The Seven Beauties, chapter 5
What is a masnavi?
Masnavi: a long poem in self-rhyming couplets, usually an epic or a tale.
ای دل از این خیال سازی چندبه خیالی خیال بازی چند
از سر این خیال درگذرمدور به ز این خیالها نظرم
آنچه مقصود شد در این پرگارچار فصل است به ز فصل بهار
اولین فصل آفرین خدایکهآفرینش به فضل اوست بهپای
وآندگر فصل خطبهٔ نبویکاین کهن سکه زو گرفت نوی
فصل دیگر دعای شاه جهانکان دعا در برآورد ز دهان
فصل آخر نصیحتآموزیپادشه را به فتح و فیروزی
پادشاهی که ملک هفت اقلیمدخل دولت بدو کند تسلیم
حجت مملکت به قول و به قهرآیتی از خدا یگانه دهر
خسرو تاجبخش تختنشانبر سر تاج و تخت گنج فشان
عمده مملکت علاء الدینحافظ و ناصر زمان و زمین
نام او رتبت علا داردگر گذشت از فلک، روا دارد
فلک بیعلا چه باشد پستدر علا بیفلک بلندی هست
شاه کرپ ارسلان کشور گیربه ز آلپ ارسلان به تاج و سریر
مهدییی کهآفتاب این مهد استدولتش ختم آخرین عهد است
رستمی کز فلک سواری رخشهم بزرگ است و هم بزرگی بخش
همسر آسمان و همکف ابرهم به تن شیر و هم به نام هژبر
قفل هستی چو در کلید آمدعالم از جوهری پدید آمد
اوست آن عالمی که از کف خویشهردم آرد هزار جوهر بیش
صحف گردون ز شرح او ورقیعرق دریا ز فیض او عرقی
بحر و بر هردو زیر فرمانشبری و بحری آفرینخوانش
سربلندی چنان بلند سریرکز بلندیش خرد گشت ضمیر
در بزرگی برابر مَلَک استوز بلندی برادر فلک است
بر تن دشمنان برقع دوزبرق شمشیر اوست برقع سوز
نسل اقسنقری مؤید ازواب وجد با کمال ابجد ازو
فتح بر خاک پای او زده فرقفتنه در آب تیغ او شده غرق
آب او آتش از اثیر انگیزخاک او باد را عبیر آمیز
در نبردش که شیر خارد دماسب دشمن به سر شود نه به سم
در صبوحش که خون رز ریزدز آب یخ بسته آتش انگیزد
حربه را چون به حرب تیز کندروز را روز رستخیز کند
چون در کان جود بگشایدگنج بخشد گناه بخشاید
شه چو دریاست بیدروغ و دریغجزر و مدش به تازیانه و تیغ
هرچه آرد به زخم تیغ فرازبه سر تازیانه بخشد باز
مشتریوار بر سپهر بلندگور کیوان کند به سم سمند
گر ندیدی بر اژدها شیریوآفتابی کشیده شمشیری
شاه را بین که در مصاف و شکاراژدها صورتست و شیر سوار
ناچخش زیر اژدهای علماژدها را چو مار کرده قلم
تنگی مطرحش به تیر دو شاخکرده بر شیر شرزه گور فراخ
نوک تیرش به هر کجا که بتافتگه جگر دوخت گاه موی شکافت
بازی خرس برده از شمشیرخرس بازی در آوریده به شیر
شیرگیری ولیک نز مستیشیرگیری به اژدها دستی
گرگ درنده را به کوه سهنددست و پایی به یک دو شاخ افکند
شه چو از گرگ دست و پا بردهشیر با او به دست و پا مرده
تیرش از دست گرگ و پای پلنگبر سم گور کرده صحرا تنگ
صیدگاهش ز خون، دریاجوشگاه گرگینه گه پلنگی پوش
بر گرازی که تیغ راند تیزگیرد از زخم او گراز گریز
چون به چرم کمان درآرد زورچرم را بر گوزن سازد گور
کند ار پای در نهد به مصافسنگ را چون عقیق زهرهشکاف
آن نماید به تیغ زهراندودکهآسمان از زمین برآرد دود
اوست در بزم و رزم یافته نامجانده و جانستان به تیغ و به جام
خاکِ تیره ز روشنایی اوچشمروشن به آشنایی او
ناف خلقش چو کلک رسامانمشک در جیب و لعل در دامان
