Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
هر به عمری نزد خود روزی به مهمانم بریپرده پیش رخ ببندی، پس در ایوانم بری
Zövq şövqilə cəhan qeydin çəkən zəhmət çəkərZövq şövqilə cəhan qeydin çəkən zəhmət çəkər,Əhli-zövq oldur kim, ondan daməni-himmət çəkər.
Məclisi kim xoş tutar ənbər, ənbərMəclisi kim xoş tutar ənbər, ənbər.Könüli kim aparur dilbər, dilbər.
GizlədirlərBiz həmişə eşitmişik və görmüşük ki, çox adamlar oruc yeməklərini mömin müsəlmanlardan gizlədiblər. Yəqin ki, bu adət qədim əyyamdan qalıb: yəqin etmək lazımdır ki, vəhşi camaat arasında oruc yemək elə bir böyük çinayət hesab olunub ki, orucunu yeməyə məcbur olanlar xəlvət bir yer altı axtarıblar ki, bir kəs onları görməsin. Hələ nəinki uzaq və qaranlıq islam məmləkətlərində, bu hal indi də bu surətdə qalır, hətta indi bu saat gözümüzün qabağında həmşəri palanında bir kəs cürət edib orucunu yeyə – gör qoçağım şeyx Qəni ağa o məlunun başına nə iş gətirər!..Demək, oruc yeməyi gizlətmək təbii bir haldır və buna da təəccüb eləməli deyil; amma sözümüz oruc tutmağı gizlədənlər barəsindədir. Burada çox məzə var. Dünən axşama iki saat qalmış bizə bir qonaq gəldi. Evimizdə çay dəmdə idi; bir stəkan çay tökdük, qoyduq qabağına. İçmədi və dedi ki, ürək döyünməsi səbəbindən həkimlər çay içməyi ona qədəğan ediblər. Sonra məlum oldu ki, papirosu da haman səbəbdən ona qədəğən ediblər. Amma haman gün axşamdan iki saat sonra haman rəfiqimi ədliyyə məhkəməsində tamojna qəhrəmanlarının işində mən papiros çəkən gördüm. Məlum oldu ki, hərif oruc imiş. Özü də müəllimdi.
Qəzəl 612گر نسیم رحمتی از کوی جانان آمدیقعر بحر لم یزل در موج احسان آمدی
Mehri-rüxün tabına düşdü könül yanədirMehri-rüxün tabına düşdü könül yanədir,Şəm’ə düşən narına yansa gərək, ya nədir?
Töhfeyi-Sami, bölmə 352از مردم قزوین است بسیار معترض و بیباک بود و بگفتن هجو مبادرت می نمود که آوردن آن لایق سیاق این اوراق نیست . این بیت از اشعار اوست :زبان من مگشا و ز من بترس که من
Hər günüm hicrində, şahim, bir qiyamət etmisənHər günüm hicrində, şahim, bir qiyamət etmisən,Bir bilirsənmi nələr ey sərvqamət etmisən?!
Çağlaya bilməzİlhamı olmayan ruha yasaqdır,Sənət vadisində çağlaya bilməz.
Ey könül, sən sevdiyin ol nazlı afət özgədirEy könül, sən sevdiyin ol nazlı afət özgədir,Bülbüli-şeydayə gülzari-lətafət özgədir!
Qəzəl 2684Düşmənə rəhm eyləyən qəlbdə fəqət sevda olar,Daşı atsan oda, axırda dönüb mina olar.
Qəzəl 280دلم دردمند است باری برافکنبر افکندهٔ خود نظر بهتر افکن
Qəzəl 796بر من نمینشینی نفسی به دلنوازیبنشین دمی، که خون شد دل من ز چاره سازی
Necə bir nəfs təmənnası iləNecə bir nəfs təmənnası ilə,Yeməkü içmək ola dilxahın.
Keçdi keçən var isə, dövran budurKeçdi keçən var isə, dövran budur,Şimdi qopan canlara cəvlan budur.
