Dördüncü pərdə
Səhifə 2 / 4 · 25%
Mindilli
Məhəbbət? Hanı məhəbbət, məhəbbət yoxdur.
Zərifə
Niyə yoxdur? Budur, bax, yazdığın məktublar cibimdədir.
Onun məktublarını göstərir.
Mindilli
Ver onları, yandırıb külünü havaya sovurum. Məhəbbət yoxdur, aliment var, məhkəmə var.
Zərifə
Bu məktublar da mənə məhkəmə üçün lazımdır.
Zərifə qapını çırpıb çıxır. Mindilli yenə diksinir.
Mindilli
Başa düşmədim. Deməli, bu da məni məhkəməyə verir? Bəli, bu oldu iki məhkəmə. Ah, Qəmər, Qəmər! Mən haradan biləydim ki, sən gələcəkdə, həqiqətən, həkim olacaqsan, bu cür gözəlləşəcəksən. Onda sən nə idin, arıq, kasıb bir tələbə. (Zərifənin gətirdiyi yeməyə tərəf baxır) Bu yeməyin də nə yaxşı iyi var. Qoy görüm, qız atasına nə gətirib.
Stolun üstündəki qazanı açır, yeyəndə Mirzə Salman içəri girir. Mindilli cəld ayağa qalxır.
Mirzə Salman
Mənim stolumun başında durub nə çeynəyirsən?
Mindilli
Hirsimdən dil-dodağımı çeynəyirəm.
Mirzə Salman
Hirslənmək nə üçün? Təqsir özündədir. Səni məhkəməyə veririk. Təzə müdirin əmridir.
Mirzə Salman yeşikləri açarla bağlayır. Bir dəstə kağız götürüb çıxır.
Mindilli
Bəli, bu da üç. Məhkəmə sədri üç, ancaq Qəhrəman bir. Amma nə ləzzətli yeməkdir. Yəqin Zərifə bişirib. İyindən başa düşdüm. Çox bişirib, gətirib yemişəm. Nə qədər ki, burada işləyirdim, yeyəcəkdim də... Heyf, ürkütdülər. İndi məni görəndə dəli ceyran kimi vaz atıb qaçır.
Qasım içəri girir.
Qasım
Buradasan? Kefindən qalmırsan. Arvadını həyətdə gördüm.
Mindilli (ağzı dolu)
Kimi? Məryəmi?
Qasım
Mən doktoru deyirəm, onun adı Qəmər deyil? Bəs Məryəm kimdir?
Mindilli
Qorxumdan tikəmi çeynəməmiş uddum. Məryəm, Qəmərdən əvvəlki arvadımdır. Qəmərə nə var ki? Mədəni bir qadındır, uzaq başı məni məhkəməyə verəcək. Amma Məryəm, aman, aman!
Qasım
Aşna, ondan qorxursan, deyəsən?
Mindilli
Canın üçün, Qasım, aramızdakı səmimiyyət haqqı, Allahdan o qədər qorxmuram, nə qədər ki, Məryəmdən qorxuram. Axırıncı dəfə ona vağzalda rast gəldim. Bir haray saldı ki, az qala vağzalı uçurdacaqdı... Tavarnı vaqona özümü salmasaydım, yaxamı qurtara bilməyəcəkdim.
Qasım
O sənin birinci arvadındır?
Mindilli
Yox, birinci arvadım Cavahirdir. Allahın yazığıdır, hələ də evdə oturub məni gözləyir, tez-tez falçıya gedir, fala baxdırır. Ondan sonrakı Dusyanın mənimlə işi yoxdur. Harada qulluğa girsəm, məvacibimin başını bağladır, iyirmi beş faizini alır. Amma Məryəm... gözlər görməsin. Elə çığırmağı var ki, pojarnı maşın onun yanında elə bil yetim quzudur, mələyir.
Qasım
Cəmisi üst-üstə gələndə neçə uşağın var?
Mindilli
Dörd dənə, hər arvaddan biri.
Qasım
Oho, böyük təsərrüfatın var ki... Neçəsi oğlandır, neçəsi qız?
Mindilli
Onu hələ yaxşı müəyyənləşdirməmişəm. Gərək öyrənəm. Məhkəmədə-zadda soruşarlar, bilmərəm. O da bir maddə olar. Deyirsən, Qəmər həyətdədir?
Qasım
Hə, bizim rəis xanımı axtarırdı. Gördün dünən onun anasının mərifətsizliyini?
Mindilli
Hədiyyəni deyirsən? Yaxşı ki, atmağa qoymadın, yoxsa xıncım-xıncım olardı.
Qasım
Sınmağının eybi yoxdur, ancaq pərtlik olacaqdı, yaxşı iş görmür də. Heç eybi yoxdur, nə olar? Bizim də əlimizə imkan keçəcək, yox? Bəs o nə idi, sənin başına gətirdilər?
Mindilli
Gördün də.