گشته از مشک و لعل او همه جایمملکت عقد بند و غالیهسای
از قبای چنو کلهداریز آسمان تا زمین کلهواری
وز کمان چنو جهانگیریچرخ نه قبضه کمترین تیری
زان بزرگی که در سگالش اوستچار گوهر چهار بالش اوست
دشمنش چون درخت بیخزدهبر در او به چار میخ زده
ز آفتاب جلال اوست چو ماهروی ما سرخ و روی خصم سیاه
چه عجب کهآفتاب زریننعلکوه را سنگ داد و کان را لعل
گوهری کان حرم دریده اوستکان گوهر درمخریدهٔ اوست
داد جرعش به کوه و دریا قوتنام این در نشان آن یاقوت
پاس دار دو حکم در دو سرایضابط حکم خلق و حکم خدای
میپذیرد ز فیض یزدان سازمیرساند به بندگانش باز
چون جهان زو گرفت پیروزیفرخی بادش از جهان روزی
همه روزش خجسته باد به فالپادشاهیش را مباد زوال
نظم اولاد او به سعد نجومباد در بَدر تا ابد منظوم
از فروغ دو صبح زیبا چهرباد روشن چو آفتاب سپهر
دو ملکزاده بلند سریراین جهانجوی و آن ولایتگیر
این فریدونصفت به دانش و رایوآن به کیخسروی رکیب گشای
نقش این بر طراز افسر و گاهنصرتالدین ملک محمد شاه
نام آن بر فلک ز راه رصدگشته من بعدی اسمه احمد
دایم این را ز نصرت است کلیدوان ز فتح فلک شدهست پدید
نصرت این را به تربیت کاریفلک آنرا به تقویت داری
این ز نصرت زده سهپایه بختفلک آنرا چهار پایه تخت
چشم شه زیر چرخ میناییباد روشن بدین دو بینایی
دور ملکش بدین دو قطب جلالمنتظم باد بر جنوب و شمال
دولتش صید و صید فربه بادروزش از روز و شب ز شب به باد
باد محجوبه نقاب شبشنور صبح محمدی نسبش
این چو آبای چرخ باد به جودوآن شده ختم امهات وجود
نام این خضر جاودانی بادحکم آن آب زندگانی باد
در حفاظ خط سلیمانیعرش بلقیس باد نورانی
سایه شه که هست چشمه نورزآن گل و گلستان مبادا دور
ازلی شد جهانپناهی اوابدی باد پادشاهی او
ای کمر بسته کلاه تو بختزنده دار جهان به تاج و به تخت
شب به پاس تو هندویست سیاهبسته بر گرد خود جلاجل ماه
صبح مفرد رو حمایلکشدر رکابت نفس برآرد خوش
شام دیلم گله که چاکر توستمشکبو از کیایی در توست
روز رومی چو شب شود زنگیگر برونش کنی ز سرهنگی
در همه سفره کهآسمان دارداجری مملکت دو نان دارد
کمتر اجری خور تورا به قیاسقوت هفت اختر است جرعه کاس
خاتم نصرت الهی راختم بر توست پادشاهی را
آسمان کافتاب ازو اثریستبر میان تو کمترین کمریست
مه که از چرخ، تخت زر کردهستبا سریر تو سر به سر کردهست
آب باران که اصل پاکی شدبا تو چون چشم شور خاکی شد
لعل با تیغ تو، خَزفْ رنگیکوه با حلم تو، سبک سنگی
پادشاهان که در جهان هستندهر یک ابری به دست بر بستند
جز یک ابر تو کهابر نیسانیستآن دیگر ابرها زمستانیست
خوان نهند آنگهی که خون بخورندنان دهند آنگهی که جان ببرند
تو بر آن کس که سایهاندازیدیر خوانی و زود بنوازی
قدر اهل هنر کسی داندکه هنر نامهها بسی خواند
آنکه عیب از هنر نداند باززو هنرمند کی پذیرد ساز
ملک را ز آفرینشت شرف استوآفریننامهای به هر طرف است
در یَزکداری ولایت جوددولت توست پاسدار وجود
رونقی کز تو دید دولت و دینباغ نادیده ز ابر فروردین
گر کیان را به طالع فرخهفت خوان بود با دوازده رخ
آسمان با بروج او به درستهفت خوان و دوازده رخ توست
همه عالم تن است و ایران دلنیست گوینده زین قیاس خجل
