چون ز بهرام گور با پدرشباز گفتند منهیان خبرش

که به سرپنجه شیرگیر شده‌ستشیرِ برنا و گرگ ِ پیر شده‌ست

شیر با او چو سگ بوَد به نبردکاو همی ز اژدها برآرد گَرد

دیو بندد به خمّ ِ خامِ کمندکوه ساید به زیر سُم سمند

ز‌آهنْ الماسِ او حریر کندو‌آهنش سنگ را خمیر کند

پدر از آتش جوانی اومرگ خود دید زندگانی او

کرد از آن شیر آتشین بیشههمچو شیران ز آتش اندیشه

از نظرگاه خویش ماندش دورگرچه ناقص بود نظر بی‌نور

بود بهرام روز و شب به شکارگاه بر باد و گاه باده‌گسار

به شکار و به می شتابندهدر یمن چون سهیل تابنده

کرد شاه یمن ز غایت مهرحکم او را روان چو حکم سپهر

از سر دانش و کفایت خویشحاکمش کرد بر ولایت خویش

دادش از چند گونه گوهر و تیغجان اگر خواست هم نداشت دریغ

هرچه بایستش از جواهر و گنجبود و یک جو نبودش انده و رنج

ز‌آن عنایت که بود در سفر‌شیاد نامد ولایت پدر‌ش

دور چون در نَبَشت روزی چندبازی‌یی نو نمود چرخ بلند

یزدگرد از سریر سیر آمدکارِ بالا گرفته زیر آمد

تاج و تختی که یافت از پدرانکرد با او همان که با دگران

چون تهی شد سر سریر ز شاهانجمن ساختند شهر و سپاه

کز نژاد‌ش کسی رها نکنندخدمت مار و اژدها نکنند

گرچه بهرام سربلندی داشتدانش و تیغ و زورمند‌ی داشت

از جنایت کشیدن پدرشدیده کس ندید در هنر‌ش

گفت هر کس در او نظر نکنیموز پدر مردنش خبر نکنیم

کان بیابانیِ عرب‌پروردکار مُلک عجم نداند کرد

تازیان را دهد ولایت و گنجپارسی‌زادگان رسند به رنج

کس نمی‌خواست کاو شود بر گاهچون خدا خواست بر نهاد کلاه

پیری از بخردان گزین کردندنام او داور زمین کردند

گرچه نز جنس تاجداران بودهم به گوهر ز شهریاران بود

تاج بر فرق سر نهادندشکمر هفت چشمه دادندش

چونکه بهرام‌گور یافت خبرکه‌آسمان دور خویش برد به سر

دوری از سر نمود دیگر باربر‌خلاف گذشته آمد کار

از سر تخت و تاج شد پدرشکس نبد تخت گیر و تاجور‌ش

پای بیگانه در میان آمدشورشی تازه در جهان آمد

اول آیین سوگواری داشتنقش پیروزه بر عقیق نگاشت

وانگه آورد عزم آنکه چو شیربرکشد بر مخالفان شمشیر

تیغ بر دشمنان دراز کنددر پیکار و کینه باز کند

باز گفتا چرا ددی سازماول آن به که بخردی سازم

گرچه ایرانیان خطا کردندکز دل آزرم ما رها کردند

در دل سختشان نخواهم دیدنرمی آرم که نرمی‌ست کلید

با همه سگدلی شکار منندگوسپندان مرغزار منند

گرچه در پشم خویشتن خسبندهمه در پنبه‌زار من خسبند

به که بد‌عهد و سنگدل باشندتا ز من عاقبت خجل باشند

از خیانت رسد خجالت مردوز خجالت دریغ باشد و درد

به جز آن هرچه بینی از خواریباشد آن نوعی از ستمگاری

بی‌خردوار اگر شدند ز دستبه خردشان کنم خدیو پرست

مرد کز صید نا‌صبور افتدتیر او از نشانه دور افتد

Bir gün Yəzdigirdi eyləyib agah,
Dedilər ki: "Oğlun igid Bəhram şah

Bir qorxu bilməyən şir tutan olmuş,
Köhnə qurda dönmüş, gənc aslan olmuş.

Şir dönür önündə aciz köpəyə,
Əjdərin tozunu verir küləyə.

Kəməndlə div tutur gəlsə üz-üzə,
Atını çapanda dağ dönür düzə.

Almazı, dəmirdən hazırlar ipək,
Dəmiri, yumşaldar daşı xəmirtək".

