Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
از جمله نادره گویان قم و در وادی غلوی طمع که همواره چشم بر آب و علف داشت و سر کله بلهم :اما چون طبع عالی و ذهن جلی داشت از او این نوع خصلت دور بود در اواخر عمر بگیلان رفته در سنه اثنی و اربعین و تسعمایه شاهین روح و حید را بطمع طعمه در فضای صحرای فنا پرانید در مدت عمر میانه او و مولانا حیرتی شیوه ی معارضه و منازعه مسلوک بوده یکدیگر را اهاجی رکیک کرده اند که ایراد آن لایق نیست اما جهت تبریز شهرانگیزی گفته که این چند بیت از آنجاست :
Şirvanda əgər bir gözələ yar olasanŞirvanda əgər bir gözələ yar olasan,Lazımdı ki, yüz dərdə giriftar olasan,
Kiçik uluslarKiçik ulusların dərdi böyükdür,Böyük işğalçılar boynuna yükdür.
Gəl, ey fəraqı məni zarü biqərar eləyənGəl, ey fəraqı məni zarü biqərar eləyən,Bəlalı başımı yüz qəmlərə düçar eləyən.
Qəzəl 2372گرچه انفاس گرامی سینه صرف آه کرداینقدر شد دانه خود را جدا از کاه کرد
Qəzəl 181آمد نفس صبح و سلامت نرسانیدبوی تو بیاورد و پیامت نرسانید
Qəzəl 746باز به تنها چنین عزم کجا کردهای؟وعدهٔ وصل که بود اینکه وفا کردهای؟
Rübai 1ای کرده بلطف خود مکرم ما راوز خاک سیه ساخته آدم ما را
Bahmağa gözüne gözümün yüzi siyehdürBahmağa gözüne gözümün yüzi siyehdürHâcibleri yüzün güneşinün dahi mehdür
Rəşidül-məmalikİrandan Rusiya torpağına iki mötəbər qonaq gəlib: biri təqribən on il bundan qabaq Culfa yolu ilə Tiflisə varid olub, Qafqaz canişini Voronsov-Daşkovla görüşüb öpüşəndən sonra Qafqaz mədən sularına müalicəyə müşərrəf olubdur. O pəhlivanın adı Hacı Səməd xan Mərağayi Şücaüddövlədir ki, Nikolay hökumətinin İran Azərbaycanında sağ əli idi; həmin Hacı Səmədxan Rusiya konsullarının kölgəsində Rusiya qoşunlarının köməkliyi ilə yüzlərcə iranlı başı kəsdi və minlərcə günahsız əhalinin evini dağıtdı.O əjdahanın misli bu günlərdə Astara tərəfindən Bakıya varid oldu və çeka tərəfindən həbsxanaya göndərildi.
Qəzəl 570پیش ما قصه جام و جم و جمشید مگوهرچه میگویی بجز از طلعت خورشید مگو
Zühur eylədi cümlə əşyada həqZühur eylədi cümlə əşyada həq,Qanı bir bəsirətli, açıqnəzər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 320صنعتش از تخلص معلوم و در عالم عاشقی همیشه قرین هموم و غموم، اشعارش بغایت بچاشنی و غم زدا چنانکه از ملاحظه شمه ای از آنها این معنی هویدا میگردد:غرق عرقی در دل گرم که گذشتی
Mehrabdə səcdə etdin adət, ey şeyxMehrabdə səcdə etdin adət, ey şeyx,İzhar elədin sidqü iradət, ey şeyx,
Qayğılı insanQəm yemə, qəlbini möhnət sarsa,Hər qəmin dəfinə fərman vardır.
Qəm çəkmə, könül, qoy canalan can özü gəlsinQəm çəkmə, könül, qoy canalan can özü gəlsin,Min naz edən ol sevgili canan özü gəlsin.
Qəzəl 2396شمع ما را عاقبت اشک دمادم می خوردحاصل این بوستان را چشم شبنم می خورد
Qəzəl 188پیش لب تو حلقه به گوشم بنفشهوارلبها بنفشه رنگ ز تبهای بیقرار
Qəzəl 749در هر چه دیدهام تو پدیدار بودهایای کم نموده رخ، که چه بسیار بودهای
Müsəbbeوقتست که شام غم هجران بسر آیددر باغ امل نخل تمنا ببر آید
Gözüne tîr-i hatâyî didiler çin mi acebGözüne tîr-i hatâyî didiler çin mi acebYüzüne lutf-ı hüdâyî didiler çin mi aceb
TicarətQədimül-əyyamdan ticarətin tərəqqisi İrandan başlanıb və onunçün də İran tacirlərinin qabağında hətta ingilis tacirləri də məəttəldirlər.Bu saat İran seçki ticarəti böyük meydan qazanmış. Bir buna təəccüb edirəm ki, Bakıda əyləşən İran tacirləri niyə vaxtlarını Bakıda zay edib Tehrana özlərini yetirmirlər ki, seçki yarmarkasında çox pullar qazansınlar.
Qəzəl 571«الا یاایهاالساقی »، مرا جام مصفا دهکه سرمستی و قلاشی ز زهد و توبه ما به
Boyundur sidrəvü tuba, dodağın abi-heyvandırBoyundur sidrəvü tuba, dodağın abi-heyvandır,Anın mahiyyəti-zövqün nə bilsin ol ki, heyvandır.
Töhfeyi-Sami, bölmə 321از آن شهر شاعری پاکیز گوی مثل اوی، تا غایت پیدا نشده طبعش به هزل مایل و راغب بود و بدین واسطه با حکام و اکابر مصاحبت مینمود بلکه با اکثر مردم بدین طور زندگانی میکرد، هجوهای غریب میگفت و مردم هم او را هجوهای رکیک میکردند، طرفه تر آنکه بعضی از آنرا یادگرفته در مجالس میخواند و تعریف میکرد و طبعش در غزل خوب بود اما اشعار او شترگربه واقع شده و در سایر اقسام نیز شعر میگفت اما بکاری نمی آید این غزل و چند بیت از اشعار اوست :آه از این درد که مردیم و تو را پروا نیست
Sondu mənə piri-meykədə cami-səbuhSondu mənə piri-meykədə cami-səbuh,Vəh, vəh, nə səbuh, feyzi-dil, rahəti-ruh.
Yemək-içməkƏyyaşın xəyalı içmək, yeməkdir,Yemək əyyaş üçün içmək deməkdir.
Verməyən canını cananinə çıxsın getsinVerməyən canını cananinə çıxsın getsin,Kim qıyır eşqdə öz caninə, çıxsın getsin!
Qəzəl 2399این جواب آن غزل صائب که راقم گفته استتیغ دایم آب در جو دارد و خون می خورد
Qəzəl 205کشد مو بر تن نخجیر تیر از شوق پیکانشبه دل چون رنگ بر گل میدود زخم نمایانش