چونکه ایران دل زمین باشددل ز تن به بود یقین باشد
زان ولایت که مهتران دارندبهترین جای بهتران دارند
دل تویی وین مثل حکایت توستکه دل مملکت ولایت توست
ای به خضر و سکندری مشهورمملکت را ز علم و عدل تو نور
ز آهنی گر سکندر آینه ساختخضر اگر سوی آب حیوان تاخت
گوهر آینه است سینه توآب حیوان در آبگینه تو
هر ولایت که چون تو شه داردایزد از هر بدش نگه دارد
زان سعادت که در سرت دانندمقبل هفت کشورت خوانند
پنجمین کشور از تو آبادانوز تو شش کشور دیگر شادان
همه مرزی ز مهربانی توبه تمنای مرزبانی تو
چار شه داشتند چار طرازپنجمینشان تویی به عمر دراز
داشت اسکندر ارسطاطالیسکز وی آموخت علمهای نفیس
بزم نوشیروان سپهری بودکز جهانش بزرگمهری بود
بود پرویز را چه باربدیکه نوا صد نه، صدهزار زدی
وآن ملک را که بد ملکشه نامبود دینپروری چو خواجه نظام
تو کز ایشان به افسری داریچون نظامی سخنوری داری
ای نظامی بلند نام از تویافته کار او نظام از تو
خسروان دیگر ز کان گزافمیزنند از خزینهبخشی لاف
دانه در خاک شور میریزندسرمه در چشم کور میبیزند
در گل شوره دانه افشانیبر نیارد مگر پشیمانی
در زمینی درخت باید کشتکهآورد میوهای چو باغ بهشت
باده چون خاک را دهد ساقینام دهقان کجا بود باقی
جز تو کز داد و دانشت حرمیستکیست کاو را به جای خود کرمیست
من که الحق شناختم به قیاسکهاهل فرهنگ را تو داری پاس
نخری زرق کیمیاسازاننپذیری فریب طنازان
نقش این کارنامه ابدیدر تو بستم به طالع رصدی
مقبل آن کس که دخل دانه اوبر چنین آورد به خانه او
کهابدالدهر تا بود بر جایباشد از نام او صحیفه گشای
نه چنان کز پس قرانی چندقلمش درکشد سپهر بلند
چونکه پختم به دور هفت هزاردیگپختی چنین به هفت افزار
نوشش از بهر جانفروزی توستنوش بادت بخور که روزی توست
چاشنی گیریش به جان کردموانگهی بر تو جانفشان کردم
ای فلکها به خویشی تو بلندهم فلک زاد و هم فلک پیوند
بر فلک چون پرم؟ که من زمیامکی رسم در فرشته؟ کهآدمیام
خواستم تا به نیشکر قلمیسبزه رویانم از سواد زمی
از شکر توشههای راه کنمتا شکر ریز بزم شاه کنم
گر نیام محرم شکرریزیپاسدار شهم به شبخیزی
آفتاب است شاه عالمتابدیده من شده برابرش آب
آفتاب ار توان بر آب زدنآب نتوان بر آفتاب زدن
چشم با چشمه گر نمیسازدبا خیالش خیال میبازد
چیست کان نیست در خزینه شاهبه جز این نقد نو رسیده ز راه
دستگاهیش ده به سم سمندتا شود پایگاهش از تو بلند
کشته کوه کهابر ساقی اوستخوردن آب چه ندارد دوست
من که محتاج آب آن دستماز دگر آبها دهان بستم
نقص دُر باشد ار بها کنمشهم به تسلیم شه رها کنمش
گر نیوشی چو زهره راه نومکنی انگشتکش چو ماه نوم
ورنه بینی که نقش بس خردستباد ازین گونه گل بسی بردهست
عمر بادت که داد و دین داریآن دهادت خدا که این داری
هرچه نیک اوفتد ز دولت توستعهد آن چیز باد بر تو درست
وآنچه دور افتد از عنایت تودور باد از تو و ولایت تو
باد تا بر سپهر تابد هوردوستت دوستکام و دشمن کور
دشمنانت چنان که با دل تنگسنگ بر سر زنند و سر بر سنگ
بیشیت هست بیش دانی بادوز همه بیش زندگانی باد
از حد دولت تو دست زوالدور و مهجور باد در همه حال
Ey könül, bu xəyal yaratmaqla sənOynamayırsanmı xəyalla, desən?
