Bir gecə ki, zülməti-ziyasuz
Zülfi-şəbi etdi bürqeyi-ruz,

Bir lə'li edib sipehr nayab,
Göstərdi yerinə min düri-nab.

Bir sancağı eyləyib nigunsar,
Min məhçeyi-rayət etdi izhar.

Qətrə-qətrə həkimi-əflak
Xaşxaşlarında tutdu tiryak.

Danə-danə ərusi-gərdun
Qaftanına tikdi dürri-məknun.

Girdaba düşüb səfineyi-mah,
Qıldı özünə Məcərrədən rah.

Saçıldı Ütaridin rnidadı,
Artırdı bu sefhəyə savadı.

Zöhrə dağıdıb siyah geysu,
Geysusi içində gizlədi ru.

Xurşid nihan olub, sitarə
Göz açdı təriqi-intizarə.

Təprəndi səri-sinani-Bəhram,
Fəth oldu ona vilayəti-Şam.

Bərcis girib siyəh libasə,
Xurşid qəmində batdı yasə.

Ayinə olub sipehri-gərdan,
Baxdı ona, əks saldı Keyvan.

Gərduna səvabit oldu mismar,
Ta tökməyə dün büsati-pərgar.

Göydə Həməl oldu aşikarə,
Ahubərə çıxdı səbzəzarə.

Gavi-fələk oldu gavi-ənbər,
Doldurdu cahana ənbəri-tər.

Cövza kəməri mürəssə oldu.
Gərdun bədəni müfəmmə oldu.

Xərçəng qılıb səhər yelin dəf',
Xasiyyəti verdi zülmətə nəf.

Oldu Əsəd Afitabdan dur,
Pürdud misali-şəm'i-binur.

Geysusinə verdi Sünbülə tab,
Mişk üstünə tökdü ənbəri-nab.

Mizanı edib fələk tərazu,
Sərrafı-zəminə çəkdi lö'lu.

Əqrəb buraxıb kəməndi-pürxəm,
Divi-şəbə qıldı qeydi möhkəm.

Qövsini qurub sipehri-laib,
Atıldı xədəngi-nəcmi-saqib.

Büzğaleyi-asiman töküb mu,
Göy səhfəsin eylədi siyəhru.

Dəlvi dəlib afəti-zəmanə,
Min qətrə saçıldı asimanə.

Hut eylədi həbsi-Yunisi-ruz,
Bərqi-şəfəq oldu asimansuz.

Ərz eylədi Əxbəşə cinasın,
Cəbhə dəxi cəbhəsin ziyasın.

Həm Həq'ə cəmala verdi zivər,
Həm Hən'ə mükəlləl etdi əfsər.

Şərteynü Büteyn, Səmakü Əklil
Nur etdilər asimana təhvil.

Ta Sadirü Varidə, Nəaim
Sərf eyləyə sərf ilə dəaim.

Təzyin üçün etdilər mühəyya,
Lə'lin Dəbəran, dürün Sürəyya.

Verdi rəvişi-sipehrü əxtər,
Tərtibi-Müqəddəmü Müəxxər.

Məcnun mütəhəyyirü pərişan
Qalmışdı sipehr işində heyran.

Gərduna açardı dideyi-tər,
Yer üzünə doldurardı əxtər.

Hər əxtərə ərzi-hal edərdi,
Min arizuyi-məhal edərdi.

Əvvəl olub asimana mayil,
Şərh etdi Ütaridə qəmi-dil:

"K'ey əhli-hesaba karfərmay!
Müstövfiyi-əqlü məşrəfi-ray.

Ey nasixi-nüsxeyi-məani,
Fehristi-rümuzi-asimani!

Qəssami-məqasidü mətalib,
Rəssami-münasibü məratib!

Dərdi-düimin hesabı çoxdur,
Səndən özgə dəbir yoxdur.

Bir nameyə dərdimi rəqəm qıl,
Sultanıma ərzə et, kərəm qıl!

Şayəd əsər edə feyzi-xamən,
Tə'vizi-cünunim ola namən".

Gördü ki, Ütarid anlamaz raz,
Bir özgə tərənnüm etdi ağaz.

Döndərdi üz ondan ağlayıb zar,
Mərrixə niyazın etdi izhar:

"K'ey valiyi-məsnədi-şücaət!
Şəmşirinə aləm əhli-taət!

Sən sahibi-nüsrətü zəfərsən,
Ərbabi-silaha taci-sərsən!

Mən acızəmü qəvidir əğyar,
Mən bikəsü xəsmdir sitəmkar.

Acizlərə lütf edib mədəd qıl!
Bikəslərdən bəlanı rəd qıl!

