ای دل کدام قوم بملکی در آمده
Что такое касыда?
Касыда: торжественное длинное стихотворение — восхваление или наставление.
ای دل کدام قوم بملکی در آمدهکان قوم را همیشه نتیجه سر آمده
گه مرده گاه زنده شده هر یکی ازانهر دم چو اهل سحر برنگی بر آمده
فردی ازان میان کم و فردی زیاد نهدر مرتبه قرینه یکدیگر آمده
بعضی فتاده جانب خاور ز ملک هندبعضی ز ملک هند سوی خاور آمده
از روم و زنگبار رسیده دو فرقه اندهر فرقه ای بچار صف لشگر آمده
وقت نبرد آن همه در بند دفع همهنگام خواب آن همه هم بستر آمده
بعضی درون خانه خود کرده حبس خصمبعضی بحبس خانه دشمن درآمده
از غایت ملا عبد و نقشهای نغزمقبول طبع هر بت صد پیکر آمده
دوزخ بهفت در شده مشهور در جهاناین قوم بین که دوزخشان ششدر آمده
جاری حساب بر همه ابواب آن گروهبهر حساب معرکه شان محشر آمده
شهریست پر ز خانه مقام مصافشانهر خانه چو گنج بصد زیور آمده
بر هر گروه گشته مقرر ده و دو برجدر سیر هر یکی چو یکی اختر آمده
حاکم سه تن همیشه بر ایشان ز غیر نوعسی تن بران سه تن همه فرمان بر آمده
وآن هر سه تن نشسته ببالای هر یکیمرکب میان معرکه بازی گر آمده
هم راکب از تحرک مرکب در اضطرابهم مرکب از دگر اثری مضطر آمده
زان هر دو سر زده حرکتهای مختلفتعریف انجم و فلکش در خور آمده
این طرفه تر که هست ز خارج محرکیذاتش فعال واقعه را مضطر آمده
با آنکه نیست حاصل این جمله جز فساداحوال کون را بمثل مظهر آمده
هستند بت پرست همانا که در جهانغیر ره شریعت پیغمبر آمده
آن سیدی که سرور سر خیل انبیاستپاکیزه جوهریست ز اقران سر آمده
آن بحر دل که نقش کمال عدالتشتزیین هر ولایت و هر لشکر آمده
با فیض جود مشفق هر پاک دین شدهبا ضرب تیغ قاتل هر کافر آمده
هر سینه که نیست پر از نقش مهر اوچون لوح نزد مستحق آذر آمده
سعیش ز بهر قوت دین آمده مدامنه بازی چو نرد برای زر آمده
در محضر نکو همه مغلوب او شدهبرده گرو ز هر که نکو محضر آمده
ای فاش در زمانه که با دولت زیاداندیشه تو ناظم بحر و بر آمده
هر نقش کز ستای موالید سر زدهدر مدت طویل بکامت بر آمده
هر کس که گشته بر سر کوی تو خانه گیربادا هزار زیب و تجمل بر آمده
طبع تو هست مطرح منصوبه هنرهستی درین بساط هنرپرور آمده
شا منم فضولی مسکین که حال مناز مهرهای نرد پریشان تر آمده
جسته ز کعبتین قضا نقش کام لیکنقش نداردم ز قضا اکثر آمده
دارم ز خاک پای تو امید مرحمتهستم بدرگه تو ثناگستر آمده
یارب مباد نقش تو حالی ز لوح دلکان نقش لوح جان مرا زیور آمده
Ey könül, ol qövm kimdir, dutmağa kişvər gəlib
Kim, o qövmün hasili daim fəsadü şər gəlib?
Gah ölüb, gahi dirilmiş hər biri ol kəslərin
Kim, girib bir başqa rəngə, misli-cadugər gəlib.
Artıq-əskik olmamışlar bir-birindən heç zaman,
Bir boya, bir ölçüyə malik olub, yeksər gəlib.
Şərqdən bə’ziləri əzm eyləmiş hində tərəf,
Bə’zi hindli həm olubdur azimi-xavər gəlib.
Dəstə-dəstə rumlularla zəncilərdir, hər biri,
Saf çəkib dörd cərgə bu meydanda sərtasər gəlib.
Öz evində həbsə salmış düşməni bə’ziləri,
Bə’zisi düşmən evində həbsi qəmpərvər gəlib.