Bir yol bu xəyaldan çəkməliyəm əl,Ondan uzaqlaşmaq gözəldir, gözəl.
Qəsdim yaratmaqdır bu pərgarla, bil,Baharın fəslindən gözəl dörd fəsil.
Birində Allaha həmdü sənam var,Onun fəzli ilə yaranmış yaşar.
Sonra nəbiyədir bizim xütbəmiz,Ondan təzələndi köhnə sikkəmiz.
Üçüncü fəsildə şaha duam var,Ağzından bu dua gövhər, dürr saçar.
Nəsihət eyləyər şaha son fəsil,Qoy onun fəthinə bu olsun dəlil.
O padşah ki ona yeddicə iqlimEtmiş dövlətini, varını təslim,
Qanundur ölkəyə sözüylə qəhri,Alıb öz əlinə bütün bu dəhri.
Özgəni şah edər, bəzər saraylar,Xəznələr bəxş edər, xəznələr paylar.
O şahın ləqəbi Əlaəddindir,Qoruyub durduğu: zaman, zəmindir.
Ölkələr fatehi Körpə Arslan şahAlp Arslandan yüksək, olduqca gümrah.
Ondan Ağsunqurun nəsli güc aldı,Əcdadı kamala yetdi, ucaldı.
Mehdidir, günəşdir şah bu dünyada,Dövləti qalacaq eldə, obada.
Rüstəmdir, mindiyi Rəxşi fələkdir,Böyükdür, böyüklük verməkdə təkdir.
O, göylə yoldaşdır, buludla birdir,Qüvvətdə şir kimi, adı da şirdir.
Varlıq qıfılına açar çatandaYarandı cövhərdən aləm o anda.
Şah bir aləmdir ki, ovcuyla, inan,Min cövhər çıxarar ortaya hər an.
Şərhindən vərəqdir onun asiman,Feyzindən qətrədir hər sonsuz ümman.
Dərya, çöl - verdiyi əmri dinləyər,Afərin oxuyar, əhsənlər deyər.
O qədər ucadır, o qədər yüksək,Kiçilir önündə düşüncə, dilək.
Böyüklük mülkündə mələk yoldaşı,Ucalıq yurdunda fələk yoldaşı.
Qılıncı şimşəkdən od alar çaxar,Gizli düşmənləri yandırar, yaxar.
Önündə qələbə torpağa yatdı,Fitnə, qılıncının suyunda batdı.
Efirdən qopmuş bir atəşdi suyu,Ənbər saçar elə torpağıyla o.
Onun meydanında şir əsər zağ-zağ,Düşməninin atı gedər baş-ayaq.
Səhər qədəhinə tökən zaman meyBuz bağlamış sudan od yağdırar hey,
Mizraq itiləsə əgər bir kərəAdi gün çevrilər dönər məhşərə.
Səxa dərgahını nə zaman açarGünahlar bağışlar, xəznələr saçar.
Şah dəniz kimidir, deyil hiyləgər,Qamçı-qılıncında cəzri, məddi var.
Nə alsa zor ilə güclü şəmşiri,Qamçısının ucu qaytarar geri.
Müştəritək atı ucalar, qazarKeyvana dırnaqla bir dərin məzar.
Əgər görmədinsə əjdər minən şir,Günəşi, əl atıb çəkəndə şəmşir,
Onda vuruşlarda, ovda bax şaha,Sanki şir belinə minib əjdaha.
Əjdəri bayrağın altında nizə,Zərbəylə əjdəri çökdürər dizə.
Dar etsə kamanı şah birdən-birə,Geniş qəbir qazar ox atıb şirə.
Qılıncı ayını oyundan saxlar,Şiri oynamağa eyləyər vadar.
"Sərxoşdur" deməyin, şir boğan şaha,Boğur, çünki odur qorxmaz əjdaha.
