Məhsəti Gəncəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Qəlbində küfr var, nə namaz, ya iman?Keçmiş bu zəhər cana, nə eylər dərman?
Rübailər, 68Qurdu suyun ahıyla fələk çardağı,Tonqal qaladı canda qəmin yığnağı.
Rübai 73Başmaqçı verir başmağa hər dəm ziynət,Ləli toxunur başmağa gah-gah, heyrət.
Rübai 82مه بر رخ تو گزیدنم دل ندهدوز تو، صنما، بریدنم دل ندهد
Rübailər, 101Göylərdə min illərlə günəş dövr eylər,Bir kan zər olar, o ya ki bir kan gövhər,
Rübailər, 103Bağlarda gülüzlər görərək sərv, yamanNaz ilə deyirdi öz boyundan dastan.
Rübailər, 104Zülfün necə eylər üzünə naz, gör bir,Qorxum var olum paxıllığımdan kafir.
Rübai 105Qazdım nə qədər arx üzümdə dırnaqla,Gözdən mən ora su bağladım şırnaqla.
Rübai 109در وصف تو بسیار سخن راندهایمبسیار کُتُب ساخته و خواندهایم
Rübailər, 109Bir göz ki baxıb yollarına həsrətlə,Qoyma kor olar ağlayaraq möhnətlə.
Rübai 136عشق است که شیر نر زبون آید از اوبحریست که طرفهها برون آید از او
Rübai 138Şux olmalıdır sevgili, oynaq, dildar!Aşiq gərək eyləsin nalə, min ah-zar.
Rübailər, 143Çəkdim necə qəm, gör ki, sənin hicrindən,Bir dost olub ağladı mənə hər düşmən.
Rübailər, 145Bir söylə, nə olmuş o əhd, peymanlar,Əhd etməyə cəhd eylədiyin dövranlar.
Rübai 146ای کرده جفا و جور آئین، بحلیوآورده به جای مهرِ من کین، بحلی
Rübailər, 150Səs saldı bütün aləmə bu qəm, möhnət,Tuş gəlmədi vəslin mənə, qaldım həsrət.
Rübai 155Sürtüb saçına ənbəri, nazlansan sən,Dünya necə tərsalığa dönməz birdən.?!
Rübailər, 155Dərdin o buluddur ki, tökər gözdən qan,Dərdin o zəhərdir ki, ona yox dərman.
Rübailər, 164Göydə ayı nur saçdı, üzün sındırdı,Sərvin belini sərv qamətin qırdı.
Rübai 169Qəlbində soyuq qışdır, üzün gül, nəsrin,Düşmənlərə sevgi, bizə göstərdin kin.
Qəzəl 4در فغانم از دل دیر آشنای خویشتنخو گرفتم همچو نی با نالههای خویشتن
Rübailər, 179Qan tökməsə gözlər yenə gözlərdim mən,Qəlbimdə sənin sirrini gizlərdim mən.
Rübailər, 181Bir cüt gözün ilə nə qədər qan etdin,Zülfünlə nə çox qəlbi, de, viran etdin!
Qitə 7مؤلف تذکره آفتاب عالمتاب درباره مَهْسَتی میگوید: در موزونی طبیعت و قد و قامت و تناسب اعضا و لفظ و معنی و حسن صورت و محبت سرآمد اقران و سرخیل لولیان زمان بود. سلطان سنجر سلجوقی و بنظر بعضی بابر پادشاه فریفته حسن و جمال و شیفته غنج و دلال آن بدیعه الجمال گردید بنابرآن به حضوری مجلس خاص سلطانی اجازت تمام داشت و در آن بزم با شعرا و ادبائی مانند امیر احمد و غیره طریقه مطارحه و معارضه میپیمود، روزی سلطان به مَهْسَتی چنین گفت:«چیست پنهان زیر دامان تو ای سیمین بدن »
Qitə 9از جماع نره خر بر ماده خررغبتی بر طبع خاتون اوفتاد
Qitə 12طیبتی نیک گویمت بشنورسم مردی مجوی از معنون
Qitə 13از رسول بزرگ، واعظ شهرگفت روزی حکایتی خندان
Qitə 14ندانم ترا «تاج دین» یاد هستکه بر خط تو ماه سر مینهاد
Qitə 15در آن شهره دیو کز پس نهیبفرشته چو طاوس پر مینهاد
Qitə 18به خدایی که بر خداوندانفرض کردهست بندگی کردن