Birinci pərdə
Məzmun
Səhifə 3 / 8 · 25%
Üçüncü şəkil
Tikiş fabriki. Umudun kabineti və onun qarşısında katibənin otağı. Umud aramsız zəngi basır. Xumar qaça-qaça gəlir, öz otağından keçib kabinetə girir.
Umud
Haradasan? Zəng çalmaqdan yoruldum, gəlib çıxmırsan?
Xumar
Məşğul idim, buyurun.
Umud
Təcili bir stəkan çay.
Xumar
Bu saat. Siz o kağızlara qol çəkin, tələsdirirlər.
Umud
Qol çəkim də... Tələsdirirlər... Hamı tələsir. Elə bil qaçaqaçdır. (Kağızlarla məşğul olur)
Xumar öz otağına keçir, telefonların üçü də birdən zəng çalmağa başlayır.
Xumar
Əvvəlcə hansına cavab verim? Bəxtəbəxt birini götürəcəyəm. (Telefonlardan birinin dəstəyini götürür) Alo, bəli, buradadır... Bu saat! (Çay töküb kabinetə aparır) Univermağın müdiri sizinlə danışmaq istəyir.
Umud
Dedin buradayam?
Xumar
Əlbəttə, yalan danışmayacağam ki?
Umud
Vay, vay, batdıq getdik ki. Az, yalansız katibə olar? (Dəstəyi götürür, çay içə-içə danışır. Xumar qol çəkilmiş kağızları götürüb öz otağına keçir) Mənəm, Umud yoldaş... Nə? Geri qaytarırsınız? İxtiyarınız yoxdur. Artikul hansıdır? 95. Gül kimi maldır, satmağı bacarmırsınız, mən neyləyim? Hara istəyirsən de, mən ondan da yuxarıya deyərəm. Xoş gəldin. (Dəstəyi qoyur) Xumar! (Xumar bu tərəfə keçir) Şamili çağır yanıma. Dünyanı bir-birinə qarışdırıb. Aqronomdan da tikiş fabrikinə müdir müavini olar? Bakıda saxlamaq xətrinə nə işə olsun, göndərirlər. Çağır, gəlib gözləsin, bu saat qayıdıram. (Gedir)
Xumar (zəng eləyir)
Kommutator, Şamili müdir çağırır, tez onun yanına gəlsin. Məşq baş tutmadı. Pyesi oğurlayıblar. Hə, hə, onu de, kaş dramaturqu oğurlayaydılar, pyes qalaydı. (O biri telefon zəng çalır) O biri telefon yazıq-yazıq mələməyə başladı. Qoy götürüm, sakit olsun. Sağ ol. (Bu dəstəyi asır, o birini götürür) Alo, alo! Yenə susur. A yoldaş, işin-gücün qurtarıb? Nəfəsini eşidirəm, ey.
Zəki içəri girir.
Zəki
Kimin nəfəsini eşidirsən?
Xumar
Bir avaranın. Bütün günü zəng eləyir, amma danışmır. (Dəstəyi acıqla asır)
Zəki
Portfeldən çıxan şəkil... Sükut içərisində keçən telefon zəngləri... Mənim qulağıma qorxaq bir aşiqin titrək ayaq səsləri gəlir.
Xumar
Zəki, iş vaxtı kənar söhbətlərlə məşğul olma...
Zəki (yavaşdan)
İçəridədir?
Xumar
Yox, sexə gedib.
Zəki
Onda, bəs niyə elə rəsmi danışırsan? Nə olub, yenə dağ başını bulud-qar alıb?
Xumar
Əlindən yığmışam. Bir pyesi də saxlaya bilmədin, hələ adını rejissor qoymusan.
Zəki
Cinayət işləri ilə məşğul olan idarəyə zəng eləmişdim. Cavab verdilər ki, pyes oğruları ilə biz məşğul olmuruq, yazıçılar ittifaqına müraciət eləyin. Oraya da heç kəsin işi düşməsin.
Xumar
Sənin ucbatından iynə ilə gor qazmağa başlamışıq.
Zəki
Neyləyim, qəzadır da... Səndən bir xahişim var, Xumar!
Xumar
Şikayət qutusunu açım?
Zəki
Aç, mənim də dərdimi qəbul elə. İşdən çıxanda bir bəhanə ilə Kəkliyi də özünlə götür, sizi yolun ayrıcında gözləyəcəyəm. Sənin yanında onunla qəti danışmaq istəyirəm.
