Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Ruhum, ey aşinayi-əsrarım!Həp uzaq, bəzmi-vüslətindən uzaq,
Tədbirin gözəlliyiƏmr etdi nədimə sultan bir səhər,Ki, hazır eyləsin qalın bir dəftər,
Mən də ağlamıramMən ki, hala bir gəncəm, ümidim var, şanım var,Damarlarımda coşan, axan qızıl qanım var.
Saçına uymuş xəyalım çünki ənbərbu kimiSaçına uymuş xəyalım çünki ənbərbu kimi,Ol səbəbdən incəlib qəddim olubdur mu kimi.
NeynimAğ ağalar, ay qazılar,Mən bu dərdə dözüm, neynim?
BənövşəOsman Sarıvəlliyə*Yenə bahar gəldi, isindi torpaq,
DünyaGəl bir səndən xəbər alım,Süleymandan qalan dünya.
Xuliqan olma, quzum, fikrini bir islah etXuliqan olma, quzum, fikrini bir isJah et,İstəmə bir bu qədor qəlbden İran şahm.
QaşlarınDərs almamış açdım kitab oxudum,Möhtac deyil heç ustaya qaşların.
Dünya, ey gözəl dünyaGündüzlər – al Günəşin,Gecələr – gümüş Ayın;
AnaHaqq işinə qarşı getmə,Məni oda atma, ana.
ƏmanətQurban ollam ala gözlü yara mən,Mən gedirəm, sən Allaha əmanət.
Qit'a 6ما راست جهات سته یک کامما راست بحار سبعه یک جو
Qız məktəbindəMolla Gülləndəm bacı məktəbin yuxarı başında oturub köynək tikirdi. Aşağa tərəfdən bir iki mütəəllimə cırıq palas parçalarının üstünə bardaş qurub «gəlin-gəlin» oynuyurdular; biri də kənarda qab yuyurdu. Hərdən məktəbin alçaq qapısı cırıltı ilə açılıb, içəri həybəsi qoltuğunda bir mütəəllimə girirdi və salam verib deyirdi:– Molla bacı, köynəyin mübarək olsun!
Uca dağların başındaUca dağların başında,Duman olu, çiskin olu.
DüşmüşəmMəcnunsuz çöllərin Leylisiyəm mən,İtkin yarm sorağına düşmüşəm.
Balaca mütəfərriqələr 2Neçə gün bundan əqdəm bir cavan rast gəlib məndən sual etdi:– Ağa Dərviş, yer üzündən məgər insaf bilmərrə yox olub? Nəfsi-müsəlman nə deyilən sözdür, ağa Dərviş? Rəhm, mürüvvət, insaniyyət göyəmi qaçıblar?
Qurban bayramıİstər oda, bütə, istərsə kitaba inananların nəzərində olsun, yaradan, yaşadan, öldürən, özbaşına iş görən, tükənməyən, ölməyən, güclü və böyük bir qüvvə, bir “vücud” təsəvvür olunardı ki, o da “Allah” idi.Allah hər zamanda, hər yerdə və hər qövmdə bir əsas, bir məqsəd və bir fikir üzərinə tapınmış, şəriətlərin hamısında allahlıq sifətləri haman bir rəng və bir çeşid bilinə gəlmişdi.
GilasCamalın görəndən bəriOlmuşam divana, Gilas!
SənFüqarə mən, biçarə mən, yazıq mən,Bimürvət sən, sitəmkar sən, zalım sən.
MollalarSizi sahib kim edibdir,Söylən, cahana mollalar?
El ataYaz olanda büsatıdı dağların,Ətəyində yer eliyər elata.
Hökm elədi bəgim PaşaHökm elədi bəgim Paşa,Küll-i-inas fərraşa,
ArzuXudaya, bəhəqqi birincü kərə,Mənə tez bərat eylə beş-on lirə!
Olur hərçənd can şirin, vəli canan yerin tutmazOlur hərçənd can şirin, vəli canan yerin tutmaz,Bir-iki üç nəfəs bir ömri-cavidan yerin tutmaz.
Beşinci pərdəOn səkkizinci şəkilBakıda mexanik emalatxanasında. Kamran, Fəramərz, Xurşid, Cahanbəxş*
Kiminkidirİllər boyu işləyirik yalavac,Görən həddən aşan var kiminkidir?
YamandıHeç kimsə düşməsin yar sevdasına,Kimsə dözməz belə dərdə, yamandı.
SüsənbərimQulac saçlı,Qələm qaşlı,
DanışmaQafil könul, bir məclisə varanda,Ver qadağa acı dilə, danışma.