İkinci pərdə
Səhifə 2 / 5 · 20%
Mirzə Hüseyn
Bugünkü əmriniz nə barədədir, yoldaş Kərəmov?
Kərəmov
“Şəfəq” kolxozunun bütün üzvlərinə əmr eləyirəm: ya planı yüz faizdən artıq yerinə yetirsinlər, ya da ki, hamısını kolxozdan çıxardıram.
Mirzə Hüseyn
Düzgün fikirdir, gözəl tədbirdir.
Kərəmov
Salmanov, dur gedək, bunları bütün divarlara yapışdıraq.
Salmanov
Bəs, kağız? Biz ki, təcili kağız yazırdıq.
Kərəmov
O qədər də təcili deyil. Mirzə Hüseyn, işini qurtar, sən də gəl, təbliğat aparmaq lazımdır.
Mirzə Hüseyn
Baş üstə! (Kərəmov, Salmanov çıxırlar. Bir azdan o biri qapıdan dəmirçi Musa içəri girir) Buyur, buyur, Musa dayı, əleykəssalam, əleykəssalam, bəyəndiyin yerdə otur.
Musa
Məni niyə çağırmısan, Mirzə Hüseyn?
Mirzə Hüseyn
Necə yəni, niyə çağırmışam? Bəs yaxşı işləmisən, zəhmət çəkmisən, pul almaq istəmirsən?
Musa
Nə pul?
Mirzə Hüseyn
Nağd pul. Buradan sənə bir az qəpik-quruş yetişəcək. Zəhmət çək, imza at, pulları al. Daha bundan şad xəbər nə ola bilər?
Musa
Xeyr.
Mirzə Hüseyn
Necə xeyr?
Musa
Ərz elədik ki, xeyr.
Mirzə Hüseyn
Ərz eləməyini eşitdim, amma xeyrin mənasını başa düşmədim. Necə yəni xeyr, pul almaq istəmirsən?
Musa
Xeyr.
Mirzə Hüseyn
Qəribə işdir. Müfti-müsəlləm işləyirsən? Pul almırsan?
Musa
Xeyr.
Mirzə Hüseyn
A kişi, bunun harası xeyir oldu? Bir əməlli-başlı cavab ver. Bağrım çatladı ki...
Musa
Sən bu cavabın mənasını anlamazsan, mən sənə aydınaşkar deyirəm ki, pul almayacağam, çünki o işi mən bir nəfərin xətri üçün yerinə yetirmişəm.
Mirzə Hüseyn
Məni basdırasan, əgər bir kəlmə başa düşdümsə. Əşi, xətir nədir, zad nə dir? Gəl şaq-şaq şaqqıldayan yüzlükləri verim, qatla qoy cibinə.
Musa
Dedim ki, almıram.
Mirzə Hüseyn
Onda, bax, bu kağızın altından qol çək, xudahafiz, sən sağ, mən salamat.
Musa
Xeyr, qol da çəkməyəcəyəm.
Mirzə Hüseyn
Daha səninki oldu ətiacılıq. Bu gün “xeyr” sözünü əzbərləyib vıxodnoysuz işlədirsən. Qol çəkməsən olmaz, bura rəsmi idarədir. Pul istəmirsən alma, daha imza atmağa nə söz? Al bu qələmi, bu kağızın altından adını yaz, qurtarsın getsin.
Musa
Çəkil gözlərimin səkisindən. İmza da atmıram, pul da almayacağam. Vəssalam. Dedim, qurtardı.
Çöldən səs-küy eşidilir. Bir neçə kolxozçu əllərində divardan qopartdıqları əmr kağızları içəri girirlər.
İbrahim kişi
Kərəmov haradadır?
Təmraz
Bu necə əmrdir?
Mehralı və Şirəli içəri girir.
Şirəli
Bu cür əmr hələ tarixdə görünməyib.
Mehralı
Mirzə Hüseyn, o üzüqara haradadır?
Mirzə Hüseyn
Xəbərim yoxdur. Mənim vəzifəm burada oturub xırda-xırda çotka saymaqdır. Zəhmət çəkdin, haqqını gəl məndən istə. Budur, Musa dayı ilə də indicə onu danışırdıq.
Mehralı
Bıy, Musa, xoş gördük. Səni mən birinci dəfədir bizim kolxozun idarəsində görürəm. Camaata yaxınlaşmaqda çox gözəl iş görürsən.
Şirəli
Musa, Surxay deyirdi ki, kursa gəlməyə söz vermisən, düzdür?