Xumar
Yoldaş rejissor, mizanı düz qurmursan. Məhəbbət söhbətində şahid iştirak eləməməlidir.
Zəki
Kəkliklə şahidsiz danışmaq olmur.
Xumar
Yəqin ürəyinin tellərini dilləndirə bilmirsən.
Zəki
Bilmirəm. Acizəm. Sevgi dilimi bağlayıb.
Xumar
Yalvarırsan, zavallı?!
Zəki
Rəhm elə, ey mərhəmət göyərçini!
Şamil içəri girir.
Şamil
Yenə nə həngamədir?
Zəki
Məşq eləyirik.
Şamil
Bizim bu kolxozun işi başdan-ayağa teatrdır... (Kabinetə keçir)
Xumar
Fabrikə həmişə kolxoz deyir.
Zəki
Kəkliklə gəlməyi unutma, sizi gözləyəcəyəm. (Xumar ona dilini çıxardır) Sizinlə ciddi danışmaq olmur ki... (Gedir, Umud kabinetinə qayıdır)
Şamil (Umuda)
Məni nə üçün çağırmısan?
Umud
Univermaqdan xəbərin yoxdur?
Şamil
Yox, nə olub?
Umud
Qan su yerinə axır.
Şamil
Vuruşurlar? Nə üstə?
Umud
Bizim kostyumlarımızın üstündə baş yarılır.
Şamil
Hə, gördün fəaliyyətimizi?
Umud
Gördüm. (Zəngi basır. Xumar gəlir) Get, katibəyə de, mənim müavinim Şamilə şiddətli töhmət yazsın. (Xumar gedir)
Şamil
Mənə töhmət? Bilmək olarmı, nə üçün?
Umud
Böyük fəaliyyət göstərdiyin üçün.
Şamil
Sağ ol əvəzinə?
Umud
Bilirsən univermaqda dava-dalaş nə üçündür? Sən tikdirdiyin kostyumları almaq üçün yox, geri qaytarmaq üçün, şikayət dəftərinə yazmaq üçün. Bütün şəhərdə biabır olmuşuq, onunçun sənə “sağ ol” deyək?
Şamil
Bura bax, Umud yoldaş, mənim üstümə yıxma, özün qol çəkmisən, rəsmi olaraq məsulsan. Töhməti də özünə yaz.
Umud
Boş qazanı dolu qazana vurma, sınar. (Zəngi basır, içəri girən Xumara) Baş mühəndisi bura çağır.
Xumar
Xəstədir.
Umud
Müavinini çağır.
Xumar
Futbola gedib.
Umud
Sex müdirini çağır.
Xumar
Raykoma iclasa gedib.
Şamil
Əcəb kolxozumuz var.
Umud
Plan şöbəsindəki Saleh hardadır? Bəlkə o da yoxdur, kosmosa uçub?
Xumar
Xeyr, hələlik işdədir, çağırım?
Umud
Denən doxsan beşinci artikulun materiallarını gətirsin.
Xumar
Baş üstə. (Çıxır)
Şamil
Qanını qaraltma, akt bağla, ver traktorun ağzına, təzədən şumlasınlar.
Umud
Bura səninçün kolxoz deyil, qoyunçuluq ferması deyil. Siz orada kababı yeyib, canavarın ayağına yazmağa adət eləmisiniz. Amma burada hər balaca brak üçün bizim özümüzdən akt bağlayırlar.
Şamil
Cavabdeh sənsən, mənə nə! (Saleh içəri girir)
Saleh
Mən hazır.
Umud
Saleh yoldaş, bax o kağızlara, de görüm, axırıncı dəfə satışa göndərdiyimiz kostyumları mən nə vaxt istehsalata buraxmışam?
Saleh (kağızları diqqətlə yoxladıqdan sonra)
İstehsalata üç ay bundan qabaq buraxılıb. Amma o vaxt siz burada yox idiniz, müavininiz qol çəkib.
Şamil
Yalan deyirsən.
Saleh
Yalnız qorxaqlar yalan danışar. Mən qorxaq adam deyiləm. Bu naryad, bu da sizin qolunuz.
Umud
Buna nə deyirsən?
Şamil
Yadıma gəlmir. Lap tutaq ki, qol çəkmişəm, məhkəmə qurmusan, iş verəcəksən?
Umud
Əvvəlcə şiddətli töhmət verəcəyəm, sonra da işdən çıxardacağam.
Şamil
Ver görüm, necə verəcəksən. Sən hələ məni yaxşı tanımamısan. (Qapını çırpıb gedir)
Umud (Xumarı çağırır)
Töhmət nə oldu?
