Sirlər xəzinəsi, fəsil 33
Məsnəvi nədir?
Məsnəvi: hər beyti öz qafiyəsi ilə gələn uzun nəzm, adətən dastan və ya hekayə.
صبحدمی با دو سه اهل درونرفت فریدون به تماشا برون
Fridun öz yanınca alıb iki-üç nəfər,Çölə gəzməyə çıxdı dostlar ilə bir səhər.
چون به شکار آمد در مرغزارآهوکی دید فریدون شکار
Çəməndə ov gəzərkən dəyişdi birdən əhval,Dəydi gözünə onu ovlayan bir şux maral.
گردن و گوشی ز خصومت بریچشم و سرینی به شفاعتگری
O qədər mə’sumdu ki, heyran olurdu baxan,Belə mə’sum heyvana, əsla qıymazdı insan,
گفتی از آنجا که نظر جُسته بوداز نظر شاه برون رسته بود
Maralın gözlərinə vuruldu şahın gözü,Guya şahın gözündə gülürdü ovun özü.
شاه بدان صید چنان صید شدکهش همگی بستهٔ آن قید شد
Şah ovladı şikarı, düşərək haldan-hala,Bağlandı varlığıla, qəlbilə şux marala.
رخش بر او چون جگرش گرم کردپشت کمان چون شکمش نرم کرد
Tez atını sürərək, atdı oxa əlini,Maralın qarnı kimi yumşaltdı yay belini.
تیر بدان پایه ازو درگذشترخش بدان پویه به گردش نگشت
Ox yan keçib, maralı zərrə tuta bilmədi,Tünd yürüşlü at isə ova çata bilmədi.
گفت به تیر: «آن پَرِ کینت کجاست؟»گفت به رخش : «آن تَکِ دینت کجاست؟»
Şah dedi: „Ox, qəzəbli o uçuşun hardadır?Atım, söylə, bəs sənin tünd yerişin hardadır?
هر دو درین باره نه پسبارهایدخردهٔ آن خرد گیا خوارهاید
Siz cuma bilmədiniz bu dəfə ov dalınca,Oldunuz bu balaca heyvandan da balaca“.
تیر زبان شد همه ک«ای مرزبانهست نظرگاه تو این بیزبان
Ox dedi: „Ey ölkəni şadlıq ilə saxlayan,Sənin göz yetirdiyin bu mə’sum dilsiz heyvan
در کنف درع تو جولان زندبر سر درع تو که پیکان زند؟
Geymişdir baxışından əyninə dəmir geyim,Bu dəmir geyiminə kim ox vura bilər, kim?“
خوش نبوَد با نظر مهترانبر رق آهو کف خنیاگران»
Toxunar böyüklərin xatırına, keyfinə,Mütribin dəysə hərkah başqa bir əl dəfinə,
داغِ بلندان طلب، ای هوشمندتا شوی از داغِ بلندان بلند
Ey aqil şah, ucalar dağını axtar hər an,Daha yüksək olasan ucaların dağından.
صورت خدمت صفت مردمیستخدمت کردن شرف آدمیست
Xidmət etmək sayılır kişilikdən nişana,Xidmət etmək hər zaman bir şərəfdir insana.
نیست بر مردم صاحبنظرخدمتی از عهد پسندیدهتر
Ağıllı adamların dediyini sal yada,Əhdə vəfa etməkdən gözəl nə var dünyada!
دست وفا در کمر عهد کنتا نشوی عهدشکن جهد کن
Vəfa əlini hər an at əhdin kəmərinə,Çalış, sındırma əhdi, əhdə vəfa yerinə.
گنجنشین مار که درویش نیستاز سر تا دم کمری بیش نیست
Xəzinədə əyləşən ilan deyildir yoxsul,Kəmər kimi qıvrılıb olmuş qarşında bir qul.
از پی آن گشت فلک تاج سرکز سر خدمت همه تن شد کمر
Bu fələk də baş tacı olmadı nahaq yerə,Döndü xidmət ucundan bədəni bir kəmərə.
هرکه زمام هنری میکشددر ره خدمت کمری میکشد
Hünərin cilovundan tutaraq çəkən adamKəmər çəkdiyindəndir tutmuş o da bir məqam.
شمع که او خواجگی نور یافتاز کمرِ خدمتِ زنبور یافت
Şam olmasa bəs nəylə işıqlanar ev axşam?Arı mum qayırmasa, işıq saçarmı bir şam?
خیز نظامی که نه بر بستهایاز پی خدمت چه کمر بستهای؟
Bağlı deyilsən, yetər, qalx ayağa, Nizami,Sən öyrənmisən kəmər bağlamağa, Nizami!
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/nizami-sirler-xezinesi-33
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Nikisanın sözü sona yetirkən,Barbədin setarı səsləndi birdən.
Xosrov və Şirin, fəsil 86Nikisa oxudu cadugər kimi,Rahəvi üstündə köklədi simi:
Xosrov və Şirin, fəsil 87Nikisa od saldı şahın könlünə,Barbədin setarı su tökdü ona.
Xosrov və Şirin, fəsil 88Xosrov ilə Şapur danışan zamanGördülər qərq oldu bir nura cahan.
Başqa şairlərin şeirləri
Nə yazsam sevgidən yazır,Qələm, sənin xatirinə.
Uca dağlarKönlümün sevdiyi ey uca dağlar,Ölməyib səfanı bir də sürəydim.
Müxəmməs: Al yaşıl abı sarı bənövşə qara qırmızıAl yaşıl abı sarı bənövşə qara qırmızıAlasan geydirəsən həmişə yara qırmızı
Gülşəni-raz, fəsil 23چو نور آفتاب از شب جدا شدتو را صبح و طلوع و استوا شد