Musa
Söz də vermişəm, gələcəyəm də... Mən camaatdan uzaqlaşmıram. Bəzi-bəzi adamlardan qaçıram, onlardan birini gözüm görəndə ağlım başımdan çıxır.
Mehralı
Kərəmovu deyirsən? Onu görəndə elə mənim də ağlım başımdan çıxır.
Bu söhbət əsnasında Mirzə Hüseyn yavaşdan çıxır. Surxay tələsik içəri girir.
Surxay
Salam, yoldaşlar, kolxoz sədrinin təzə əmrini oxumusunuz?
Şirəli
Oxumuşuq, oxumuşuq... İndicə o barədə danışırdıq.
Surxay (birdən Musanı görür)
Vay, Musa dayı, xoş-beş, on-beş... Siz hara, bura hara? Mehralı dayı, bir az o yana sürüş, qonağımız əyləşsin.
Musa
Yox, yox, oturmuram, gedirəm. Sağ olun... (Getmək istəyir)
Surxay
Fikir verdinizmi, yoldaşlar, Ziynətin briqadası bu gün yenə qiyamət elədi. (Musa ayaq saxlayıb qulaq asır) Hamını ötüb keçdi.
Mehralı
Gözəl insandır, gözəl qızdır, gözəl də briqadirdir. Bütün gözəlliklər onda bir yerə cəm olub.
Musa
Göz dəyməsin, tuf-tuf-tuf, göz dəyməsin.
Şirəli
Musa, öz-özünə nə danışırsan?
Surxay
Musa dayı, söhbət şirin yerdən düşüb, əyləşin, görək.
Musa
Surxay, işim çoxdur, mən burada ləngiyə bilmərəm.
Ziynət içəri girir.
Surxay (yavaşdan Musaya)
Hə, di get görüm, necə gedirsən?
Musa
Mənim sözlərimi ona yetirmisənmi?
Surxay
Əlbəttə...
Ziynət
Surxay! İclas çağırmışıq, gedək. Siz də gəlin, yoldaşlar, açıq iclasdır. Mehralı dayı, Şirəli dayı, siz də gəlin gənclərin səsinə səs verin.
Mehralı
Biz hələ uşağıq, qızım, gənclik yaşımız deyil.
Hamı gülür.
Ziynət
İclasdan sonra aqronomun mühazirəsi var. Ona da qulaq asarsınız.
İbrahim kişi
Mühazirə nə barədədir?
Surxay
Məhsuldarlığın artırılması barədə, gedək yoldaşlar!
Təmraz
Mühazirə ilə məhsuldarlıq artmaz. Kolxozun işlərini qaydasına salmaq lazımdır.
Mehralı
Nə danışırsan, əşi, elm ağlın çırağıdır, nə qədər çox oldu, o qədər yaxşıdır. Bacardıqca oxu, doldur başına, bir gün gərək olar. Saxla samanı, gələr zamanı.
Şirəli
Yüz gün yaraq, bir gün gərək.
Mehralı
Musanı da özümüzlə aparaq. Dur gedək, Musa. Kolxoz iclasına gəlmirsən, heç olmasa, gənclərin iclasında iştirak elə.
Ziynət
Musa dayı burada imiş? Bağışlayın, mən sizi görmədim... Xoş gördük. (Onunla görüşür)
Musa
Ziynət, quzum, mən sənin xahişini yerə salmadım, tapşırığını bir günün içində yerinə yetirdim. De görüm, indi nədir fərmanın, canı qurban sənə bu Musanın.
Ziynət
Demək, o sifarişi mənim xətrimə yerinə yetirmisiniz?
Musa
Yalnız və yalnız.
Surxay (öz-özünə)
Məsələ yavaş-yavaş yoğunlayır.
Ziynət
Çox sağ olun, Musa dayı! Mənə böyük xəcalət vermisiniz.
Musa
Nə xəcalət, nə üzrxahlıq? Ən müqəddəs borcumdur... (Özünü itirir, Surxaya) Surxay, məndən əvəz sən deyərsən, onu görəndə nitqim lal olur.
Surxay
Ziynət, Musa dayı deyir ki, bu cür tapşırıqlardan yüzünü yerinə yetirərəm, yenə yorulmaram...
Ziynət
Bilirəm, yorulmaz. Doğrudan, yaxşı diqqət eləyəndə bu uzunluqda saqqala, bu cür papağa görə Musa dayı quş kimi cəld və bacarıqlı adamdır. Hə yoldaşlar, gedək, buyurun, Mehralı dayı!