Çək tiğini, eylə dəf i-düşmən,
Ta dusta həmnişin olam mən!"

Çün gördü bülənd yerdədir kam,
Nə Tir yetər ona, nə Bəhram.

Tiğ ilə qələmdən oldu nomid,
Tutdu rehi-barigahi-tövhid.

Dərgaha tutub rüxi-niyazın,
Mə'budinə ərzə qıldı razın:

"K'ey tiğə müinü kilkə rəhbər!
Bəhram - qulamü Tir - çakər.

Ey fərqi-əməl külahduzi,
Sahibrəqəmi-bərati-ruzi!

Rəhm et məni-zarü binəvayə,
Dərdi-düimi yetir dəvayə!

Leyliyi sən eyfədin pərivəş
Kim, cana cəmah urdu atəş.

Sən qıldın onu bəlayi-aləm,
Ol etdi məni şikəsteyi-qəm.

Verdin ona hüsni-aləməfruz,
Saldı mənə atəşi-cahansuz.

Dərd ilə məni sən eylədin zar,
Mən qandanü Leyliyi-cəfakar?

Leyli ki, məni bəlaya saldı,
Bir görmək ilə qərarım aldı.

Yoxdur rəvişində ixtiyarı
Kim, döndərə aldığı qərarı.

Biçarədir öz işində ol həm,
Səndən bulunur bu zəxmə mərhəm.

Həm sən kərəmindən et əlacım,
Kəs qeyri kişidən ehtiyacım!

Ey dərdə qılan məni giriftar!
Kimdir mənə səndən özgə qəmxar?

Çox-çox hükəmaya söylədim hal,
Təşxisi-mərəzdə oldular lal;

Bildim ki, həkimi-fərd sənsən!
Danayi-cəmii-dərd sənsən!

Gər dərd və gər dəva sənindir!
Hakim sənsən, riza sənindir.

Yə'ni ki, gətir kəmala zövqüm,
Gündən-günə qıl ziyadə şövqüm!

Sal çeşmimə lə'linin xəyalın,
Ver təb'imə hüsnünün kəmalın.

Daim onu məndə zahir eylə,
Lütf et, iki surəti bir eylə!

Qədrim, qəmi içrə mö'təbər qıl!
Dərdin, mənə ruzi ol qədər qıl!

Kim, kimsəyə ol olub müyəssər,
Kimsə mənə olmaya bərabər.

Görmək rüxün olmaz olsa məqdur,
Xunbar gozümdə olmasın nur.

Zövqi-ələmi olursa nayab,
Məcruh tənimdə olmasın tab.

Bu qəzəl Məcnuni-həzin dilindəndir

Ya Rəb, kəmali-mərtəbeyi-Mustəfa həqi!
Sidqü səfayt-silsileyi-ənbiya həqi!

Səndən yetər vəlilərə tə'yidü iqtidar,
Sən müqtədayi-aləm edən rəhnüma həqi!

Düşməz hərimi-qürbünə biganələr yolu,
Ol barigahə məhrəm olan aşina həqi!

Qəhrindəki siyasətü asibü xövf üçün,
Lütfündəki lətafəti-feyzü rəca həqi!

Üşşaqə yar qıldığı cövrü cəfa üçün,
Mə'şuqə aşiq etdiyi mehrü vəfa həqi!

Leylidə zahir eylədigin feyzi-hüsn üçün,
Məcnuna verdigin qəmü dərdü bəta həqi!

Fəqrü fəna səadəti lütf et Füzuliyə,
Onda olan səadəti-fəqrü fəna həqi!

Təmamiyi-süxən

Eylərdi bu suz ilə münacat,
Möhnətlərə istəyib mükafat.

K'açıldı güli-hədiqeyi-ruz,
Göstərdi günəş cəmali-firuz.

Mürği-dəmi-sübh çəkdi avaz,
Zaği-şəbi-tirə qıldı pərvaz.

Həm səfheyi-aləm oldu rövşən,
Həm daneyi-əncüm oldu xərmən.

Gün ayinədarı oldu gərdun,
Tökdü qədəminə dürri-məknun.

Sübh urdu səfayi-sidqdən dəm,
Açıldı güli-nişati-aləm.

Tə 'siri-səfayi-cami -Xurşid
Göy gülşənin etdi bəzmi-Cəmşid.

Lalə kimi dağə çıxdı Məcnun,
Nəzzarəyə açdı çeşmi-pürxun.

Gördü ki, gəlir nədimi-kamil,
Həmrazi-qədim, Zeydi-qabil.