Atası oğlunun gənclik odundan
Qorxub saydı onu ömrünə düşmən.

Aslan qorxan kimi oddan, o birdən
Qorxdu öz oğlundan - alovlu şirdən.

Sayılsa da nursuz bir nəzər nöqsan,
Onu uzaq tutdu nəzərgahından.

Bəhram könül verdi ova, büsata,
Gah badə nuş etdi, gah mindi ata.

İçkiyə, şikara o bağladı bel,
Elə bil parlardı Yəməndə Süheyl.

Sevərdi Yəmənin şahı Bəhramı,
Onun hər hökmünə çəkib əncamı,

Yüksək qiymət verib məharətinə,
Hakim qıldı onu vilayətinə.

Qılınc, gövhər verdi, inanın, hələ
Keçərdi yolunda canından belə.

Saysızdı Bəhramın hər cür daş-qaşı,
Kədərdən uzaqdı ağrımaz başı.

Gördü yad ölkədə bu məhəbbəti,
Düşmədi yadına öz vilayəti.

Bir neçə gün belə dövr etdi fələk,
Nəhayət, o qurdu yeni bir kələk.

Yəzdigirdin əli taxtdan sürüşdü,
Onun uca işi alçağa düşdü.

Atalardan ona keçən taxtü-tac
Əcdadıtək oldu onunla da qac.

Şahsız qalan taxta hökmüdar tapmaq
Qəsdilə el, qoşun qurub yığıncaq,

Qulluq etməməyi aldı qərara
Yəzdigird nəslinə, qara şahmara.

Əgərçi Bəhramın qüdrəti vardı,
Ağlı, qılıncı var, cürəti vardı,

Görmüş Yəzdigirddən ölkə əziyyət,
Odur alınmadı saya bu cürət.

Dedilər: Bəhrama yaxın getməyək,
Ölümdən xəbərdar onu etməyək.

Ərəblər olmuşdur ona pərəstar,
İran torpağına olsa hökmüdar,

Ərəblərə xəznə, səltənət verər,
Farsa əzab verər, əziyyət verər.

Padşah seçmədisə onu bir insan,
Tanrı istəyilə oldu tac qoyan.

Yığıncaq ayırdı bir aqil qoca:

  • Sən şah ol, - dedilər, - layiqsən taca.

Şahların nəslindən deyildi nəsli,
Bu nəslə yaxındı ancaq ki, əsli.

Belinə bağlayıb yeddi göz kəmər,
Taxtü-tac verdilər, təzim etdilər.

Belə bir tədbiri eşitdi Bəhram,
Asiman dövrünü eyləmiş tamam,

Dövran təzələnmiş, rövnəqi sönmüş,
İşlər keçmişlərin tərsinə dönmüş.

Atası dünyadan köçüb bir zaman
Olmayıb tacına sahib tapılan.

Bir yadın ayağı girmiş meydana,
Vermiş qarğaşalıq üz bu cahana.

Əvvəlcə yas tutub, matəmə daldı,
Əqiqə firuzə naxşını saldı.

Sonra fikr eylədi: çevrilsin şirə,
Döyüşsün, əl atsın iti şəmşirə.

Çalıb qılıncını nərələr saçsın,
Döyüş qapısını qəzəblə açsın.

Lakin, düşünərək dedi özünə:
Ağıllı dolansam, yaxşıdır yenə.

Çıxartdı iranlı qəlbindən bizi,
Unutdu bilmərrə hörmətimizi.

Mənsə qoy olmayım amansız, qəddar,
Yumşaqlıq hər şeyə açardır, açar!

Bu itqılıqların ovçusuyam mən,
Mənimdir qoyunlar, mənimdir çəmən.

Yunları olsa da onlara döşək,
Öz pambıq tarlamda yatırlar, bişək.

Nankor olmaları yaxşıdır, əlbət,
Gün gələr ki, onlar çəkər xəcalət.

Xəyanət üzündən xəcil olar mərd,
Yaxşı deyil, ona sən də vermə dərd,

Xəcalət çəkəni etməzlər zəlil,
Bu zülmkarlıqdır, ədalət deyil.

Yolundan azdısa iranlılar, mən
Eylərəm onları yenə şahsevən.

Ovçu səbirsizlik göstərsə əgər,
Oxu nişanəyə dəyməz, yan gedər.

Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение

Случайное стихотворение

Другие произведения автора

Стихи других поэтов