Qasım
Qəsdən düzəltmişdilər. Ürəyini sıxma, elələrini görə-görə gəlmişik. Mənə də Qasım deyərlər, qorxma, dalında dağ kimi durmuşam. Nə oldu? Sçotları qoparda bildin?
Mindilli
Eh... Mənim özümü qopartmasalar yaxşıdır.
Qasım
Qorxma, qəhrəman ol. Birinci dəfə deyil ki?
Mindilli
Bilmirəm, Bənövşə xanıma necə yol tapım.
Qasım
Yeganə körpü Camaldır.
Mindilli
O körpü özü xarab olub, laxlayır.
Qasım
Nə qədər laxlasa, yenə bizi üstündə saxlayar. Pulların hamısını qaytar kassaya. Onda məhkəmə əhəmiyyətini itirər.
Mindilli
Pul, pul... hanı pul? Bəs mən onun ovçusu deyiləm?
Qasım
Pul, bir dənə kağızın başında.
Mindilli
Nə kağız?
Qasım
Ağappaq bir kağız.
Mindilli
Sən məni işə salacaqsan!
Qasım
Mən səni işdən çıxartmaq istəyirəm. (Pəncərədən baxır, birdən həyəcanla) Bura gəlirlər. Bizi işsiz görməsinlər, gəl başlayaq.
Mindilli
Başlayaq.
Hər ikisi əllərinə qovluq götürürlər.
Qasım
Min üç yüz əlli dörd.
Mindilli
Tapdım.
Qasım
Yanına bir quş qoy.
Mindilli
Bu da quş.
Qasım
Min üç yüz əlli beş.
Mindilli
Tapdım.
Qasım
Yanına quş qoy...
Mindilli
Qoya bilməyəcəyəm, yoxdur.
Qasım
Göyə uçdu? Necə yoxdur?
Mindilli
Heç kəs yoxdur, qulağın aldanıb.
Qasım
Aldanmayıb. Yusif gəlir. Onu ayağının səsindən tanıyıram.
Mindilli
Onda, de gəlsin.
Yusif içəri girir.
Qasım (bərkdən)
Beş yüz yetmiş, tapdın?
Mindilli
Əlbəttə, tapdım, mənim gözümdən beş yüz yetmiş yayınar?
Qasım
Yanına quş qoy.
Mindilli
Lap istəyirsən təyyarə qoyum.
Yusif onlara yaxınlaşır.
Yusif
Siz çox ləng işləyirsiniz. Nə işlətdiyimizi, nə qədər işlədiyimizi təyin eləyə bilmirik.
Qasım
Görürsən ki, gecəni qatmışıq gündüzə.
Yusif
Görmürəm. Siz neçə gündür ki, bu kiçik tapşırığı yerinə yetirmirsiniz. Yəqin sərfəli deyil.
Mindilli
Yusif, atmaca ilə danışma.
Qasım
Dur gedək, xatadır bununku.
Yusif
Əlbəttə, ortada bir xata var.
Mindilli (qovluqları yığır)
Canını da qoyursan, yenə bir qiymət qoyan yoxdur.
Qasım
Xalq özü qiymət qoyacaq.
Mindilli ilə Qasım çıxırlar. Yusif geri dönmək istədikdə, içəri girən Qəmərlə rastlaşır.
Yusif
Qəmər! Siz burada neyləyirsiniz?
Qəmər
Bənövşə sizin tibb məntəqənizi yoxlamağı məndən xahiş eləmişdi. Bura haradır? Bənövşənin kabinetidir?
Yusif
Hamının stolu burada, bu iki otaqdadır. Dünənki gəzintidən sonra yorulmadınız ki?
Qəmər
Bütün şəhəri gəzdiyimizə baxmayaraq, heç yorulmadım. Çünki o qədər yenilik gördüm ki... Yeni evlər, yeni idarələr... Hamısı yeni... Gecədən xeyli keçənə qədər yatmayıb, bu yeni şəhər haqqında düşünmüşəm.
Yusif
Mən də yatmamışam. Sizin haqqınızda düşünmüşəm.
Qəmər
Mənim haqqımda? Nə düşünmüsünüz?
Yusif
Keçən günləri... O sevgi və səadət günlərini düşündükcə təzədən yaşamağa başlayıram.
Qəmər
Mənə o sözlər daha yaraşmır, Yusif!
Yusif
Nə üçün? Sizə o sözlər həmişə yaraşır, Qəmər. O hisslərin, o həyəcanların mənim ürəyimdə çox dərin kökü var. Sizi görən kimi yenidən göyərməyə başlayıb.
Qəmər
O vaxt mən təcrübəsizdim, həyatı yaxşı anlamırdım, odur ki, məni tez aldatdılar, qəlbimizdə yetişən o sevgi çiçəklərinin üstünə kölgə saldılar.
Yusif
İndi kölgə çəkilən kimi bütün qönçələr təzədən açılmağa başlayır, Qəmər!
Pəncərədən çağırırlar: “Yoldaş mühəndis! Yoldaş Yusif! Sizi Bənövşə bacı çağırır”
Yusif
Məni çağırırlar, Qəmər! Siz bura gələndən sonra necə işlədiyimi bilmirəm. Elə bil, göyün yeddinci qatındayam.