Mehralı
Yox, qızım, sən buyuracaqsan.
Şirəli
Əşi, buyur-buyura salmayın görək.
Gedirlər. Səhnədə Musa ilə Surxay qalır.
Surxay
Musa dayı, gedək.
Musa
Çəkil gözlərimin səkisindən! O nə dedi?
Surxay
Sizi tərif elədi.
Musa
Sükut! Bağla söz körüyünün ağzını. O nə üçün mənim saqqalımın uzunluğundan söhbət saldı. Məgər, bilmir ki, məhəbbət olan yerdə saqqaldan söz açmazlar!
Surxay
Musa dayı, mən Ziynət ilə bu barədə uzun-uzadı danışmışam. O deyir ki, ortada müəyyən eşq əmələ gəlməsinə saqqal mane olur. Çünki, doğrudan da, sizin saqqalınız çox uzundur.
Musa
Demək, saqqal mane olur?
Surxay
Əlbəttə, mane olur.
Musa
Saqqal yalnız üzü örtən tüklərdən ibarətdir. Sevgi isə...
Surxay
A kişi, sizə deyirəm ki, saqqal eşqin qabağını çəpər kimi tutur.
Musa
Elə isə ləğv olundu. Əgər mənimlə onun arasında bu saqqal durubsa, onu məhv eləyərəm. “Ey məni eyliyən aləmdə pərişan saqqal, səni mən eyliyərəm yer ilə yeksan, saqqal.” İndi burada sevgilinin kölgəsi qabağında titrəyən dizlərim yarım saat sonra dÉllÉyin qabağında büküləcəkdir.
Surxay
Dəlləkpulu da məndən.
Musa
Əlvida, ey saqqal! Bu vaxta qədər sənə bir ülgüc toxundurmamışam. Neçə illərdir ki, sən mənə çox insanlardan vəfalı olmusan. İndi isə ayrılmalıyıq.
Surxay
Saqqal sükut eləyir, Musa dayı. Sükut razılıq nişanəsidir.
Musa
Çəkil gözlərimin səkisindən. Bu saqqalın yaşı səninkindən çoxdur. Bu saqqal səndən daha təcrübəlidir. Eşqin mənə göstərdiyi gücə bax ki, bu cür təcrübəli bir dostu mən yarım saatdan sonra bir dÉllÉyin çirkli ayaqlarına tökəcəyəm. Əlvida, ey saqqal, əlvida!..
İşıq sönür.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-toy-ikinci-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Yeddinci şəkilSəhər ertə. Dəmirçi Musanın dükanının qabağı. Dükan bağlıdır. Surxay və bir neçə kolxozçu səhnəyə çıxırlar. Mehralı, Şirəli və sairə kolxozçular onları qarşılayırlar.*
Beşinci pərdəSəkkizinci şəkilXalçalar döşənmiş böyük çəmənlik. Bir tərəfində çay dəsgahı, o biri tərəfdə kabab bişir. Uzaqdan gülmək, oxumaq, tar, kamança səsi gəlir. Kolxozun məhsul bayramıdır. Təzə paltar geyinmiş kolxozçular çəmənlikdə gəzişirlər. Musa və Zalxa səhnədədirlər.*
Xoşbəxtlər4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilBöyük bir istirahət evinin tikintisi, səhnədən dəstə-dəstə işçilər danışa-danışa keçirlər. Səhər tezdəndir. Nəsirov qəti addımlarla səhnəyə çıxır, o yan-bu yanı gəzir. Bərbərzadənin otağına baxır, bir-iki ağız Bərbərzadəni səsləyir, sonra Maralın otağına baxır, yuxarı boylanaraq, “Mirzə Qərənfil” deyə səslənir, heç bir cavab olmur. Səhnədən çıxmaq istədikdə, birinci işçi və ikinci işçi ilə qarşılaşır.*
Başqa şairlərin şeirləri
Qarlı dağlar gənə etdi aradanKərəm ilə qoyma məni dəryada
Dağıtsam hər tərəf zülfi-səmənsanı, ağan canıDağıtsam hər tərəf zülfi-səmənsanı, ağan canı,Giriftar eyləıəm sen kimi Zibanı, ağan canı.
İstəməzSevdiyim ləblərin sərməsti olanYəqin bil saqidən şərab istəməz
DərdimiAllahı sevərsən a Loğman həkimVarım deyim dağa daşa dərdimi