گر بپرسد کسی که: هر دو جهانگفته‌ای کندر آدمیست نهان

برشمردی از آن نشانی چندکردی از هر یکی بیانی چند

باز چندان هزار داروی و زهرکه جهان دارد از یکایک بهر

نه فلز و جواهر کانیآشکارای آن و پنهانی

این جوابیست گفتنی به درستچون نگویی، گزیر باید جست

میتوان یک به یک بیان کردنبه شناسنده بر عیان کردن

حکما گفته‌اند و داده نشانمن بگویم ز گفتهٔ ایشان:

هست پوشیده در جهان گنجیبدر آوردنش ببر رنجی

گذری کن بطور این اسراردر مناجات عشق موسی‌وار

نور موسی ببین و نار خلیلاگرت آرزوست این تجلیل

جبلی هست در جلتهاحجر او علاج علت‌ها

که آدم از جنتش نشان آوردفکر او شیث را به جان آورد

دم ثعبان ازو نموداریسترسن ساحران از آن تاریست

اولیا را یقین ازوست درستانبیا را گمان از آن شدسست

آب الیاس و خضر روشن ازوستنار نمرود نیز گلشن ازوست

کس چه داند که بر چه باریکیست؟این چه رمزست و در چه تاریکیست؟

بر محیط فلک عروج کندوز مسام ملک خروج کند

حال این مشکل از تو نیست بدربه ازین کن به حال خویش نظر

گر تو این دست بر کشی از جیباژدها سازی از عصای شعیب

بکنی، گر به دیگ علم پزیبهتر از ماهتاب رنگ رزی

ز شرف صاحب زمانی توبه چه از خویش در گمانی تو؟

اندرین کعبه شد به صورت کمحجری وندر آن حجر زمزم

حجرش سازگار و سازندهزمزم او حجر گدازنده

پرگهر حجرهاست در حجرشزهره طالع ز مطلع فجرش

ذهب و گنج در رصاصهٔ اوقمر و شمس هر دو خاصهٔ او

خیز و این کعبه را طوافی کنبه کراماتش اعترافی کن

سعی کن در صفای روح و بدنتا شود تن چو جان و جان چون تن

که چو این عقده بر تو حل گرددمنزلت تارک زحل گردد

گر به این وقفه میرسد عیستمهر گردد تمام برجیست

اندرین تیرگی بسی مردندره به آب حیات کم بردند

آنکه هنجار آب گم کردندعمر خود در تراب گم کردند

با تو معشوقه‌ای چو آب ارزانبر سر خاک چون شدی لرزان؟

طالب این وصول اگر هستیدر به روی طلب چرا بستی؟

دل به این واصلان سرگردانمده، ای جان و روی بر گردان

زمرهٔ انبیا غلط نرونداولیا در پی سقط نروند

همه معروف و قایلند برینبگرفت این سخن زمان و زمین

که تو گر میکشی تمام این زهرهمه اجساد را توانی قهر

هم نشان بخشد از سپید وز زردهم دوا باشدت به گرم و به سرد

علت و رنج را چهار هزارمیتوان کرد ازین حجر تیمار

دهد از ذات خالد و باقیضر زهری و نفع تریاقی

به لقب عالم صغیری توزادهٔ عالم کبیری تو

نام این عالم میان اینستسومین صورت جهان اینست

پر شنیدم که جان و سر دادندنشنیدم کزین خبر دادند

جستنش گر چه از محالاتستپیش بعضی هم از کمالالتست

هر که او عالمی تواند ساختمرکب امر «کن » تواند تاخت

گر بدین جست و جوی پردازیسایه بر سلطنت نیندازی

راه توحید را بدانی رمزسر بعث و نشور ما زین غمز

پادشاهی چه بیش ازین باشد؟غایت سلطنت همین باشد

خاتم خلقتی و خاتم خلقدر تو پوشیده آز جامهٔ دلق

خاک بیزی کنی و داری گنجبس خسیس اوفتاده‌ای به مرنج

دو جهانی بدین حقیری توتا ترا مختصر نگیری تو

باز کن چشم، اگر بصر داریتا چه چیزی تو کین اثر داری؟

هر چه از کاینات گیرد ناماز بد و نیک و ناتمام و تمام

جمله راهست در تو مانندیمن از آن جمله گفتم این چندی

