İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 22
بعد رنجوری سه سال اندر عذاب / رفت گر میبینمش آید به خواب
ز آستین دست محبت برفراز / اندک اندک پرده بالا رفت باز
در دوم پرده، حکایتهای عشق / صحبت عشاق و عادتهای عشق
سرّ معشوقان و آن عاشق کشی / وآن خوشی عاشقان با ناخوشی
آن سفر کردن به هر شهر و دیار / در پی معشوق خود با حال زار
قصهٔ معشوق و بیماری او / ماجرای عاشق و یاری او
آن پی چاره به پیش ایمن و آن / رفتن و خوردن قفا از ناکسان
قصهٔ آن خواب شخص محترم / که کنون آسوده در باغ ارم
نا امیدیهای امید جدید / بار دیگر باز گشتن ناامید
در فراش نامیدی زرد روی / در فتادن که منم بیمار اوی
آن فرو بستن لب از گفت و مقال / در فراش غم به سر بردن سه سال
نالههای مادر دل سوخته / که به دامادش دیده دوخته
آن حکایتهای محبوبه نجیب / سوزشش در فرقت وصل حبیب
سوختن چون شمع اندر شام هجر / که شود روزی وُرا گم نام هجر
آن کشیدن نالهٔ «حق یا مدد!» / که مگر شاهی به امدادش رسد
آن بریدن چشم امید از همه / روز و شب از مرگ کردن زمزمه
آن نگاه حسرت آمیزش به یار / که بود در گور آغوش و کنار
خود طمع از وصل من ای مه ببر / تا که در وصلم نباشد آبخور
جان سپردم در ره عشق وطن / گر تویی اهل وفا پی آی من
آن ثبات عاشق دلدادهاش / حال محبوبهای ز پا افتادهاش
که به جانان بود جانش متحد / ز انجماد خون او خون منجمد
در عروقش گشت و بیجان اوفتاد / در نثار جسم جانان جان نهاد
کز حکایتهای مجنون تازه کرد / چهرهٔ عشق کهن را تازه کرد
خواست چون فصاد تا فصدش کند / او به خود لرزید که قصدش کند
گفت: من از تو زنم رگ ای عمو! / گفت: از لیلی زنی هذیان مگو!
گفت: اندر دست من این دست توست / گفت: چشم من به فکر بست توست
من کیم لیلی و لیلی کیست من / چون یکی روحیم اندر در دو بدن
چون ز لیلی جان رود جانم نماند / من نمانم تا که جانانم نماند
دفتر عشق کهن پیچیده دار / که شگفتی بیش آرد این نگار!
عشق شاه است و همه عشاق شاه / عاشق خود را بدان بیاشتباه!
عاشق تو در تمنای وصال / داد جان اندر سر فکر و خیال
در ره معشوق خود جان باخته / گاه وصلش با جدایی ساخته
از غم بیماری جانان خویش / داد جان در راه عشق آن سینه ریش
این چنین معشوق و این عاشق که دید / تا محبت آفرین عشق آفرید
عاشق ما، عاشق خاک وطن / قبله گاهش تربت پاک وطن
او برید امید و دست از جان بشست / لیک ایدون گشته یارش تندرست
او همی پنداشت که جانش رود / خواست پیشاپیش جانانش رود
گر کسی گوید که یارش بیوفاست / ورنه معشوقش ز عاشق چون جداست؟
گویمش کاین یار خلاقی کند / هر چه هالک در رهش باقی کند
گر به صورت گشته از عاشق جدا / در به معنی دست در دست وفا
هم از این سان عاشق ما آرزو / داشت گر بینی به دقت ای عمو!
که کند جان در ره جانان فدا / تا فنای او دهد او را بقا
این چنین عاشق کجا کی مرده شد / مرده کی شد آنکه نامش برده شد؟
خاصه عشقی کو نه از روی هواست / نی به شوخ رومی و ترک و ختاست
عشق آن رخشنده خاک تابناک / که بود گلرنگ از خونهای پاک
خوابگه آن نیاکان غیور / که در او شیران نکردندی عبور
عشق آن خاکی که من خود از ویام / در فراقش روز و شب همچون نیام
عاشقم بر خاک و استقلال خاک / عاشقم بر حسن استقبال خاک
عاشقم بر خاک و بر قانون خاک / عاشقم بر لیلی و مجنون خاک
عاشقم بر خاک اما خاک خویش / سینه دارم چاک اما چاک خویش
عاشقم بر موسی و طور و قبس / عاشقم بر شحنه و دزد و عسس
عاشقم اما بر آن کو عاشقم / عشقبازی را هلا من لایقم
عاشقم من، عاشق استم بالیقین / هست بسرهانم زبان آتشین
های های آن عاشق دل باخته / سر ز پسا و پا ز سر نشناخته
رشتهٔ امید خود بگسیخته / در علاجش چارهها انگیخته
از طبیبان مسیحا دم، علاج / جستمی در دفعش این سوءالمزاج
تا مظفر شه، طبیب دین دثار / مهربان و واقف از اسرار یار
آستین بهر مداوا بر شکست / پس به نبض او ز رحمت برد دست
گفت: جستم درد و هم درمان او / من ز مردن میرهانم جان او
در مداوایش نخستین گشت راست / که قد چونان کمانش گشت راست
آب رفتهی ما در آوردی به جوی / کز گل رویش عیان شد رنگ و بوی
اندک اندک تکیه دادی بر عصا / میزدی گسامی به امید خدا
آن زمان خواهم به مصر آرم سفر / برد هم بر قبر آن عاشق خبر
عاشقا! برخیز کامد رستخیز / طوطیا! بار دگر شکّر بریز!
