Зейн-оль-Абедин Мерагеи
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
سکینه را صدا کرده حال محبوبه را پرسیدم.گفت: «دختران آنجایند. مفصل گریه میکند، هر قدر سخنان تسلیتآمیز میگویند ساکت نمیشود؛ با حیرت نگاه میکند، جواب نمیدهد.» وقت شام همه رفتند مگر رفیقهٔ اصلی که دوست صادق و محبهٔ محبوبه بود ماند.
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 4در این اثنا دقالباب کرده گفتم: «خانم تشریف بیاورید! من میروم.»در این بین حاجی مسعود آمد. گفت: «میرزا عباس با یک نفر که نمیشناسم آمده.»
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 5گفتم: «چه عجب!»گفت: «بیبی گریه کرد و گفت اگر من این طور میدانستم تو را نمیگذاشتم به ایران بروی. آقا گفت: یا حق، یا مدد!»
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 6قدری مزاح و صحبتهای متفرقه کرده شام صرف شد، حاجی.... تبریزی گفت: «بگو میرزا یوسف! باز از تبریز چهها خواهی گفت؟»گفتم: «این فقره به تبریز شما راجع نیست، این حکایت مال مراغه است.»
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 15خیال احدی خطور میکرد که اهالی مملکت مصر بدینگونه استراحت و آزاد خواهند شد؟ اول شورش و آشوب فرانسه، حکیم با سیاست «میرابو» خطاب به ملت فرانسه کرده میگوید: «ای فرزندان فرانسه بدانید و آگاه باشید که هر فردی از افراد بنیبشر که از کتم عدم به دایرهٔ وجود قدم نهاده، لابد است به حکم عقل سلیم از نعمت حریت بر وجه اکمل بهرهمند باشد؛ و حریت کامله بر دو قسمت است: یکی حریت روحانیه، دیگری حریت جسمانیه. حریت روحانیه ما را اولیای دیانت مسیحیه کاملاً از دستمان گرفته، عموم ما را در امور روحانیه عبد ذلیل و بندهٔ مطیع اوامر خود کردهاند و ما را در این ماده هیچگونه حق مداخله متصور نیست، چنانکه جسارت نداریم یک مسئله را مکرر از ایشان بپرسیم که فوراً چماق تکفیر را به گردهمان میزنند و داغ ارتداد بر جبینمان مینهند. در این صورت، در مواد روحانی باید بندهٔ فرمانبردار اولیای دیانت و از نعمت آزادی محروم باشیم. حریت جسمانیهٔ ما را هم فرمانفرمایان، یعنی ظالمان مستبدین، از دست ما گرفته، ما را در این پنج روزهٔ حیات دنیویه بالکلیه محکوم احکام و فرامین خرد شمرده، بر طبق مشتهیات نفس سرکش خود بارکش انواع تحمیلات و تکلیفات شاقهٔ خارج از حیز قدرت هر انسان نمودهاند. در این ماده نیز عبد ذلیل و بیاختیار مطلق در نزد ظالمان مستبد بوده از نعمت حریت و آزادی بیبهره و محرومیم. ای فرزندان فرانسه و ای ابنای وطن عزیز و ای برادران فلکزده و پریشان روزگار! در این صورت تکلیف ما بیچارگان چیست و دستگیر ما کیست؟ آیا غیرت و حمیت شما رضا میدهد که ما در این حال بدبختی مانده، در این آتش جگرسوز که بیرون از حکم خداوندی و خارج از انصاف و انسانیت است بمانیم؟ هنوز که وقت باقی است باید چارهٔ علاج خودمان را بکنیم و پردهٔ غفلت را از دیدهٔ بصیرت بدریم و خود را به سعادت ابدی برسانیم! مطالبهٔ ما حق است، و این آزادی بسته به جنبش غیورانه و غیرت شماست.»ابراهیمبیگ گفت: «الحمدلله خداوند ذوالمن والاحسان باب رحمت به روی ایران و ایرانیان گشوده. امیدواریم که عنقریب، بدون این سخنان، وطن مقدس ما از توجهات و حسن نیات شاهنشاه جوانبخت با سعادت قرین آمده، خدای تعالی این ظل رأفت خود را از ما دریغ نفرماید. شما را به خدا آمین بگویید!»
