəni-raz, fəsil 9تو از عالم همین لفظی شنیدیبیا برگو که از عالم چه دیدی؟
Gülşəni-raz, fəsil 13به اصل خویش یک ره نیک بنگرکه مادر را پدر شد باز و مادر
Gülşəni-raz, fəsil 22نبوّت را ظهور از آدم آمدکمالش در وجودِ خاتم آمد
Gülşəni-raz, fəsil 28ندارد باورت اکمه ز الوانوگر صد سال گویی نقل و برهان
Gülşəni-raz, fəsil 31من و ما و تو و او هست یک چیزکه در وحدت نباشد هیچ تمییز
Gülşəni-raz, fəsil 32بنه آیینهای اندر برابردر او بنگر ببین آن شخص دیگر
Gülşəni-raz, fəsil 44وجود، آن جزو دان کز کلّ فزون استکه موجود است کلّ، وین باژگون است
Gülşəni-raz, fəsil 45اگر خواهی که این معنی بدانیتو را هم هست مرگ و زندگانی
Gülşəni-raz, fəsil 48قدیم و مُحْدَث از هم خود جدا نیستکه از هستی است، باقی دائما نیست
Gülşəni-raz, fəsil 51نگر کز چشم شاهد چیست پیدارعایت کن لوازم را بدینجا
Gülşəni-raz, fəsil 53رخ اینجا مظهر حسن خدایی استمراد از خط جناب کبریایی است
Həqqül-yəqin, fəsil 1ای پیداتر از هر پیدائی، و ای آشکارتر از هر هویدائی، پیدائی تو با پنهانی تو سازگار، و پنهانی تو چون پیدائی تو آشکار،نه پیدائی ترا از پنهانی میان، و نه پنهانی ترا از پیدائی کران. ای هستی که هیچ نیستی در هستی تو فرود نیاید،وهیچ نیستی هستی ترا نشاید، نسبت هستی تو با نیستیها: کل یوم هو فی شأن، و نسبت نیستیها با هستی تو: کل من علیها فان. یگانگی تو در ازل و ابد بر یک قرار، منزه و مبرا از اضافت و نسبت اندک وبسیار. آن کیست که ترا داند تا بر تو ثنا خواند، هم سپاس تست که حضرت عزت ترا سزاوار است، و ستایش تست که بر جناب تو در کار است. و درود و سلام حضرت پاک تو و پاکان حضرت تو بر روان حامد: انت کما اثنیت، و شاهد: و ما رمیت اذرمیت، نقطۀ بدایت جمال: کنت نبیاً و آدم بین الماء و الطین، و زبدۀ نهایت کمال و لکن رسول اللّه و خاتم النبیین، ناظر: لقد رای من آیات ربه الکبری و سامع: فاوحی الی عبده ما اوحی. محرم سرای اسری، صدر صفۀ اصطفی، محمد مصطفی، علیه من الصلوات افضلها- و صد هزاران هزار آفرین، بر اهل بیت پاک و پاک آئین و یاران گزین او، که صف پیشین و صنف گزین ولایتاند، باد.ای جان عزیز این کتاب که مسما است به حق الیقین فی معرفة رب العالمین، حضرت عزت از خزانۀ غیب بدین ضعیف کرامت فرمود، مشتمل است بر هشت باب به ازای درهای بهشت، و هر بابی از آن مشتمل بر حقایق و دقایق و لطایف و ترتیب بابها این است:
Həqqül-yəqin, fəsil 2حقیقت- هستی حق- تبارک و تعالی- پیداتر از هستیها است، که او به خود پیداست، وپیدائی دیگر هستیها بدو است: اللّه نور السماوات و الارض.حقیقت- دلیل هستی او به حقیقت جز او نیست، که هیچ گونه کثرت را به هستی او راه نیست،و دلیل را از هستی ناگزیر بود: اولم یکف بربک انه علی کل شییء شهید.
Həqqül-yəqin, fəsil 3چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستیها را ضروری است بباید دانست که وقتها ادراک هستی کلی مظهر و آئینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است. نص: اولم یکف بربک و اللّه نور السماوات و الارض و من عرف نفسه فقد عرف ربه مبین این مقام است. و گاه عکس این بود که مقام علم است.و آیات: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسکم افلا تنصرون مبین این مقام است. بلکه بیشتر آیات تنزیل و اخبار و آثار در این قسم وارد است، از آنکه به افهام اقرب است و مستلزم ادراک ادراک است، که حکمت بعثت رسل و انبیا است. آنچنان که بیان کرده شود. انما انت مذکر، کلا انها تذکرة.حقیقت- نفس ادراک فطری یعنی معرفت بسیط قابل تفکر نیست، که تحصیل حاصل محال است، بلکه تفکر حجاب آن میگردد و از این جهت فرمود: لاتتفکروا فی ذات اللّه، بلکه محل تفکر ادراک ادراک است بواسطۀ آیات و بدین سبب تفکر را به آیات حواله فرمود که: و یتفکرون فی خلق السماوات و الارض. قل انظروا ماذا فی السماوات و الارض.
Həqqül-yəqin, fəsil 4مقدمه- شدت ظهور مدرک مانع ادراک بود، به مثابت ظلمتی که از ادراک قرص آفتاب به دیده رسد: واضله اللّه علی علم.دیگر- ادراک ادراک جز به واسطۀ امری داخلی و یا خارجی حاصل نشود که آن آیات آفاق و انفس است: ان فی خلق السموات والارض و اختلاف اللیل و النهار لآیات لاولی الالباب.
Həqqül-yəqin, fəsil 5حقیقت- ذات هستی اقتضای یگانگی مطلق میکند که غیرهستی جز نیستی نبود: شهد اللّه لااله الا هو.حقیقت- هستی دیگر که غیر هستی است بر هستی مقدم نیست که: تقدم الشیئی علی نفسه لازم میآید. پس هستی واجب یگانه بود. لا اله الاهو فی الاخرة والاولی.
Həqqül-yəqin, fəsil 9حقیقت- چون محقق گشت که مبداء عبارت است از ظهور هستی در نیستی، معاد عبارت بود از ظهور نیستی در هستی، چه مبدأ و معاد متقابلانند: کما بدانا اول خلق نعیده.حقیقت- ظهور هستی در نیستی اظهار و ایجاد خلق است و ظهور نیستی در هستی اخفاء، و اعدام و موت، مبداء چون ظهور هستی بود در نیستی: الست بربکم قالوا بلی. معاد ظهور هستی باشد در حقیقت خودش: لمن الملک الیوم للّه الواحد القهار.
Kənzül-həqayiq, fəsil 5ز دنیا و ز دنیادار شو دورمباش از بهر دنیا بیش رنجور
Kənzül-həqayiq, fəsil 23چو دنیا مومنان را هست زندانمشو ساکن درین زندان چو رندان
Kənzül-həqayiq, fəsil 27دو چشمست آدمی را بی ضرورتبرای دیدن معنی و صورت
Kənzül-həqayiq, fəsil 31بمیر ای بیخبر گر میتوانیبه مرگی کان به است از زندگانی
Kənzül-həqayiq, fəsil 37سخن در سینه زین بسیار دارمنمیگویم که عمری کار دارم
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.