Gəzərkən o çıxıb Səhənd dağınıÜzər oxla qurdun əl-ayağını.
Qurdu bu halında görüb ta bayaqÖlər şir qorxudan, çalıb əl-ayaq.
Qurd, pələng o qədər şah şikar eylər,Maral dırnağına çölü dar eylər.
Gah pələng dərisi, qurd dərisi gahGeyərdi dağ, dərə, qanlı düzəngah.
İti qılıncını endirən zamanÜz qoyar qaçmağa zərbədən qaban.
Güc gəlsə ovlaqda əgər kamanaGönünü gor edər gura, ceyrana.
Girəndə meydana igid savaşda,Əqiq rəngi alır torpaq da, daş da.
Zəhərli qılıncı yaxar hər yeri,Tüstülər bürüyər, tutar göyləri.
Qılıncla can alar, axıdar qanı,Cam ilə can verər işrət zamanı.
Nursuz gözlərinə bu qara torpaqOnun dostluğundan nur aldı ancaq.
Xülqünün nafəsi nəqqaş əlitək,Müşk ilə, ləl ilə dolu cib, ətək.
Ləlindən məmləkət bəxtəvər oldu,Müşkündən el bütün müəttər oldu.
Belə tacidarın əzəmət donuYerdən çox ucadır, göydədir sonu.
Kamanı önündə, yaxşı sal nəzər,Doqquz qəbzəli göy bir oxa bənzər.
Qüdrətli əliylə dörd gövhəri şahƏzəmət taxtına etmiş qərargah.
Düşməni kökündən kəsik ağacdır,Çarmıxdan asılır kim ona qacdır.
Cəlalının günü bizə nur saçır,Üzümüz - qızıl ay, düşmən qaradır,
Qızıl nallı günəş qalxar, baş verər,Mədənə ləl verər, dağa daş verər.
Xəznəsi gövhərlə, daşla doludur,Gövhərin mədəni onun quludur.
Damcısı can verdi dağa, dənizə,Dağlar yaqut saçar, dəniz dürr bizə.
Hər iki aləmdə o pasibandır,Hökmünə Tanrının xalqı həyandır.
Feyzi qəbul edər öz Tanrısından,Sonra bəndələrə yetirər həman.
O verdi cahana bəxti, işrəti,Görüm bəxtiyarlıq olsun neməti.
Səadət ömründən heç əskilməsin,Şahlığı dünyada zaval bilməsin.
Görüm övladının nəsilbənəsilSəadət ulduzu gülsün müttəsil.
İki gözəl sübhün nuruyla par-parGün kimi parlasın ulu tacidar.
Uca taxt sahibi o şahzadalarBiri cahangirdir, biri cahandar.
Biri Firiduntək bilikdə dərin,Biri Keyxosrovtək at çapar yeyin.
Taxtından adına ellər agahdır,Nüsrətəddin Məlik Məhəmməd şahdır.
Rasidlər deyir ki, qeyd etmiş fələk,Fələkəddin Əhməd adlansın gərək.
Birinin açarı nüsrətdən çatdı,Birini zəfərdən fələk yaratdı.
Birinə tərbiyə nüsrət veribdir,Fələk o birinə qüdrət veribdir.
Biri xoşbəxt oldu nüsrətdən gerçək,Birinə dörd payə taxt oldu fələk.
Mina çarx altında şahın gözləriO iki işıqla parlatsın yeri.
O qoşa qütb ilə yetsin cəlala,Saçsın hey intizam cənub, şimala.
Şikarıdır dövlət, qoy yağlı olsun,Gündüzü, gecəsi maraqlı olsun.
Məhəmməd nəslindən dilbər hərəmiOlsun həyatının gözəl həmdəmi.
Gülsün qoy Süleyman mülkündə bəxti,Nurlansın Bilqeysin uğurlu taxtı.
Şahdır səxavətin yeddi qardaşı,Qadını varlıqda analar başı.
Bu Xızrın payidar olsun şöhrəti,Onun abi-həyat tapsın xisləti.
Şahın kölgəsi ki, çeşmədir parlaq,Bu güldən, bu bağdan olmasın uzaq.
Odur Yer üzünə əzəldən pənah,Bu dünya durduqca yaşasın o şah.