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 19گفتوگوی یک نفر ایرانی با یک نفر فرنگی در برلنآنانکه وضع باغهای ملی فرنگستان را، در هنگام بهار و فصل تابستان، مشاهده نمودهاند، بر شکوه و جلوهٔ شبانگاه آنها که شعاع چراغهای الکتریک ساحت آنجا را منور و رشک باغ مینو میسازد به خوبی آگاهاند. به جهت ایشان تعریف و توصیف نمودن البته بیجاست و همجنان از برای برخی مردمان خاورستان که این وضع محیرالعقول را ندیدهاند، تعریف آن بیحاصل است، زیرا درخور گنجایش حوصله و پذیرایی اذهان آنان نیست. قبول ننمودن سهل است، حمل بر مبالغه و دروغ نموده و بدین مصراع با طرف مقابل مقابله مینمایند: «جهان دیده بسیار گوید دروغ!»
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 20پس از شنیدن این سخنان از قول فرنگی، ابراهیمبیگ رنگ و روی خود را باخت، تا بناگوش مانند زعفران زرد گشت. ملاحظه کردم دیگر حالت نشستن ندارد، کالسکه کرایه گرفته، سوارش کرده، به خانه آوردم، یکسر رفت به منزل خود؛ چون حالت صحبت و گفت و شنود نداشت، من هم رفتم منزل خود که شاید او خوابیده راحت بشود.بعد از ساعتی حاجی مسعود آمده گفت: «خانم خوابیده؛ بیا ببین آقا چرا گریه میکند؟»
Yaponiyanın tərəqqisi və yapon qadınlarıاز این چند بیت مثنوی، از هزار یک تعریف و تمجید این ملت جوانبخت خوشعاقبت ژاپون، آنچه شاید و باید ثمرهٔ نطق اعلیحضرت «مقادو» چه درجه سبب ترقی محیرالعقول این ملت گشت مفهوم نمیشود، دریغ آمدم که در این موقع شمهای از هزار یک ترقیات فوقالعادهٔ این گروه خوشبخت را ذکر ننمایم.چون مقام اوج این طایفهٔ خلقالساعه گشته، زیرا که چهل سال پیش نه از ایشان اسمی و نه رسمی بود، مجهول عالم بودند، در اندک زمان چنان اوج کردند که عبرة للناظرین گشتند و سرانگشت عموم سیاسیون روی زمین به دندان حیرت گذاشتند، جهت عبرت هر قوم و ملت کرورها کتب تصنیف و تألیف کرده در مطبوعات عالم -بهغیر از ایران- بابالتجارای مفتوح شد؛ هر صاحب غیرت و حمیت جلدی خریده با کمال میل و رغبت به مطالعهاش میپردازد و این ملت به حدی در شرق و غرب عالم نام بلند حاصل کردند که اگر چنانچه «اویاما» سردار بری و «توغو» امیرالبحر را در پایتختهای امریک و اروپ به یک اطاق بگذارند و اعلان کنند که دیدار «توغو» و «اویاما» را نشان میدهیم به دخولهٔ یک تومان، از خُرد و بزرگ رغبت کرده دخولیه را داده و ایشان را میبینند و تماشا میکنند که در چه هیکل و قیافه هستند و ملیونها از اینرو ثروت میتوان اندوخت و حال آنکه غیر از جوهر بنیآدم چیز دیگر نیستند و کسانی هستند که پانصد تومان میدهند که نیم ساعت با ایشان مصاحبت نمایند و اشخاصی هستند که چندین هزار تومان مایه گذاشته اینها را دعوت میکنند به مهمانی. این شهرت و عزت حاصل نشده مگر از شاهپرستی و وطندوستی و از حسن تربیت و علم اخلاق و دیانت و امانت ایشان که در نزد دوست و دشمن عزیز و محترم داشته نام نیکو در جهان به یادگار گذاشتند. چون از بنی نوع ما هستند، لازم آمد که ترجمهٔ حال ایشان تذکره شود به نام انسانیت، والاّ ما مأمور نیستیم اخلاق حسنه را در بیدینی دیده بپوشانیم. آیین و مذهب امری است که