Yusif Qəmərin əlindən tutur, qapıdan əyilib onlara gizli tamaşa edən Mindilli özünü saxlaya bilməyib, səhnəyə yıxılır. Yusif özünü itirib səhnədən çıxır. Qəmər təəccüblə o yan-bu yana baxır.
Mindilli (qalxıb üst-başını çırparaq yaxınlaşır)
Mən... Mən...
Qəmər
Bu yıxılan sən idin?
Mindilli
Mən səni atdığım gündən yıxılmışam, Qəmər can!
Qəmər
Dörd ilin alimentini borclusan, səni məhkəməyə verirəm.
Mindilli
Eşitmişəm, dözürəm, çünki sevirəm.
Qəmər
Pulu sevirsən, gündə bir yalan söz danışmağı sevirsən, eləmi?
Mindilli
Qəmər can! İcazə ver, qayıdım öz yuvama, qızımızı özüm yedirib-içirdim, özüm tərbiyə eləyim. Qoy biz məhkəmələrdə yox, yumşaq divanların üstündə səninlə söhbət eləyək!
Qəmər
Başa düşdüm, məhkəmənin dərdindən bu oyunu çıxarırsan. Qorxma mənim qızımın sənin bir qəpiyinə də ehtiyacı yoxdur. Hətta, məhkəmədə də mən səninlə üz-üzə gəlmək istəmirəm.
Mindilli (arxayın, dərindən nəfəs alır)
Çox gözəl. Məsələnin biri həll olundu. Bəs o biri?
Qəmər
O biri hansıdır?
Mindilli
Sevgi, məhəbbət, eşq.
Qəmər
Çəkil! Burada sənə yaxşı ad qoyublar: Mindilli. Doğrudan da sənin min dilin var. Ancaq min deyil, milyon da dil töksən, xeyri yoxdur. İnsan bu cür ağır səhvi həyatda yalnız bir dəfə eləyə bilər. Onun üçün də bütün ömrüm boyu əzab çəkirəm. Bəsdir, kifayətdir.
Mindilli
Deməli, belə?
Qəmər
Belə.
Mindilli
Deməli, kifayətdir?
Qəmər
Kifayətdir.
Mindilli
Çox gözəl, deməli, Yusif məndən yaxşıdır?
Qəmər
Heç müqayisə eləmək mümkün deyil.
Mindilli
Bənövşə xanım da elə deyir.
Qəmər
Təkcə Bənövşə xanım yox, hamı elə deyir.
Mindilli
Yox, Bənövşə xanım, xüsusən. Yusif bu saat dönüb olub səbəb.
Qəmər
Nə?
Mindilli
Səbəb. Sənin mənimlə bu cür danışmağına səbəb, Bənövşə xanımın nişanlısı ilə pozuluşmağına səbəb, Camalın işdən götürülməyinə səbəb.
Qəmər
Bəlkə, sənin də işdən götürülməyinə səbəbdir?
Mindilli
Bəlkə də... Ümumiyyətlə, Yusif bu saat səbəbdir. Camal yazıq gərək başına bir əlac eləsin. Qulluq getdi, nişanlı getdi.
Qəmər (hirsli halda)
Kəs, onlara böhtan atma! Sənin bu dediklərinin hamısı alçaq bir iftiradır. (Getmək istəyir)
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-nisanli-qiz-dorduncu-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Beşinci şəkilİstirahət evi hazırdır. Hər yan bəzənib, ağaclardan rəngli fənərlər asılıb. Pərdə açıldıqda uzaqdan orkestr səsi gəlir. Cavanlar oynaya-oynaya səhnədən keçirlər. Sadıqla Mürşüd oynayaraq gəlirlər. Musiqi kəsilir.*
Yalan3 pərdəli, 14 şəkilli komediya*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilKüçə. Aslan gəlib ətrafa diqqətlə baxır, heç kimsənin olmadığını görüb fit çalır, əlində portfel olan Fərman tələsik səhnəyə çıxır.*
İkinci pərdəDoqquzuncu şəkilFabrikin qabağındakı bağça. Saleh səhnədən keçib fabrikə tərəf gedir. O gedən kimi Aslan ağacın dalından çıxır, fit çalır. O biri ağacın dalından Fərmanın başı görünür.*
Başqa şairlərin şeirləri
Hicran xəstəsiyəm dərdə giriftar,Mənim bu dərdimin nə loğmanı var.
TəcnisDedim: gəl, dost, ikimiz həmdəm olalı,Ağı mən oxuyum, qarasan, qara,
Hicran ilə kim, daməni-qəm dəstrəsimdirHicran ilə kim, daməni-qəm dəstrəsimdir,Şadəm ki, xəyalın, gözəlim, həmnəfəsimdir.
NeylimBahar oldu, qurı çaylar daşalı,Sökuldu könlümün bəndi, neylim.