Xumar
Yazır.
Umud
Bir saat qurdalanacaq. Yaxşısı budur özüm məşğul olum.
Gedir. Xumarla Saleh danışa-danışa katibənin otağına keçirlər.
Saleh
Xumar, oradan mənə bir dərman ver.
Xumar
Nə dərman?
Saleh
Nə olur olsun, dərman olsun. Qanıqaralıq ki, oldu, ürəyim relsdən çıxır.
Xumar
Dərman yoxdur, konfet var, eybi yoxdur?
Saleh
Ver gəlsin. (Xumar ona konfet verir) Eh, ay Xumar, mənim ürəyimə bir konfet nə təsir eləyəcək?
Xumar (ona yenə konfet verir)
Al, Saleh əmi, birini də.
Rəfiqə içəri girir.
Rəfiqə (Salehə)
Nə olub, rəngin ağarıb?
Saleh
Bir az artıq-əskik danışıq oldu, özümü pis hiss elədim. Dərmanlarım yanındadır?
Rəfiqə
Yenə dərman? İndi hansını istəyirsən?
Saleh
Üstündə “M-D” yazmışam. Yəni, müdiriyyətlə dalaşanda.
Rəfiqə
O dərmandan yoxdur, qurtarıb.
Saleh
Bu qədər dava-dalaşa dərman davam gətirər?
Rəfiqə
Dava nə üstündə idi?
Saleh
Kişi kostyumları brak çıxıb. Onun üstündə.
Rəfiqə
Bəs onları sərgidə tərifləmişdilər.
Saleh
Sərgi üçün elə tikirik, min göz gərək tamaşa eləsin. Camaat üçün tikəndə isə gözlər görməsin.
Umud gəlir.
Umud
Rəfiqə bacı, xoş gördük. Saleh kişi, sən bir plan şöbəsi müdiri kimi gərək baza ilə möhkəm əlaqə saxlayasan. Mal ki, pis oldu, çalış mərkəzdən uzağa göndərsinlər, rayona, kəndə. Xumar! Yanıma heç kəsi buraxma. Məşğulam. (Öz kabinetinə keçir, kağızlarla məşğul olmağa başlayır)
Rəfiqə
Demək rayondakıları, kənddəkiləri aldatmaq olar, hə?
Saleh
Hər bir ticarətin içində müəyyən faiz yalan olmalıdır.
Rəfiqə
Ondansa fabriki qaydasına salın, heç kəsi aldatmayaq. (Gedir)
Saleh
Salmaq olur ki? Min naçalnikimiz var, bilmirsən hansının sözünə qulaq asasan. (Getməyə hazırlaşdıqda, Şəlalə içəri girir. Saleh təəccüblə bir tərəfə çəkilir)
Şəlalə (Xumara)
Göyçək qız, yaxına gəl, səni öpüm.
Xumar
Necəsiniz, Şəlalə xanım?
Şəlalə
Lap yaxşıyam. Sənin kimi gözəl qız ərimin qarovulunu çəkir, pis olaram? Umud kabinetindədirmi?
Xumar
Bəli, amma deyib heç kəsi buraxma.
Şəlalə
Mən onun ruhuyam, ruhsuz bədən orada neyləyəcək?
Şəlalə kabinetə keçir, ayağının ucunda yaxınlaşıb Umudun gözlərini tutur.
Umud
Kimdir? (Şəlalə cavab vermir)
Saleh (dili dolaşmış halda)
Bu... bu... kimdir?
Xumar
Müdirin arvadı.
Saleh
Konfet!
Xumar ona konfet verib, qolundan tutub səhnədən çıxardır.
Umud
Kimdir idarədə mənimlə zarafat eləyən?
Şəlalə
Səni sevən bir qadın. (Əlini onun gözündən götürür)
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/works/sabit-rehman-yalan-birinci-perde
← → düymələri ilə keçid, R — təsadüfi şeir
Müəllifin digər əsərləri
Səkkizinci şəkilBakının küçələrindən biri. Əlibaba ilə İmamqulu Kəblə Muxtarı gətirib güclə bir daşın üstündə oturdurlar.*
Əliqulu evlənir4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilPərdə qabağı. Sol tərəfdə telefon budkası, sağda ağac və skamya. Bunlar sona qədər bu cür qalır.*
İkinci pərdəİkinci şəkilYasəmən əlində bir dəstə çiçək pərdə qabağına çıxır.*