Dünyanı yaşadan, ey sahibi-təxt,Sənə bel bağlamış xidmət üçün bəxt.
Gecə keşikçindir, hindlitək sayıq,Aydan zəng belində, durmuşdur oyaq.
Sübh asıb həmail yürüməz əbəs,Sənin rikabında alar xoş nəfəs.
Gecə sənin qulun, Deyləm çətirliQapında yetişdi, oldu ətirli.
Ağ rumlu sərdan: - Kənar ol, - deyə,Qovsan dərgahından dönər zənciyə.
Geniş süfrəsinə göyün yaxşı bax,İkicə çörəkdir var-yoxu ancaq.
Hər kim səndən əgər yetsə maaşa,Çatar bir tikəsi yeddi qardaşa.
"Səninlə xətm olur dünyanın şahı"Deyə vurulmuşdur möhri-ilahi.
Göy ki günəş kimi əsəri vardır,Kəmərin olmağa yəqin ki, dardır.
Qızıl taxt qurub ay eylər tamaşa,Taxtınla istəyər verə baş-başa.
Yağış suyu pakdır, ey şahi-cahan,Torpağa layiqdir qarşında hər an.
Saxsı rəng eylədi ləli şəmşirin,Dağı yüngül daşa döndərdi mehrin.
Nə qədər şah gəlmiş ölkəyə, elə,Bir səxa buludu keçirmiş ələ.
Sənin buludunla yaranır bahar,Payız bulududur özgə buludlar.
Şahlar süfrə açmaz, içməsələr qan,Çörəyi verərlər can alan zaman.
Kimin üstə salsan kölgəni, ey şah,Tez oxşarsan, gec də eyləsən agah.
Kimdir hünər əhli, nədədir hünər,Yalnız hünərnamə oxuyan bilər.
Ayıbla hünəri ayırmayanlarHünərlinin necə qədrini anlar.
Vücudun ölkəyə şərəfdir, şandır,Alqışlayan səni külli-cahandır.
Səxa ölkəsini gözləyən insan,Dövlətin, dünyaya oldu pasiban!
Bir rövnəq verdin ki, dinə, dövlətə,Bağ yetməz neysandan bu təravətə.
Kəyan padşahları xoş tale iləAlmış on iki rüx, həftxan ələ.
Yeddi göy, on iki bürc ilə ancaq,Sənin həftxanın, rüxün olacaq.
İran bir ürəkdir, bu aləm bədən,Olmaz xəcalətli belə söz deyən.
Çünki ürəyidir bu yerin İran,Ürək yaxşı olar bədəndən, inan!
Şahlar diyarından xoşdur o diyarKi, orda toplanıb yaxşı adamlar.
Bir sənədir dəxli dediyim sözün,Ölkələr ürəyi yurdundur; özün
Xızır, İskəndərsən olduqca məşhur,Elmin, ədalətin verir yurda nur.
Dəmirdən İskəndər ayna tapdısa,Dirilik suyun Xızır çapdısa,
Gövhərdən qaynıma aynadır sinən,Şüşənə doldurdun həyat suyu sən.
Bir ölkənin ki var sən kimi şahı,Qorusun o yurdu qadir ilahi.
Ey xoşbəxt, dilində budur hər kimin:Sənsən sevgilisi yeddi iqlimin.
Beşinci ölkəni sən etdin abad,Altı yurd işindən oldu xeyli şad.
Gördükcə ölkələr mehriban səni,Yurduna diləyər hökmüran səni.
Dörd şah - əldə edib dörd bahalı şey,Beşincisən, ömrün uzun olsun hey.
İskəndər dövründə Ərəstu vardı,Qeysər o alimdən bilik alardı.
Nuşirəvan bəzmi bəzədi yeri,Çünki vəziriydi Büzürgimehri.
Pərvizin Barbədi yüz nəva deyil,Yüz min rəng çalardı, bunu, yaxşı bil.
Məlik şahın vardı, eşidib hamı,Dinpərvər vəziri Xacə Nizamı.
Şahım, onlardan da ucadır yerin,Çünki Nizamidir sənin şairin.
Ey yetirən məni şöhrətə, şana,Səninlə işlərim düşdü sahmana.
Şahlar səxavətdən deyib durdular,Saxta mədənlərdən hey dəm vurdular.
