Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Gecədir. Lisaneviç və Vanya gizli yerdə görüşürlər.*Vanya** (*hərarətlə*)
Öylə sərkeşlik edir sərvi-qədi-rənasıÖylə sərkeşlik edir sərvi-qədi-rənasıKi, yetişməz bəni-üftadəyə istiğnası.
Mehribanlı baba bəyMehribanlı Baba bəy İbn Canının müasiri olub, cümleyi-ürəfadan və xoştəb şüəradan birisi sayılırmış. Hər iki şair Zakirin həqiqi dostlarından olub, bir növ ona fünuni-şerdə ustadlıq etmişlər. Vəli onların meylü rəğbəti həcvguluğa olduğu halda, Zakirin həcvü həzl təriqi ilə söz söyləməyə artıq rəğbəti yox imiş. Əgərçi Zakirin də bir çox həcvə bənzər kəlamı vardır, amma onların əksəri ədibanə yazılmış kəlamlardır ki, öz mövqeində onlardan bəhs olunacaqdır. İbn Canının və Baba bəyin və başqalarının ədəbiyyatın həcv növünə göstərdiyi meylü həvəs, əlbəttə, bir illət və səbəbdən xali deyil.Çox ehtimal var ki, o zamanın şairləri qəzetə və jurnalın ədəmindən naşi öz müasirlərinin əxlaqını həcv demək ilə islah edərlərmiş. Hər halda çox təəssüflər olsun ki, Baba bəy və İbn Canı kimi müqtədir şairlər dünyadan bixəbər və Avropa ülumundan bisəmər olub gözəl təblərini həcvguluğa və latayil söyləməyə sərf ediblər. Baba bəyin vəfatı Zakirə ziyadə təsir edib onu pərişanhal etmişdir və Zakir ustadının maddeyi-tarixini aşağıda dərc olunan cigərsuz şerlərlə izhar qılmışdır:
Qəzəl 3970İttihad etmək ilə eşq kamiyab olacaq?Heç inanma böyüyüb, zərrə afitab olacaq.
Qəsidə 142Bu yaşıl gülzardan mən ayrılanda hər zaman,Bir yeni aləm təfəkkürdən mənə olmuş məkan.
Qəzəl 216Ya Rəb, bəhəqqi-xatiri-rindani-dürdnuş,Bir an unutmasın bizi ol piri-meyfruş.
Cami-Cəm, fəsil 129Qəbristan əhlinin pak ruhu müdam,Allahın nuruna qərq olsun tamam.
NəsihətCamaat vəkillərinəSizədir bizim ümidimiz, biz müsəlman camaatının ümidi, ey millət vəkilləri! Allah sizə yaxşı yol versin.
Dilberün gamzesîne oh diyelümDilberün gamzesîne oh diyelümHer câna değer ise oh diyelüm
Qəzəl 136باد صبا برگرفت پرده ز رخسار دوستجمله ذرات را عربده و های و هوست
Töhfeyi-Sami, bölmə 5شاهزاده جوانبخت کثیرالافضال و کامگار خجسته اطوار بی نظیر و همال بوده است و اوقات فرخنده ساعاتش به نیل امانی و آمال و خلاصه حیات خجسته مآلش بالتذاذ حظوظات نفسانی معروف بود.طبعی بغایت متصرف و ذهنی بصفت حدت متصف داشت و در خطه خط خصوصا نستعلیق انگشت نما بود در معموره طراحی و شعر و معمایی قرینه و همتا .ریاض خط تو همچون بهشت خرم و خوش
Qəzəl 142آن کو نظر به روی تو کرد و خدا ندیدمحروم شد زجنت و حور و لقا ندید
Alçaqlar olan yerdəGözdən asılar pərdə,Alçaqlar olan yerdə,
Qəsidə 184ای روی تو از چشمه خورشید سما بهدر روی زمین یار نیابی تو ز ما به
Qəsidə 57تا دار ملک زان سوی عالم بساختمخود را ز کاینات مسلم بساختم
Bir gözəlin xatiratındanYox, belə deyildim, gülməyin mənə,Bir zaman gözəllər gözəliydim mən.
İtlə pişiyin söhbətiBir pişiyə it dedi: – Ey bihəya,Evdə edirsən gecə-gündüz səfa.
Rübai 119Yandım nə qədər qəmindən, ey qəssab, mən,Dəysin sümüyə bıçaq, – dedim, – qoy birdən.
Qəzəl 42مژده ای دل که بهار آمد و گل پیدا شدبر جنون زن که دگر منزل ما صحرا شد
Tofik Fikrətə bənzətməBir yerdə ki, hala ucalırkən bəşəriyyət,Vəhşiliyi pamal eləyirkən mədəniyyət,
Qəzəl 23اینک آن روی مبارک که سزای نظر استمه چه باشد که ز خورشید بسی خوبتر است
Sirlər xəzinəsi, fəsil 48Hər nəfəsdə rəqabət göstərən bu cəld fələk,Hər pərdədə göstərir min oyun, min bir kələk.
Qəzəl 62هر صباحم که ره از خانۀ خمار افتدخم و ساقی و صراحی همه از کار افتد
UşaqlaraEy millətin ümmidi, dilü, uşaqlar!Validlərinin sevgili cananı, uşaqlar!
Tarixçi aliməÇox da tərifləmə bu qalaçanı,Babalar adından danışma çox da.
Parodiyalar(Küçələrə su səpmişəm)Ürəklərə xof səpmişəm,
Səmimiyyət yolçusuIŞairim, çaldığın bu telli sazdan,
CəngiYenə ürəyimdə bir həyəcan var,görün nələr deyir, bir qulaq asın.
BalalaraOğlum, mən sənə aşiq olmaqla məşğulam*N.Hikmət*
PoeziyaBir quru adınla könlüm sevindi,Nə çörək olmusan, nə şöhrət mənə.