İkinci pərdə
Səhifə 3 / 5 · 40%
Dördüncü şəkil
Çöldə bir meydança. Bir tərəfdə dəyə, dəyənin qabağında çayçı. Uzaqdan dağlar və ilan kimi qıvrılıb gedən çay görünür. Salmanov çay içir. Mirzə Hüseyn tələsik içəri girir.
Salmanov
Di gəl çıx da, ürəyim partladı axı, danış!
Mirzə Hüseyn
Çayçını yola sal.
Salmanov (çayçını səsləyir)
Ququş, qadan alım, gəl pulunu al! (Çayçı pulu alıb gedir) Hə, nə oldu?
Mirzə Hüseyn
Üstümdə bir qəpik də qalmadı. Üzülüşüb gedirdilər ki, Kərəmov işi korladı.
Salmanov
Necə korladı?
Mirzə Hüseyn
Çığır-bağır salmağa başladı ki, iki min beş yüz manata araba təkəri qayırmazlar. Mən də dedim, yoldaş Kərəmov, özünüz qol çəkmisiniz. Gözünü döyə-döyə qaldı. Deyir, dəmirçi Musa məni aldadıb, onu məhkəməyə verəcəyəm.
Salmanov
O pis oldu. Musa məhkəmədə üstünü açacaq.
Mirzə Hüseyn
Allah vurmuşdu. Onun sözünə inanan kimdir? Əlimizdə sçot var.
Salmanov
Sçotu özün yazmısan?
Mirzə Hüseyn
Özüm. Daşdan keçər.
Salmanov
Yeni əlifba ilə?
Mirzə Hüseyn
Bəs necə? Köhnə ilə imza qəbul eləməyə ixtiyarım yoxdur.
Salmanov
Elə burada korlamısan. Musa yeni ilə bir hərf də yaza bilmir.
Mirzə Hüseyn
Başa düşən olmaz, qorxma, Musa kursa yazılıbdır. Məsələnin üstü açılınca savadlanar.
Salmanov
Qəzetdə bir yandan işləri korladı. Gedək onun yanına, bir az tərifləyək.
Mirzə Hüseyn
Düzdür, tərif ona tiryək kimi təsir edir.
Getmək istəyirlər, Salmanov tez geri dönür.
Salmanov
Bu yoldan gəl. Hamının məndən zəhləsi getsə, mənim də bu müəllimdən zəhləm gedir.
Mirzə Hüseyn
Şeyda bu tərəfə gəlir? Düzdür, yolu dəyişsək yaxşıdır.
Çıxırlar. Şeyda və Kamilə içəri girirlər.
Şeyda
Bircə dəqiqəliyə mənə qulaq as, əgər xoşun gəlməsə, heç bir kəlmə də oxumaram.
Kamilə
Yox, istəmirəm. Keçən dəfə oxuduğunuz şeirdən mən hələ özümə gəlməmişəm. Qəribəm, Kərəməm, paçti Məcnunam, ha, ha, ha... Elə də şeir olar? Siz sevgidən, gözəl mənzərələrdən yazın. Onda qulaq asaram.
Şeyda
Ay qız, bu oxumaq istədiyim, şeir deyil.
Kamilə
Bəs nədir?
Şeyda
Məqalə. Sizin əminiz haqqında.
Kamilə
Məqalə? Göstərin görək... (Qəzeti açıb baxır) Sən yazmısan? Eh, səhv elədim, siz yazmısınız?
Şeyda
Siz yox, sən. (Əlindən tutur)
Kamilə
Şeyda, əlimi buraxın.
Şeyda
Mənə siz əvəzinə sən deməsən buraxmayacağam.
Kamilə
Yaxşı... burax, qoy qəzeti oxuyum.
Baş-başa verib oxuyurlar.
Şeyda
Bax, burasını, axırını diqqətlə oxu!
Kamilə (oxuduqdan sonra)
Sən neyləmisən, Şeyda? Bu məqalədən sonra əmim səni öldürəcək.
Şeyda
Əgər sən məni sevmirsənsə, qoy öldürsün.
Kamilə
Bu saat o söhbətin yeri deyil.
Şeyda
Kamilə! Əminlə bizim aramızda böyük mübarizə başlayacaq, heç olmasa, sən axır sözünü de, məni sevirsən, ya yox?
Kamilə
Şeyda! Hər sözü açıb deməzlər, axı. Özün başa düşmürsən?
Şeyda
Kamilə can...
Şeyda sevincək ona yaxınlaşır. Bu halda kolxozçular: Mehralı, Şirəli, Təmraz, İbrahim kişi və qeyriləri içəri girirlər. Kamilə utanıb çıxır.
Mehralı
Salam, Şeyda müəllim, deyirlər, bu gün qiyamət eləmisən. (Çayçıya) Beş stəkan məxməri çay ver, Ququş! Qırağında ləb yeri də olsun...
Hamısı oturur.