İki cür möcüzTəzəlikdə Amerikada “Hiyufant” vilayətində təzə təsis olunan elektrik stansiyasına bəzi axmaqlar möcüz ad qoyurlar. Guya bu illətə ki, həmin elektrik stansiyasına iki yüz milyon at qüvvəsi əmələ gətirəcək. İyirmi milyon kilovat işıq verəcək və Şimali Amerikanın cəmi zavod və mədənlərinin yarısını işlətməyə və işıqlandırmağa qadir olacaqdır.Bu barədə Bakıda on yeddinci klubun zalında ramazanın 23-də professor Nikolayev tərəfindən müfəssəl məruzə oxundu ki, möcüz o deyil. Möcüz odur ki, həmən gecə qubalılar məscidində bir nəfər ləzgi istəyirmiş minbərə çıxıb xütbə oxusun. Elə ki, ağzını açıb, birdən yıxılıb və həmən saat can verib, ölüb. Həmən saat camaat həyəcana gəlib, bu işi möcüz hesab edib və fövri şeyx cənablarına üç yüz otuz manat pul yığıb, verib, dağılıblar.
Qəzəl 618وصال یار بصد جان بخر، اگر نخرییقین که از غم هجران دوست جان نبری
Səba zülfün nəsimindən cahanı cümlə can etdiSəba zülfün nəsimindən cahanı cümlə can etdi,Dəmindən gör səba zülfün ki, nə canlar rəvan etdi.
Töhfeyi-Sami, bölmə 357از دارالمؤمنین قم است مرد بی تعین و بی تکلف است اما در شعر خصوصا غزل، معانی خاص عاشقانه بسیار دارد. این مطلع از او است :عاشق و بد نام اگر گشتم، دلم باری خوشست
Yar hər namə ki, hər aşiqi-biyarə yazarYar hər namə ki, hər aşiqi-biyarə yazar,Yazsa bir lütfümü yüz yol genə təkrarə yazar.
Kükrəyən dalğa deməzlər köpürən bir ləpəyəKükrəyən dalğa deməzlər köpürən bir ləpəyə,Ucalan zirvə deməzlər ağaran bir təpəyə,
Aləm deyir, istəklin əcəb nazlı mələkdirAləm deyir, istəklin əcəb nazlı mələkdir,Hər şivəsi min hiylədir, hər nazı kələkdir.
Qəzəl 2762جوش گل شد، بادهٔ گلرنگ میباید کشیدانتقام از چرخ پر نیرنگ میباید کشید
Qəzəl 286ای لعل تو پردهدار پروینوای زلف تو سایبان نسرین
Qəzəl 801باز آمدی، که خونم بر خاک در بریزیتوفان موج خیزم زین چشم تر بریزی
Gətir, saqi, qədəh, bil kim, təəllül fövti-fürsətdirGətir, saqi, qədəh, bil kim, təəllül fövti-fürsətdir,Bu firsət var ikən fövt etmə kim, fürsət qənimətdir.
Eşq əri bu dünyadə dilriş imişEşq əri bu dünyadə dilriş imiş,Rəncün içində bu gün dərviş imiş.
Qurban bayramıNecə ki mömin din qardaşlarıma məlumdur, üzümüzə gələn zilhəccə ayının onuncu günü Qurban bayramıdır ki, ərəb dilində ona “Eydi-Əzha” da deyilir.Bu bayramın əzəməti və şərafəti çox-çox böyükdür. Hətta inqilabdan qabaq Bakıda nəşr olunan “Azadixah” İslam ruznamələri və bizim ən məşhur əhli-elmlərimiz Qurban bayramının hörmətinə dair o qədər qələm çalardılar ki, məscidlərdə əmmaməli vaizlərimizə macal verməzdilər.
Qəzəl 621روی دل را بسوی جان داریوین حکایت ز جهان نهان داری
Surətin nəqşində könlüm, ey sənəm, heyran olurSurətin nəqşində könlüm, ey sənəm, heyran olur,Bir nəzər görsəm, camalın dərdimə dərman olur.