Ol qədər incə oyun, əlvan naxışlar göstərib
Kim, təmaşa etməyə ay üzlü min dilbər gəlib.
Aləmə məşhurdur, duzəxdə var yeddi qapı,
Bunlarınsa duzəxi nə sirridir, şeşdər gəlib?
Onların hər fərdinin şəxsi hesabi var, odur,
Bu hesabi çəkməyə meydanlara məhşər gəlib.
Yan-yana evlər olan bir şəhrdir meydanları,
Hər evi bir gəncdən tapmış zərü ziyvər gəlib.
Ixtiyarında on iki xanə var hər dəstinin,
Seyr edər meydani hər fərdi necə əxtər gəlib.
Üç nəfər biganə daim onlara fərman verər
Bu üçə üç on nəfər xidmətçi fərmanbər gəlib.
Hər üçü bir mərkəbin üstündə tutmuşdur qərar,
Mərkəb ol meydanə hər dəm sanki bazigər gəlib.
Həm səvarini salar təşvişə rəqsi mərkəbin,
Həm də mərkəb başqa bir tə’sirdən müztər gəlib.
Müxtəlif işlər o iki atlıdan zahir olur,
Sanki, ulduzlar fələk dərbarinə ziyvər gəlib.
Bir mühərrik var ki, xaricdən qatar əl işlərə
Varlığı meydandakı hər bir işə rəhbər gəlib.
Hasili yox fitnədən başqa bütün bu işlərin,
Leyk, bunlar xilqətin övzainə məzhər gəlib.
Bütpərəst olmuşlar onlar adətilə cümləsi,
Şər’i-peyğəmbərdən əl çəkmiş, olub kafər gəlib.
Pak bir gövhərdir ol seyyid ki, peyğəmbərlərin,
Cümləsinə rəhbər olmuş, onlara sərvər gəlib.
Qəlbi dəryadır, ədalət nəqşi tapmışdır kəmal,
Hər elə, hər ölkəyə bu nəqşdən ziyvər gəlib.
Pak mö’minlər səxavət feyzinə nail olub
Qırmağa kafərləri əldə tutub şeşpər gəlib.
Sinəsində hər kəsin mehri onun yer tapmamış,
Bir qırıq nərd taxtasıdır, layiqi-azər gəlib.
Sərf olubdur sə’yi daim dinə qüvvət verməyə
Bu deyil nərd oynamaq ki, qəsdi ancaq zər gəlib.
Hüsn bəzmində bütün dilbərləri məğlub edib,
Valehi olmuş o kəs kim, aləmə dilbər gəlib.
Dövləti-iqbalı ilə ey cəhanə nur saçan,
Hikmətin səhralərə, dəryalərə ləngər gəlib.
Hər nə ki, bu dəhrdə üç ünsürün məhsuludur,
Sən edibsən arzu, keçmiş əsr, illər gəlib.
Hər o kəs ki, asitanında sənin məskən salıb
Asitaninə onun min sahibi-əfsər gəlib.
Hər hünər varsa cəhanə bəxş edibdir hümmətin,
Bu bisati-aləmə təb’in hünərpərvər gəlib.
Rəhm qıl, şahım, Füzulinin pərişan halinə,
Nərd daşından da onun vəziyyəti bədtər gəlib.
Axtarıb daim qəzanın zərlərindən kamini,
Çatmamış kamə, qəzadən başinə qəmlər gəlib.
Bağlamış ümmidini biçarə, xaki-payinə,
Kuyinə, etmiş dilində vəsfini əzbər, gəlib.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/fuzuli-qeside-47
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Əzəl katibləri üşşaq bəxtin qarə yazmışlar,Bu məzmun ilə xət ol səfheyi-rüxsarə yazmışlar.
Əksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyin miratƏksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyin mirat,Bədəni-mürdəyə feyzi-nəzərin verdi həyat.
Əgər çıxsaydı dərdin cismdən, derdim ki, candır buƏgər çıxsaydı dərdin cismdən, derdim ki, candır bu,Nə hacət dərdini yeydir demək candan, əyandır bu.
Əgərçi iynə tək keçdim cahanın cümlə varındanƏgərçi iynə tək keçdim cahanın cümlə varından,Hənuz ardımcadır qeydi-təəllüq zülfü tarından.