Xosrov və Şirin, fəsil 84
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
چو رود باربد این پرده پرداختنکیسا زود چنگ خویش بنواخت
در آن پرده که خوانندش حصاریچنین بکری بر آورد از عماری
دلم خاک تو گشت ای سرو چالاکبرافکن سایهای چون سرو بر خاک
از این مشگینرسن گردن چه تابی؟رسندرگردنی چون من نیابی
اگر گردنکشی کردم چو میرانرسن در گردن آیم چون اسیران
نگنجد آسمان در خانهٔ مندو عالم در یکی ویرانهٔ من
نتابد پای پیلان خانهٔ مورنباشد پشه با سیمرغ همزور
سپهری کی فرود آید به چاهی؟کجا گنجد بهشتی در گیاهی؟
سری کاو نزل دربان را نشایدنثار تخت سلطان را نشاید
به جان آوردنِ دوشینه منگربه جان بین کاوریدم دیده بر سر
در آن حضرت که خواهش را قدم نیستشفیعی بایدم وان جز کرم نیست
به عذر کردن چندین گناهماگر عذری به دست آرم بخواهم
زنم چندان زمین را بوس در بوسکه بخشایش برآرد کوس در کوس
به چهره خاک را چندان خراشمکزان خاک آبرویی بر تراشم
بساطت را به رخ چندان کنم نرمکه اقبالم دهد منشور آزرم
چنین خواندم ز طالعنامهٔ شاهکه صاحب طالع پیکان بود ماه
من آن پیکم که طالع ماه دارمچو پیکان پای از آن در راه دارم
ز جوش این دل جوشیده با توپیامی داشتم پوشیده با تو
بریدم تا پیامت را گذارمهم از گنج تو وامت را گذارم
دهانم گر ز خردی کرد یک نازبه خرده در میان آوردمش باز
زبان گر برزد از آتش زبانهنهادم با دو لعلش در میانه
و گر زلفم سر از فرمانبری تافتهم از سر تافتن تادیب آن یافت
و گر چشمم ز ترکی تنگییی کردبه عذر آمد چو هندوی جوانمرد
خم ابروم اگر زه بر کمان بستبزن تیرش ترا نیز آن کمان هست
وگر غمزهم به مستی تیری انداختبه هشیاری ز خاکت توتیا ساخت
گر از تو جعد خویش آشفته دیدمبه زنجیرش نگر چون در کشیدم
چو مشعل سر در آوردم بدین درنهادم جان خود چون شمع بر سر
اگر خطت کمربندد به خونمنیابی نقطهوار از خط برونم
و گر گیرد وصالت کار من سستبه آب دیده گیرم دامنش چست
عقیقت گر خورد خونم ازین بیشبه مروارید دندانش کنم ریش
من آن باغم که میوهش کس نچیدهستدرش پیدا کلیدش ناپدیدست
کسی گر جز تو بر نارم کشد دستبه عشوه زآب انگورش کنم مست
جز آن لب کز شکر دارد دهانیز بادامم نیابد کس نشانی
اگر چون فندقم بر سر زنی سنگز عنابم نیابد جز تو کس رنگ
بر آنکس چون دهان پسته خندمکه جز تو پسته بگشاید ز قندم
کسی کاو با ترنجم کار داردترنج آسا قدم بر خار دارد
رطبچینی که با نخلم ستیزدز من جز خار هیچش برنخیزد
دهانی کاو طمع دارد به سیبمبه موم سرخ چون طفلش فریبم
اگر زیر آفتاب آید ز بر ماهبدین میوه نیابد جز تو کس راه
Barbəd beylə gözəl hava çaldısaOndan yaxşısını çaldı Nikisa.
Novruz gülü kimi açıldı əvvəl,Novruz pərdəsində oxudu qəzəl:
"Səni görən gözüm nə bəxtiyardır,Astanan mənimçün bir laləzardır.
Xəyalın könlümə olub pasiban,Dərdimin gözünə tozundur dərman.
Səndən əsir alır mənim dimağım,Səndən işıq alır səhər çırağım.
Sən mənim gözümsən, gözümə çıraq,Bu çıraq və şama sənsən gözəl bağ.
İçdiyin nə meydir, dönmüsən yaza,Sənə düşür bu mey, iç, başla naza!
Hüsnün bir gənclikdir, görərsə hər kəs.Bu təzə gənclikdən can əsirgəməz.
Bir güzgü götürsən əlinə əgər,Öz eşqindən qəlbin yanıb ah çəkər.
O çin aynasından götür gözünü,Özünə çox baxan yeyər özünü.
Hər dəfə bir yeni naxış əks edən,Aynaya baxma gəl, ondan ayrıl sən.
Sənin aynan olsun mənim gözlərim.Onda ancaq səni, səni göstərim.
And olsun tanrıya, uca göylərə,Sənsiz şirin ömrüm dönər zəhərə.
Ləbim acı gəlir dodaqlarınaKi, udtək bu odu vurursan ona.
Bir miskini atdın, qoydun bu hala,Əcəb rəhmlisən, gəlmə zavala!
Məndə bir zəhər var, səndə əlacı,Sənin günün xoşdur, mənimki acı.
Güman edirdim ki, pis günə düşsəm,Olarsan köməyim, mən çəkmərəm qəm.
İndi sərxoş olub belə düşürkən,Qıçımı bağladın, tutdun əlimdən.
Kim yarın qəlbini xəncərlə dələr?Sevgili öldürmək mərdlikdir məgər?
Hər saat sinəmə tikan vurursan,Vurma, oxşa barı vurduğun zaman.
Bir dilsiz dərdini gətir dilinə,Bax bir göz ucuyla bu sevgilinə.
Qapına gəlmişəm, ehtiyacım var,Dar gündə insanın üzü bərk olar.
Yoxsa nə həddim var, polad hasardanKüləkdə çıxardam çırağı asan.
Bir zaman yüksəkdən səcdə edərdim,İndi kənizinəm, qəlbimdə dərdim.
Gəl tökmə qanımı, bir tək bütpərəst,İnan ki, Kəbəyə nöqsan gətirməz.
İndi ki, üzündən ayırdın məni,Uzaqdan seyr edim barı qoy səni.
Fikrinlə yaşayır gəncliyim, bilsən,Sayaram günləri bu ümidlə mən.
Ah, bir gün qoynuma girəsən bitab,Çəngin naləsilə verəsən şərab.
Saçını gecə mən tutub öpərək,Öləydim qarşında səhər şamıtək!
Ləbin şərabından məst olsam əgər,Ayılmaram bir də məşhərə qədər.
Kənizin olmaqdır mənim niyyətim,Hicranına daha yoxdur taqətim.
Verdim sənə bəxtin ixtiyarını,Ya öldür, ya dirilt bu dildarını.
Sənin qabağında mən ölsəm, inan,Xoşdur ayrı qalıb tək yaşamaqdan."
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/nizami-xosrov-ve-sirin-84
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Ey saqi, gülabtək şərabı bir anÜstümə səp mənim, qalxım yuxudan.
Şərəfnamə, fəsil 44Saqi, can bəsləyən bir mey ver mana,Bir mey ki, can kimi gərəkdir cana.
Şərəfnamə, fəsil 45Gəl məni azad et, saqi, “yox” demə!Qədəhdən göz yaşı tök ətəyimə.
Şərəfnamə, fəsil 46Saqi, dur bu gecə mənə ver şərab,Bu başağrısına vacibdir gülab.