Lakin şoranlığa toxum əkdilər,Onlar kor gözlərə sürmə çəkdilər.
Hər kim toxum əksə şoranlıq çölə,Bircə peşmançılıq gətirər ələ.
Ağac əkilməli münbit bir yerə,Ta behişt barıtək meyvələr verə.
Şərabı torpağa verərsə saqiBağbanın adını kim eylər baqi.
Varmı ədlin kimi şah ədaləti,Yerində göstərən hər səxavəti?
Yoxlamışam, deyin, varmıdır, hanıElm əhlinin sən tək bir pasibanı?
Sevmədin hiyləgər kimyagərləri,Yalan satanları əzəldən bəri.
Bir əsər yazdım ki, daim qalacaq,Adına bağladım nəqşini ancaq.
O kəsə deyərəm daim bəxtiyar,Səpdiyi toxumdan görsün elə bar
Ki, dünya durduqca heç pozulmasın,Vərəqini açsın adıyla şahın.
Eləsini yox ki, əsrlər keçər,Silər şöhrətini uca fələklər.
Yeddi min il keçdi, sərf edib əmək,Yeddi ədəvalı gözəl bir yemək
Bişirdim, ləzzətlə ye, nemətindir,Nuş olsun, yaxşı ye, öz qismətindir.
Bu əsər ki, sənə edirəm nisar,Onda ürəyim var, ətim, qanım var.
Səninlə ucaldı fələk dünyada,Ey fələk yetirən, ey fələkzada!
Torpağam, mən necə uçum fələkə?İnsanam, nə sayaq çatım mələkə?
Neyşəkər bir qələm işlətdim ki, tərTorpağım yetirib versin neyşəkər.
Yığım şəkərləri çatım başabaş,Şahın hüzurunda paylayım şabaş.
Şabaşa yoxsa da əlimdə imkan,Hər gecə olmuşam şaha pasiban.
Şah günəşdir, nuru əyandır, budur,Gözüm şüasını əks edən sudur.
Günəşi mümkünsə sulara vurmaq,Suyu vurmaq olmaz günəşə ancaq.
Günə nəzər salmaq olsa da mahal,Ondan ayrılmayır bir ləhzə xəyal.
Şahın xəzinəsində, bilir dünyalar,Tək bu əsər yoxdur, başqa hər nə var.
Dırnağıyla rəxşin ucaltsın onu,Şöhrət rütbəsinin olmasın sonu.
Buluddan su içən dağ ətəkləriSevməz quyu suyu əzəldən bəri.
Əlindən su içim, bu oldu arzum,Başqa sular üçün bağlandı ağzım.
Acizəm bu dürrə qoymaqda baha,Qoy təslim eyləyim qiymətcin şaha.
Zöhrəmin sazını dinləsin əgər,Xalq təzə ay kimi məni göstərər.
Buna boş naxıştək durub baxma gəl,Çox belə gülləri el etmiş xəzəl...
Çox yaşa, dinin var, ədalətin var,Versin istəyini tək pərvərdigar.
Yetirir arzunu daim dövlətin,Olsun bəyəndiyin hər şey qismətin.
Düşsə bir şey uzaq inayətindən,Görüm kənar olsun vilayətindən.
Günəş parladıqca boşluqda par-par,Sevinsin dostların, gülsün bəxtiyar.
Düşmənin hər zaman zəlil, xar olsun,Gen dünya başına dardan dar olsun.
Götürüb daşları başına çalsın,Başını daşların daşına çalsın.
Başsan, bilikdə də baş ol, keç başa,Dünyada hamıdan sən artıq yaşa.
Sənin torpağına məlal gəlməsin,Xətər toxunmasın, zaval gəlməsin.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/nizami-yeddi-gozel-5
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
دگر ره گفت «بعد از زندگانیبه یاد آرم حدیث این جهانی؟»
Khosrow and Shirin, chapter 101دگر ره گفت کز دور فلک خیززمین را با هوا شرحی برانگیز
Khosrow and Shirin, chapter 102دگر باره بگفتش کای خردمندطبیبانه در آموزم یکی پند
Khosrow and Shirin, chapter 103دگر ره باز پرسیدش که جانهاچگونه بر پرند از آشیانها