Rüxsarında nişatdən nur,
Behcət gözünə cəmah mənzur.

Yox zərrəcə qüssəvü məlalı,
Məcnuna əcəb göründü hali.

Sordu ki: "Nədəndir inbisatın?
Adətcə görünməyən nişatın?

Məqsudinə dəstrəsmi oldun?
Dildarinə həmnəfəsmi oldun?

Nə qədr ilə sərbülənd olubsan?
Noldu ki, nişatmənd olubsan?"

Zeyd açdı düri-xəzaneyi-raz:
"Key türfə hümayi-övci-e'zaz!

Dün tövfi-diyari-yar qıldım,
Ol sərv yana güzar qıldım.

Tə'viz vəsiləsilə bir dəm
Oldum hərəmi-vüsala məhrəm.

Gördüm məhi-arizin ziyasız,
Ayineyi-təl'ətin cilasız.

Nə lə'li-ləbində qətreyi-ab,
Nə mah rüxündə zərreyi-tab.

Lə'li-tərə əşki gövhərəngiz,
Bərgi-gülə nərgisi gühərriz.

Gördü məni etdi naləvü zar,
Raz açdı mənə ki: "Ey vəfadar!

Düşdü ola Nəcdə rəhgüzarın,
Gördün ola halın ol figarın?

Məcnunumu gördün isə, billah,
Eylə məni-zarı ondan agah!

Necə keçər ola mahü salı,
Kim ola rəfiqi, nola halı?

Billah, güzər etsin ol yanaya.
Rəhm et məni-zarü mübtəlaya,

Məndən ona şərhi-zə'fi-hal et!
Halın məni-xəstədən sual et!

Söylə, necəsən hücumi-qəmdən?
Tüğyani-məşəqqətü sitəmdən?

Matəmzədə olduğun eşitdim,
Qıldım yaxa çakü şivən etdim.

Ol sərv ki, çıxdı bu çəməndən,
Məngən getdi, degil ki, səndən.

Ancaq bir ol idi kim, çəkib qəm,
İstərdi məni səninlə həmdəm.

Çox gördü bizə sipehri-qəddar
Yüz min əğyar içində bir yar.

Bir zülmdürür bu aşikarə,
Əldən nə gəlir, buna nə çarə!

Bu dərdi ki, az degil, yügüşdür,
Həm səbr edəlim ki, səbr xoşdur.

Mən, tut ki, müqəyyədi-həsarəm,
Məhbusi-hicabi-nəngü arəm.

Gər şəm'ə açılsa şərhi-razım,
Sayəmdən olur min ehtirazım.

Gər sayəmə söyləsəm qəmi-dil,
Şəm'in həsədi gəlir müqabil,

Nə yazmağa namə ixtiyarım,
Nə etməyə ərz razdarım.

Qönçə kimiyəm məni-pərişan,
Ağzım tutulu, içim dolu qan.

Sən kim, şəhi-kişvəri-rizasan,
Hər kimə dilərsən aşinasan.

Yox hökmü sənə çü xamə qeyrin,
Öz başınadır həmişə seyrin.

Aya nə üçün qılırsan ehmal,
Hali-dilin eyləməzsən irsal?

Öz nəzmi-lətifü dilkəşindən,
Məzmuni-ibarəti-xoşundan

Lütf ilə qılıb həmişə təhrir,
Göndərmədigin degilmi təqsir?

Səndən degiləm bu işdə razi,
Hala kərəm et xilafi-mazi,

Nəzm eyləyibən bəyani-halın,
Şərhi-rüxi-zərdü əşki-alın,

İrsal edə gör məni-həzinə,
K'ol cövhərə can edim xəzinə.

Əlfazi olub həmişə zikrim,
Bu kargəh içrə bikri-fikrim.

Tərzi-qəm edəndə cana təsvir,
Ol nəqşdən ola çaşnigir".

Həm hali-dilin qılırdı izhar,
Həm bu qəzəli qılırdı təkrar:

Bu qəzəl Leyliyi-dilpəzirindir

Neçün ol şəm' kafur üzrə kilkin mişkbar etməz?
Yazıb bir rüq'ə min lütfə bizi ümmidvar etməz?

Mənimlə dust lütfün az edib, çox tə'n edər düşmən,
Neçün lütf eyləyib, düşmənləri bir şərmsar etməz?

Gəl, ey göz, yar xəttin namədə görmək həvəs qılma
Ki, xətti-namə dəf i-dərdi-hicri-xətti-yar etməz!

Kəbutərdən umardım naməsin, gör zəf tale kim,
Görüb ahım odun məndən yana ol həm güzar etməz.