تا مگر قدر خود بدانی توحد جان و خرد بدانی تو

سخن مخلصان بگیری یادندهی روزگار خود برباد

این بدان: کایت شرف اینستنسخهٔ سر «من عرف » اینست

از برای تو سخت کوشیدندباز از غفلتت بپوشیدند

گر بیندازی این حجاب از رویشود اینهات کشف موی به موی

میوه از روضه‌ای چنین چیدنبی‌ریاضت کجا توان دیدن؟

بی‌ریاضت کسی نجست این حالبا ریاضت شود درست این حال

پردهٔ شهوت و غضب در پیشمنتبه کی شوی ز صورت خویش؟

این اثرها صفات تست، نه ذاتآفتابی تو وین صفت ذرات

بکن، ای دوست، چون نه جسمی توطلب خویش کز: چه قسمی تو؟

تو بدین مرتبت ز نادانیغافل از خویش وز خدا دانی

آنکه داند به چون تویی این دادنتوانش چنین گذاشت ز یاد

دادهٔ او بدان و دار سپاسپس بکوش و دهنده را بشناس

گر ندانی محل قشر از لوزگذری کن بدین مسالخ گوز

تا بدانی که دین به صورت نیستباد و بودش چنین ضرورت نیست

Səndən sorsalar ki, bu iki cahan,Demisən, insanda olmuşdur pünhan.

Tutaq, verdin ondan bir neçə nişan,Bəzi fikirlər də eylədin bəyan.

Bəs neçə minlərlə dərman və zəhər –Ki, verir hər biri bir xeyir, zərər,

Mədən gövhərləri, o doqquz filiz,Aşkarı, gizlisi, artıq-əskiksiz,

Bu zəif bədəndə hardandır böyləƏgər bilirsənsə, düzunü söylə.

Lazımdır bu sözə düz cavab vermək,Yoxsa bu meydanı tərk etmək gərək.

Mümkündür bunları bəyan eyləmək,Bilmək istəyənə əyan eyləmək.

Həkimlər bu sözü demişlər aşkar,Mən onlar deyəni edirəm təkrar.

Gizli xəzinə var dünyada belə,Zəhmətə qatlaşıb onu kəşf elə.

Sən də bu sirlərin Turuna, gerçək,Gəl eşq nəğməsilə yollan Musa tək.

İstəsən bu cəlal görünsün sana,Musa nuruna bax, Xəlil oduna.

Sənin xəmirəndə var elə bir dağ,Daşı əlacıdır hər dərdin ancaq.

Adəm gətirmişdir cənnətdən onu,O, cana gətirdi Şeysin ruhunu.

Əjdaha nəfəsi ondan bir nişan,Sehrbaz kəndiri bir tükdür ondan.

Övliya yəqini düzdur onunla,Peyğəmbərin zənni süstdür onunla.

Xızra, İlyasa su odur göstərən,Onunla Nəmrudun atəşi gülşən,

Kim bilir o necə incədir, düzü,Bu necə rəmzdir? Hardadır özü?!

Göylərin başına gedib yüksələr,Mələyin burnundan o çıxa bilər.

Bu düyün səninçün deyildir mahal,Sən bir öz halına yaxşı nəzər sal.

Əlini qoynundan çıxarsan əgər,Şüeyb əsasından ilan düzələr.

Əgər qazan asıb elmi bişirsən,Boyaqçı olmaqda günü ötərsən,

Şərəfdə zamanın sahibi sənsən,Bədgüman olursan özündən nədən?!

Kiçik bir daş gəldi bu Kəbəyə, bax!Yanında Zəmzəm də yarandı ancaq.

Daşı iş düzəldən, çarə edəndir,Zəmzəmi daş dələn, daş əridəndir.

Daşında gövhərlə dolmuş hücrələrNur alar nurundan Zöhrə hər səhər.

Birdir onun üçün qızıl, qurğuşun,Ayla Gün önündə baş əyir onun.

Qalx bir bu Kəbənin başına dolan,Onun möcüzünü anla, et bəyan.

Saflaşdır bədənlə ruhunu, gerçək,Bədən can tək olsun, can da bədən tək.

Bu düyün açılıb, həll olsa, aşkar,Zühəlin zirvəsi mənzilin olar.

