Xosrov və Şirin, fəsil 12
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
مرا کهز عشق به ناید شعاریمبادا تا زیم جز عشق کاری
فلک جز عشق محرابی نداردجهان بیخاکِ عشق آبی ندارد
غلام عشق شو کاندیشه این استهمه صاحبدلان را پیشه این است
جهان عشقست و دیگر زرقسازیهمه بازیست الّا عشقبازی
اگر بیعشق بودی جان عالَمکه بودی زنده در دوران عالَم؟
کسی کز عشق خالی شد فسردهستگرش صد جان بوَد بیعشق مُردهست
اگر خود عشق هیچ افسون نداندنه از سودای خویشت وا رهاند؟
مشو چون خر بهخورد و خواب خرسنداگر خود گربه باشد، دل درو بند
به عشق گُربه گر خود چیر باشیاز آن بهتر که با خود شیر باشی
نروید تخمِ کس بیدانهٔ عشقکس ایمن نیست جز در خانهٔ عشق
ز سوزِ عشق بهتر در جهان چیست؟که بی او گل نخندید، ابر نگْریست
شنیدم عاشقی را بود مستیوز آنجا خاست اوّل بتپرستی
همان گبران که بر آتش نشستندز عشقِ آفتاب، آتش پرستند
مبین در دل که او سلطان جانستقَدَم در عشق نِه، کاو جان جانست
هم از قبله سخن گوید هم از لاتهمش کعبه خزینه، هم خرابات
اگر عشق اوفتد در سینهٔ سنگبه معشوقی زند در گوهری چنگ
که مغناطیس اگر عاشق نبودیبدان شوق آهنی را چون ربودی؟
و گر عشقی نبودی بر گذرگاهنبودی کهربا جویندهٔ کاه
بسی سنگ و بسی گوهر بجایندنه آهن را نه که را میربایند
هران جوهر که هستند از عدد بیشهمه دارند میل مرکز خویش
گر آتش در زمین منفذ نیابدزمین بشکافد و بالا شتابد
و گر آبی بماند در هوا دیربه میل طبع هم راجع شود زیر
طبایع جز کشش کاری ندانندحکیمان این کشش را عشق خوانند
گر اندیشه کنی از راه بینشبه عشق است ایستاده آفرینش
گر از عشق، آسمان آزاد بودیکجا هرگز زمین آباد بودی؟
چو من بیعشق خود را جان ندیدمدلی بفروختم جانی خریدم
ز عشق آفاق را پردود کردمخِرد را دیده خوابآلود کردم
کمر بستم به عشق این داستان راصلای عشق در دادم جهان را
مبادا بهرهمند از وی خسیسیبه جز خوشخوانی و زیبانویسی
ز من نیک آمد این، ار بد نویسندبه مُزد من گناه خود نویسند
Eşqdən başqa söz könlümə yaddır,
Ömrümün quşuna sevgi qanaddır.
Eşqdir mehrabı uca göylərin,
Eşqsiz, ey dünya, nədir dəyərin?!
Eşqin qulu ol ki, doğru yol budur,
Ariflər yanında, bil, eşq uludur.
Bu dünya eşqdir, qalan fırıldaq,
Eşqdən başqa şey boş bir oyuncaq.
Eşqsiz olsaydı xilqətin canı
Dirilik sarmazdı böyük cahanı.
Eşqsiz bir adam bir neydir - qırıq,
Yüz canı olsa da, ölüdür artıq.
Eşqsiz bu dünya soyuq məzardır,
Ancaq eşq evində rahatlıq vardır.
Eşqin yanğısından gözəl şey nə var?
Onsuz nə gül gülər, nə bulud ağlar.
Oda səcdə edən atəşpərəstlər
Günəş üçün oda sitayiş eylər.
Sevgi hiylə bilməz, düzəltməz duzaq,
Səni sevdasından buraxmaz uzaq.
Köpək kimi yemək, içmək nədir, nə?
Bir pişik olsa da, can ver eşqinə!
Pişiyin eşqiylə yaşamaq, inan,
Yaxşıdır, şir olub, yalnız qalmaqdan.
Eşq düşsə daşın da qəlbinə əgər
Gövhərdən özünə məşuq düzəldər.
Maqnit olmasaydı eşqin əsiri
Çəkməzdi özünə dəmir zənciri.
Kəhrəbanın eşqə düşməsə canı,
Elə cəzb etməzdi quru samanı.
Dünyada gövhər var, daş var nə qədər -
Onlar nə bir saman, nə dəmir çəkər.
Bu saysız-hesabsız maddələr yenə,
Bax, gör, meyl edirlər mərkəzlərinə.
Od bir kiçik dəlik tapmasa, hökmən
Yarıb çıxar çölə yerin təkindən.
Baxma ki, bu ürək can sultanıdır,
Eşqə könül ver ki, canlar canıdır.
Göyə doğru əgər çox qalxarsa su
Yenə torpaq olar ən son arzusu.
Kainatda hər şey cəzbə bağlıdır,
Filosoflar bunu eşq adlandırır.
Sözü bəzən qiblə, bəzən də Latdır,
Xəznəsi gah Kəbə, gah xərabatdır.
İdrakı dinləsək, söyləyir o da:
- Hər şey eşq üstündə durur dünyada.
Göylər yaransaydı eşqdən azad,
Düşün, olardımı yer üzü abad?
Eşqsiz təndə can görmədiyimdən
Ürəyimi satıb can almışam mən.
Eşqdən dünyaya saldım dumanlar,
Əqlin gözlərini etmişəm xumar.
Eşq ilə düzəltdim mən bu dastanı,
Doldurdum səsiylə eşqin, dünyanı.
Ondan uzaq gəzsin hər cahil insan,
Pay alsın qoy yaxşı oxuyub, yazan.
Mən yaxşı yazmışam, qoy pis yazanlar
Müzdümlə yazsınlar nə suçları var.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/nizami-xosrov-ve-sirin-12
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Leyli qəfəsdəki o gözəl deyil,Tikilən qələlər xanımıdır, bil.
Leyli və Məcnun, fəsil 41"Canan, hardayıq biz, de hardasan sən?Biz ki, səninkiyik, sən kiminkisən?
Leyli və Məcnun, fəsil 42Bağdadlı Səlamın Məcnunun görüşünə getməsiDeyir söz ustası, onu dinlə sən:
Leyli və Məcnun, fəsil 43İbn Səlamın ölümüBütün nöqtələrdə iş nişanı var,