Şeyda (onlarla görüşür)
Mehralı dayı çay içməkdə də rekord vurmaq istəyir.
Şirəli
Müəllim, qəzet yanındadırsa ver, baxaq.
Mehralı
Ay müəllim, gəl lap mənim yanımda əyləş, yumşaq yerdə... A Ququş, müəllimə bir samovar çayı.
İbrahim kişi
Sənin o qələminin şiş ucuna mən qurban.
Təmraz
Nə olubdur ki? Dünən imtahanı verdik qurtardı, bu gün müəllimə təzədən nə hörmətdir?
Mehralı
Ay Təmraz, sən bilməyən işlər dünyada çoxdur. Müəllim qaz vurub, qazan doldurub.
Şeyda
Ay Mehralı dayı, o qədər də küyləmə. Mən nə böyük iş görmüşəm ki?
Mehralı
Daha neyləyəcəksən? Deyirlər, kişinin eni ilə uzununu barabarlaşdırmısan. Hələ bundan artıq da bir iş görmək istəyirdin? Oxu görək.
Şeyda
Mən sizə hamısını oxumayacağam. Təkcə Kərəmov haqqında yazılmış yerləri oxuyum, qulaq asın.
Mehralı
Oxu, nəfəsinə qurban, oxu...
Şeyda (oxuyur)
Kərəmov, kolxozun adından istifadə edərək hər zaman öz mənfəətlərini irəli sürür, qolçomaq quyruqlarını, oğruları müdafiə edir. Qərəz hamısını oxumuram. Nəticəsi budur: Kərəmov kolxoza mane olur. O, iş başından götürülməsə, “Şəfəq” kolxozu irəliyə gedə bilməyəcək.
Şirəli
Sağ ol, bala. Hamımızın ürəyindən tikan çıxartmısan.
Təmraz
Mənim bu əhvalatdan heç xəbərim olmayıb. Muştuluq istəsəydiniz, verərdim.
İbrahim kişi
Gərək, Mehralı, elə günü bu gün işə əncam çəkək.
Mehralı
Məqaləni iclasda müzakirə eləmək lazımdır.
Məmmədəli içəri girir.
Məmmədəli
Salam, yoldaşlar.
İbrahim kişi
Ay, əleykə... Gəl otur, ağzımız dada gəlsin.
Şirəli (stəkanı yanı üstə qoyur)
Durun, yavaş-yavaş gedək.
Mehralı
Hara gedirik? Məmmədəli bir-iki ağız deməsə, mən heç ayağa qalxa bilmərəm. O nə idi, ay Məmmədəli, o gün deyirdin: qənim olsun, məskənim olsun...
Məmmədəli
Canım üçün, Mehralı dayı, heç kefim yoxdur. Soyuq dəyib, matoru xarab olmuş maşın kimi boğazım tır-tır tırıldayır.
İbrahim kişi
Qəbulumuzdur, oxu.
Mehralı
Yenə, necə olsa, ət suyudur. Deyir, qatıq tökülsə, yeri qalar, ayran tökülsə nəyi qalar? Oxu görək.
Məmmədəli
Səsimin yaxşı vaxtında dağa-daşa oxuyuram, qulaq asan olmur, pis vaxtında siz tutursunuz yaxamdan. (Oxuyur)
Yarım səri-kuyində təki məskənim olsun...
Cənnət adı çəksəm, mənə tanrım qənim olsun.
Mehralı
Qənim olsun, bala, qənim olsun.
Məmmədəli oxuyub qurtarır, hamı əl çalır.
Məmmədəli
Bugünlük bəsdir.
Mehralı
Çox sağ ol. Ruhumuzu şad elədin. (Çayçıya) Ay Ququş, gəl çayların pulunu al!
Təmraz
Mehralı, sən zəhmət çəkmə, məndə xırda var.
Mehralı
Xeyr, bu il çay mənim hesabımadır. (Pulları verir) Gəlin bir gedək, camaatla da məsləhətləşək. Müəllim, sən də gəl. Sən bugünün qəhrəmanısan.
Çıxırlar. Kamilə və Ziynət içəri girir.
Kamilə
Ziynət, bacım, səni təcili qucaqlamaq istəyirəm.
Ziynət
Nə olub, niyə belə həyəcanlısan?
Kamilə
Of, ürəyim tıp-tıp tıppıldayır.
Ziynət
Ay qız, bir dayan, açıq danış!
Kamilə
O mənə dedi ki, səni sevirəm.
Ziynət
Kim?
Kamilə
Müəllim.
Ziynət
Nə olar deyəndə? Müəllim öz tələbəsini sevməlidir.
Kamilə
Yox, Ziynət, o dedi ki, məni bir sevgili kimi sevir, mənsiz bir dəqiqə yaşaya bilmir. Amma mən qaya kimi dinməz dayandım. Əvvəlcə bir kəlmə cavab vermədim, sonra...
Ziynət
Sonra nə oldu?