İsa tək bu yerə yetişsən əgər,Sənin fərmanına Bərcis baş əyər.

Bu yolda çoxları məhv oldu əbəs,Dirilik suyuna çatmadı hər kəs.

Boşuna deyildir bu su, oyuncaq,Bu şöhrət məcazi deyil, yaxşı bax!

Bu suyun izini itirən hər kəsÖmrünü yerlərdə itirdi əbəs.

Su tək ucuz yarın ola-ola sənNədən sudan ötrü belə əsirsən.

Ona çatmaqdırsa sənin muradın,Arzu qapısını niyə bağladın?

Könlünü nadana vermə, ey ürək,Uzaqlaş onlardan üz döndərərək.

Səhv yola getməyən ənbiyalardır,Boş şeyə uymayan övliyalardır.

Etiraf eyləyir, inanır hər kəs,Bu söz yeri-göyü tutmamış əbəs,

Belə bir zəhəri udsan sən əgər,Butün mövcudlara çalarsan zəfər.

Həm ağdan, sarıdan verəcək nişan,Həm isti, soyuqda olacaq dərman.

Dörd min xəstəliyə, dərdə, şübhəsiz,Daşla əlac etmək olar tərtəmiz.

O, əbədi mövcud istəsə əgər,Tiryək xeyir verməz, zəhərsə zərər.

Kiçik dünyadırsa ləqəbin, ancaqSən böyük dünyadan doğulmusan, bax.

Bu ara aləmin sirəti budur,Dünyanın üçüncü surəti budur.

Çoxları verdisə başını nahaq,Bundan düz bir cavab görmədim ancaq.

Onun tapılması çətin olsa da,Bilici yanında mümkündür o da.

Dünya yaratmağa qüdrəti çatan,“Ol” əmri atını çapar, bigüman.

Sən bu axtarışa uysan, heç zamanSəltənət üstünə kölgə salmazsan.

Bilərsən vəhdətin yolunu haman,Bilərsən nə üçün qalxdıq yuxudan.

Daha bundan artıq nə şahlıq olar?!Budur sultanlığın son həddi, aşkar!

Xilqətin sonusan, məxluqa bəzək,Tamahı cındıra tutmaq nə gərək?

Torpaqla oynama, xəzinən vardır,Xəsissən, çəkdiyin boş əzablardır.

Sən bu kiçikliklə iki dünyasan,Bu qədər özünü kiçiltmə aman!

Ağılın vardırsa, bir aç gözünü,Bu güc, bu qüdrətlə bir gör özünü.

Bütün kainatda nə varsa, inan,Ya naqis, ya kamil, yaxşı, ya yaman –

Səndə hamısının nişanı var, bax!Mən bir neçəsini söylədim ancaq.

Bəlkə anlayasan sən öz qədrini,Biləsən ağılın, canın həddini,

Pakların sözünə verəsən qulaq,Bada verməyəsən ömrünü nahaq.

Budur, nişanəsi şanın, şərəfin,Bax budur, mənası həm “mən ərəfin”.

Səninçün dünyada çox çalışmışlar,Qəflət pərdəsinə bükmüşlər təkrar.

Əgər bu pərdəni üzündən atsan,Tamam aydın olar bunlar, bigüman!

Belə bir gülzardan meyvə toplamaqRiyazət yolilə mümkündür ancaq.

Heç kəs riyazətsiz çatmaz bu hala,Adam riyazətlə çatar vüsala,

Şəhvət, hirs pərdəsi tutmuş gözünü,Oyada bilməzsən belə özünü.

Bu zatın deyildir, sifətlərindir,Günəşsən, bunlar da zərrələrindir.

Sən cisim deyilsən, çox yatma belə,Nədən olduğunu tanı, dərk elə.

Nadanlıq ucundan bu halla, aman,Özünü, Allahı tanımayırsan.

Bunları verəni, gəl düşün bir az,Beləcə xatirdən çıxarmaq olmaz.

Onun verdiyini anla, şükr elə,Tanı verəni də çalış əql ilə,

Qabığın fərqini bilməsən nurdan,Beləcə korlar tək keçib get burdan.

Zahirçün deyildin, bunu yaxşı bilƏgər belə olsa, o lazım deyil.

Use ← → keys to move, R for a random poem

Random poem

More by this author

Poems by other poets