Füzuli, nameyi-dildar bir tə'vizdir guya
Kim, onsuz xəstədillər xatiri bir dəm qərar etməz.

Təmamiyi-süxən

Məcnun ki, eşitdi ol pəyamı,
Bəxti-mütəmərrid oldu rami.

İqbalına e'tiqadı oldu,
Dildarına e'timadı oldu.

Xunabi-sirişkdən çəkib nəm,
Gülzari-zəmiri oldu xürrəm.

Həm güldü üzü çırağlartək.
Həm könlü açıldı dağlartək.

Zeydə dedi: "Ey rəfiqi-sadiq,
Mən vəhşiyə həmdəmi-müvafiq!

Çün müjdeyi-mərhəmət yetirdin,
Yarım xəbərin mənə gətirdin,

Məndən həm ona yetir sənalar,
Ərz eylə dürudlar, dualar.

Xaki-dərinə yetir niyazım,
Dərgahinə ərz eylə razım:

"K'ey canıma dadlu dərdü dağı,
Könlüm fərəhi, gözüm çırağı!

Lillahülhəmd yar imişsən,
Mən istədigimcə var imişsən.

Əhdində vəfa bulundu axır,
Şəhdində şəfa bulundu axır.

Bildim ki, məni sevirsən, ey mah!
Əhsənt, əhsent, barəkallah!

Lütfün xəbəri qərarım aldı,
Şirin sözün ixtiyarım aldı.

Lütfün eşidib olur cigər tab,
Şirin sözünə gətirməzəm ab.

Ah, ər qılıb özgə rəsm bünyad,
Nagəh tutasan təriqi-bidad,

Təlx ola sözün misali-badə,
Lütf olmaya, qəhr ola aradə.

Xuban işi cövr ilə cəfadır,
Səndən görünən mənə vəfadır.

Qurban sənə özgə nazəninlər,
İdrakına yüz min afərinlər!

Kimsə çü sənə vəfada yetməz,
Canın sənə kimsə versə itməz.

Mə'şuqə ikən olub vəfadar,
Aşiqligini həm etdin izhar.

Aşiq der imiş mənə xəlayiq,
Görmən buna həm özümü layiq.

Mən naqisəm, ey harifi-qabü,
Sənsən rəhi-eşq içində kamil.

Təhsin ki, yeganeyi-zəmansan,
Can vermək olur sənə ki, cansan.

Hər şuxdə gər olaydı bu tövr,
Sən olmaz idin yeganeyi-dövr.

Ger qeyrə bu hal olaydı məqdur,
Sən olmaz idin cahanda məşhur.

Yad eyləməgindən olmuşam şad,
Sən şad olasan həmişə, mən yad.

Ha böylə məni-həzini şad et!
Gah-gah tərəhhüm eylə, yad et!

Ey sərvi-səmənbəri-güləndam,
Taraci-mətai-səbrü aram!

Ey xosrovi-kişvəri-məlahət,
Məhtabi-şəbi-nişatü rahət!

Çün bəndəyə rəhmət eylər oldun,
İzhari-məhəbbət eylər oldun,

Minbə'd təriqi-mehr tutğıl,
Əvvəlki təriqini unutğıl!

Qoyma çıxa həsrət ilə canım,
Həddən ötə naləvü fəğanım!

Meyli-məni-zarü biqərar et,
Gahi bu yanaya bir güzar et.

Həmdərdim isən, mənimlə yar ol,
Həmdərdligin yox isə, var ol!

Sən - öylə müqimi-məsnədi-naz,
Mən - böylə bəlavü dərdə dəmsaz.

Sən - məhfili-eyş kamikarı,
Mən - guşeyi-dərd dilfigarı.

Eşq içrə, gözüm, rəvamıdır bu?
Rahü rəvişi-vəfamıdır bu?

Gər doğru isə vəfada lafın,
Məndən nə üçündür inhirafın?

Gəl, rəf edəlim qəmi-fəraqı,
Yandıralım oda iştiyaqı,

Olsun dünü gün mənimlə seyrin,
Çün mən səninəm, sən olma qeyrin!

Vər İbni Səlam mane olsa,
Səddi-rəhi-vəsl vaqe olsa,

Bildir, qılayın siyah bəxtin,
Bir ah ilə tarümar təxtin".

Çün razi-dilin tükətdi ol yar,
Zeyd eylədi əzmi-kuyi-dildar.

Pərvanə sözün deyib çirağə,
Bülbül xəbərin yetirdi bağə.

← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir

Təsadüfi şeir

Müəllifin digər əsərləri

Başqa şairlərin şeirləri