Kamilə
Sonra daha davam gətirə bilmədim. Mən də ürəyimi açdım... Ziynət, gəl səni qucaqlayım.
Ziynət
Qoy mən səni qucaqlayım... Xoşbəxtsən!
Kamilə
Amma dərd məni götürüb, Ziynət, bu gün qəribə bir gündür, həm şadam, həm də peşman. Bu gün həm biz sevgimizi bir-birimizə açmışıq, həm də qəzetdə Şeydanın məqaləsi çıxıb. Heç əmim bizim toyumuza icazə verər?
Ziynət
İcazəsiz gedərsən.
Kamilə
Yox, əmimi incitmək istəmirəm. Nə qədər acıdil, kobud da olsa, yenə də mənə atalıq eləyib.
Surxay içəri girir.
Surxay
Yenə göyərçinlər kimi nə baş-başa vermisiniz?
Ziynət
Surxay, mən səni axtarırdım, yaxşı ki, özün gəldin.
Surxay
Axtarsaydın, tapardın. Mən bu cavan ömrümü sənin dalınca gəzməyə sərf eləmişəm. Kamilə ilə Şeydadan ibrət götür, bir dəqiqə bir-birilərindən ayrılmırlar.
Kamilə
Heç yox... Mən neçə gündür Şeydanın üzünü də görməmişəm.
Surxay
Baho, Kamilə burda imiş ki... Heç xəbərim olmayıb... Bağışlayın, üzr istəyirəm. Neçə gündür, Şeydanın üzünü görməmisiniz?
Kamilə
Nə bilim, neçə gündür. (Ziynətə) Hələ o barədə heç kəsə demək olmaz.
Surxay
Amma Şeyda indicə mənə ayrı sözlər danışdı.
Kamilə
Nə danışdı ki?
Surxay (Ziynətə)
Gör necə qızaracaq... (Kamiləyə) Müəllim birtəhər idi. Baş-ayaq vururdu. Deyirdi, guya, bu gün məsələ həll olunub, bu yaxınlarda toydur, guya, ürəyini açıb sizə deyib, siz də ona müsbət cavab vermisiniz. Bıy, ay Kamilə, niyə belə qızardınız?
Kamilə
Lap rüsvay oldum. (Çıxır)
Ziynət
Həmişə sən bu qızı utandırırsan, Surxay.
Surxay
Bəs biz? Biz nə vaxt bu cür utanacayıq?
Ziynət
Hələ dayan, o söhbətlərin vaxtı deyil.
Surxay
Bəs nə zaman, məni başa sal, görüm, nə zaman danışacayıq? O vaxtlar ikimiz də adi kolxozçu idik, mən bir işarə vurdum, dedin gözlə, vaxtı deyil. Çox gözəl. Sonra olduq manqabaşçısı, yenə dedin gözlə, səbr elədim. İndi briqadirik, yenə gözləyim? Birdən sabah səni götürüb ispalkom elədilər, onda mən neylərəm? Gəlib deyə bilərəm ki, yoldaş ispalkom, səni sevirəm.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-toy-ikinci-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Yeddinci şəkilSəhər ertə. Dəmirçi Musanın dükanının qabağı. Dükan bağlıdır. Surxay və bir neçə kolxozçu səhnəyə çıxırlar. Mehralı, Şirəli və sairə kolxozçular onları qarşılayırlar.*
Beşinci pərdəSəkkizinci şəkilXalçalar döşənmiş böyük çəmənlik. Bir tərəfində çay dəsgahı, o biri tərəfdə kabab bişir. Uzaqdan gülmək, oxumaq, tar, kamança səsi gəlir. Kolxozun məhsul bayramıdır. Təzə paltar geyinmiş kolxozçular çəmənlikdə gəzişirlər. Musa və Zalxa səhnədədirlər.*
Xoşbəxtlər4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilBöyük bir istirahət evinin tikintisi, səhnədən dəstə-dəstə işçilər danışa-danışa keçirlər. Səhər tezdəndir. Nəsirov qəti addımlarla səhnəyə çıxır, o yan-bu yanı gəzir. Bərbərzadənin otağına baxır, bir-iki ağız Bərbərzadəni səsləyir, sonra Maralın otağına baxır, yuxarı boylanaraq, “Mirzə Qərənfil” deyə səslənir, heç bir cavab olmur. Səhnədən çıxmaq istədikdə, birinci işçi və ikinci işçi ilə qarşılaşır.*
Başqa şairlərin şeirləri
Qarlı dağlar gənə etdi aradanKərəm ilə qoyma məni dəryada
Dağıtsam hər tərəf zülfi-səmənsanı, ağan canıDağıtsam hər tərəf zülfi-səmənsanı, ağan canı,Giriftar eyləıəm sen kimi Zibanı, ağan canı.
İstəməzSevdiyim ləblərin sərməsti olanYəqin bil saqidən şərab istəməz
DərdimiAllahı sevərsən a Loğman həkimVarım deyim dağa daşa dərdimi