Üçüncü şəkil
Səltənət bəyim və Hüseynqulu xan gəlirlər.
Hüseynqulu xan
Səltənət bəyim, sənin nişanlın sağ-salamat gəlib çıxdığınız üçün, öz gözəl sevgilisini təbrik etməyə əliboş gəlməyib... Yerişinə, duruşuna vurulduğun «qumral ürgəsini» sənə hədiyyə gətirib.
Səltənət bəyim (heyranlıqla)
O... Hüseynqulu xan. Mən inanmaram ki, mənim cavan nişanlım dünyada bütün gözəllərin gözəli olan «qumral ürgədən» ayrıla bilsin.
Hüseynqulu xan
Mən «qumral ürgədən» ayrılmıram. Mən onu sənə, öz sevgilimə bağışlayıram.
Səltənət bəyim
Sağ ol, mənim igidim... Gedək. Qumral ürgənin üstündə qızıl quş kimi uçacam. (Səltənət bəyimlə Hüseynqulu xan getmək istəyirlər. Tubu xanım daxil olur).
Tubu xanım
Qızım, mən eşidirəm ki, sən Cavad xanın gənc oğlu Hüseynqulu xanı nişanlı adlandırırsan...
Səltənət bəyim
Bəli, ana, adlandırıram. Axı mən hiss edirəm ki, sənin də, Xan atamın da meyliniz belədir. Səndən nə gizlin, mən də... onu çox sevirəm.
Tubu xanım
Mən bunu bilirəm. Ancaq nəzərə al ki, biz sizi hələ rəsmi nişanlamamışıq. Qabaqda böyük bacın Ağabəyim ağa var... Dədə-baba adətimizə görə...
Səltənət bəyim
Başa düşürəm ana: «Əvvəl böyük bacı, sonra kiçik bacı».
Tubu xanım
Hüseynqulu xan ləyaqətli övladdır, mənim də xoşuma gəlir.
Səltənət bəyim
Atası Cavad xan kimi igiddir, uzaq şimaldan bizim gözəl vətənimizə göz dikən düşmənlərin gözlərinə güllə sıxmağa hazırdır. O da mənim kimi vətənimizin gözəlliklərinə, igid atlarına heyrandır.
Tubu xanım
Əlbəttə, igid nəslinə çəkər... Cavad xanın qəhrəmanlığına nə söz ola bilər? Ancaq həddindən artıq inadkardır.
Səltənət bəyim
Bilirəm, nəyə işarə vurursan, ana. Cavad xan qoşun çəkib vətənimizi işğal etməyə gələn çar generalı Zubovu xan atamın duz-çörəklə qarşılamasına dözə bilməzdi...
Tubu xanım (əsəbi)
Xan atan nə etdiyini bilirdi... Cavad xan uzun illərdən bəri ölkəni ağılla idarə eləyən İbrahim xanla hesablaşmalı idi. Xan atanın siyasətini mühakimə etmək yaramaz. Sənin isə, belə düşünməyin heç yaramaz. Eşitdinmi: yaramaz. (Tubu xanım əsəbi halda çıxır).
İşıq sönür.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/ilyas-efendiyev-hokmdar-ve-qizi-ucuncu-sekil
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
İbrahim xan öz otağında təkdir, hiss olunur ki, fikri uzaqlardadır. Səltənət bəyim daxil olub, atasının qarşısında diz çökərək, əlindən öpür.*Səltənət bəyim**
On üçüncü şəkilGeneral Sisyanovun qərargahı. General böyük çadırda var-gəl edir. Mayor Lisaneviç daxil olaraq hərbi təzim edir.*Lisaneviç**
On dördüncü şəkilSəhnə od-alov saçan döyüş cəbhəsinə çevrilir. İşıq gah vuruş meydanında qəzəblə atışan cavan Hüseynqulu xanı, gah düşmən cəbhəsində topun arxasında dayanmış Sisyanovu, gah da gizli yolla rus əsgərlərinə bələdçilik eləyən Vanyanı işıqlandırır.*Səltənət bəyim Hüseynqulu xanı axtarır.*
On beşinci şəkilİbrahim xanın iqamətgahı. Hiss olunur ki, İbrahim xan həyəcan içindədir. Tubu xanım dərin kədər içində əllərilə üzünü qapamışdır.*İbrahim xan** (*qəzəblə*)
Başqa şairlərin şeirləri
ای دوست چنین باشد ایثار جوانمردان
Gəraylı: Dəli könül nə məlulsanDəli könül, nə məlulsan,Məgər ol nazlı yar getdi,
Keçdiyim yolQaranlıq, işıqlı yollardan keçmişəm,Hər günü eşqimlə vurmuşam başa mən.
Gəraylı: Gənə fəsli-bahar olduGənə fəsli-bahar oldu,Yanıb-yanıb ötər bülbül.