مژدهٔ صحت رسانید از عراق / وز علاجی خوش به حسن اتفاق
که ز انفاس مسیحای دوم / طاووس اقبال ما بگشود دم
یار بیمارت به بستر گشت راست / آمدش ز الطاف حق آن را که خواست
هین تو یا حق گوی که آمد مدد / خیز تا دستت به دامانش رسد!
بوسه زن بر پا و بر دست و سرش / هم به انفاس دم جان پرورش!
این طبیب است آنکه خود میخواستی / نیست اندر قول من ناراستی
حیر ای عاشق که دست سرنوشت / بهر ایران دفتری از نو نوشت!
در سوم پرده دهد عاشق جواب: / دارم امید قوی کاید به خواب
ای جهاندار ای دل افروخته / عشق این سان لازم است آموخته!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/zeynalabdin-maragayi-2-ibrahim-beyin-isinin-sonu-ve-teessubkesliyinin-neticesi-22
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Səhər tezdən durub yeganə xaliqin dərgahına iki rükət namaz qıldım. Birdən otağın qapısını taraqqa-taraqla döydülər. Namazı qılıb qurtarandan sonra dedim:“Kimdir?”
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 8Mirzə Abbasdan bu adamın kim olduğunu soruşdum.Dedi:
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 9İnsan olan gərək xalqı yaxşılığa yönəltsin, onları pis yoldan çəkindirsin, hamı ilə eyni tərzdə bərabərliklə rəftar eləsin, təkəbbür geyimini əynindən çıxarıb, təvazö və mehribanlıq paltarını geysin, ağa ilə, nökərlə, şah və gəda ilə bir cür rəftar eləsin. Yalan danışmaqdan, mərdümazarlıqdan uzaq gəzsin, heç bir canlıya azar-əziyyət verməyi rəva görməsin. Əgər insan, insan olsa, ondan bir tük ucu qədər insanlığa xilaf olan əməl baş verməz....Qanun ölkəni idarə eləmək, qoşunu nizama salmaq, vergi toplamağı qaydasına qoymaq, təbəələrin hüququnu qorumaq və ədalət bərqərar etməkdən ibarətdir....
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 10Deyilsə ki, qanun, vətən sevgisi və vətəni qorumaq üçündür, onda mən deyərəm: heç vaxt belə deyil. Bizim sərbazlarımız, hətta müxtəlif təbəqələrə mənsub olan başçılarımızın əksəriyyəti hələ bu vaxtadək vətən sevgisi adını eşitməmiş, onun şərtlərini başa düşməmişlər və bütün bu bəlalardan xəbərsizdirlər. Amma qanunun yaxşı səmərələri vətənin halına şamil olacaqdır. Nə isə, sözün riştəsi əlimizdən çıxdı. Yenə də öz mətləbimizə qayıdaq.Qanun vermək və onu icra etmək İranda həm çətindir, həm də asan. Çətin yolla gedərsə, onun icrası üçün kürurlarla pul xərclənər və külli miqdarda insan qanı axıdılar. Lakin asan yolla gedərsə, nə pul lazım olar, nə də bir adamın burnu qanayar.
Başqa şairlərin şeirləri
Obalarmız səf-səf olub yüklənir,Başı ala qarlı dağlar, qal indi.
Anam təlim edən dildəMənə lütf eylə, ey saqi, gətir o cami–sərşariKi, ta rəf eyləyim nəştov qarın bu rənci xümmari.
Pet qəpikFəqir kasıb oldu əyaldan xəcil,Hər nəmnə dindirirsən pet qəpik
Gəncüm AğayaGəncüm ağa, vilayətin dərdiniƏlbəttə get sahibkara ərz elə