Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Doğrudan da, birisinin qabağından qaçdıqca daldan səni qovalayacaq.Sözüm İran azərbaycanlılarının barəsindədir.
Cânumı oynayam nesîme gerekCânumı oynayam nesîme gerekNe zere eglenem ne sîme gerek
Qəzəl 572علم نصرت ما آه سحرگاهی مامهر خاموشی ما چتر شهنشاهی ما
Qəzəl 152دل سکهٔ عشق مینگردانَدجان خطبهٔ عافیت نمیخواند
Qəzəl 101هم ز وصف لبت زبان خجلستهم ز زلف تو مشک و بان خجلست
Ey vəziri-mülkpərvər kim, nizami-mülk üçünEy vəziri-mülkpərvər kim, nizami-mülk üçün,İntixab etmiş cəmi’i-xəlqdən sultan səni.
Əsil məqsəd nə imişBu günlərdə məscidlərin birində böyük yığıncaq var idi: cəm olanlar hamısı Bakıda yaşayan iranlılar idi. Mən də özümü bir sayaqla məscidə saldım. Məlum oldu ki, camaatın buraya toplaşmağına səbəb Təbriz azadixahlarından Məhəmmədhəsən Əli Zənuzinin təzəlikcə Tehrandan qaçaq surətində bir növ Gilandan keçib özunü Bakıya salmasıdır. Bunun gizli gəlməyinin səbəbi Rzaşahın hər bir nüqatda qoçularının tərəfindən bunun təqib olunmağıdır. Saat 12-də Məhəmmədhəsən Əli Zənuzi minbərə çıxdı və qoltuq cibindən bir nüsxə ruznamə çıxardıb camaata salam verdi və başladı:– Mən bu dəqiqə özümü xoşbəxt hiss edirəm ki, bir çox qorxulardan sonra burada vətən qardaşlarımla görüşmək və dərdimi onlara açıb söyləmək mənə müyəssər oldu. Ərz edirəm ki, qəlbimdə və ruhumda olan mənim mənəvi yaram nə qədər təhlükəli də olmuş olsa idi, bu məclisdə mənim cəmi dərdlərim şəfayab olacaqdır.
İy lebün hamr u gözlerün hammârİy lebün hamr u gözlerün hammârZülfüne ireli saba bîmâr
Qəzəl 573دل نگردید شب وصل تهی از گلههاطی شد این وادی و هموار نشد آبلهها
Qəzəl 155حُسنِ تو خیال برنتابدعشق تو زوال برنتابد
Qəzəl 105روی تو، که قبلهٔ جهانستاز دیدهٔ من چرا نهانست؟
Ey ki, aləmdə məhəbbət adini məzmun edibEy ki, aləmdə məhəbbət adini məzmun edib,Hər zaman bir mahrüxsarın olursan maili.
Türkcə kəlmələr haqqında araşdırmalarFarsların türklərdən götürüb mənimsədikləri sözlərdən biri də “Pənd” yəni nəsihət kəlməsi olub, əsli türkcədir. Farsca “Pənd” kəlməsi türkcə “Pəndim” sözündəndir ki, dəyirmançılıq aləmində istemal olunur. Habelə təbabətdə də işlənir və axır vaxtlarda hətta nəşriyyat dairələrində də gözə çarpmaqdadır.Dəyirmançılıqda “Pənd” kəlməsi məsələn: Şagird dəyirmanın boğazına dəni həddindən ziyadə tökəndə və dəyirmanda dəni öyüdə bilməyəndə işlənir. Görürsən usta şagirdə pənd və nəsihət eləməyə başlayır ki, a balam, bu qədər dəni dəyirmanın boğazına tökməmiş bir qabaqca mülahizə eylə gör o dəni öyüdüb un eləməyə dəyirmanın gücü çatacaq ya yox. Çünki məlum şeydir ki, gücü çatmasa, dəyirman pəndim olub dayanacaq.
Humâruz vir sabûhîyi sabâhıHumâruz vir sabûhîyi sabâhıHelâl oldı bize hûn-ı surâhî
Pərakəndə şeir 582زهی نگاه تو با فتنه گرم همدوشیبه دور خط تو خورشید در سیه پوشی
Qəzəl 168آنچه عشق دوست با من میکندوالله ار دشمن به دشمن میکند
Qəzəl 107درد دلم را طبیب چاره ندانستمرهم این ریش پاره پاره ندانست
Xirədməndi ki, daim aləmi-elm içrə seyr eylərXirədməndi ki, daim aləmi-elm içrə seyr eylər,Əsalibi-fünuni-şe’rdən, əlbəttə, qafildir.
“Sənət və ədəbiyyat”A.Şərif yoldaş “Kommunist” qəzetinin 63-cü nömrəsində yuxarıdakı sərlövhə altında yazdığı məqalədə deyir:“Gözəllik hissi hər fərdin cəmiyyət daxilində işğal etdiyi mövqe və mənsub olduğu sinfə görə müxtəlif mahiyyətdə olur. Bu həqiqəti bir misal ilə izah edəlim; məsələn, şairlər üçün “ilham mənbəyi” olan qadın gözəlliyi, qadın idealı cəmiyyət içərisində olan müxtəlif siniflər üçün müxtəlif olur: məsələn, işçi-kəndlilərdən ötrü qadın gözəlliyi qayət sağlam bədən, qüvvətli əl və ayaqlar – ümumiyyətlə, zəhmətə müsaid bir mövcudiyyət şəklində olur. Fəqət, fiziki əməklə əlaqəsini kəsmiş, “bədən və ruhu incəlmiş”, burjua mühitində yaşayan adamlar üçün ağüzlü, incə və küçük əl-ayaqlı, “incə, zərif bədənli”, fiziki işə müsaid olmayan qadınlar daha nəfis və gözəl görülür”.
Bu ne gönül durur ki ala gözünBu ne gönül durur ki ala gözünCânı var girmesün vebâle gözün
Pərakəndə şeir 585در گریه چشم افشک فشان را ندیده ایفصل بهار لاله ستان را ندیده ای
Qəzəl 179دل از گیتی وفاجویی نداردکه گیتی از وفا بویی ندارد
Qəzəl 112آن بت وفا نکرد، که دل در وفای اوستو آن یار سر کشید که تن خاک پای اوست
Aqibət ahim mənim ol maha tə’sir etməsəAqibət ahim mənim ol mahə tə’sir etməsə,Bunca əfsunum pərivəş yarı təsxir etməsə,
“Kəndli evi” birinci qonaqlarını necə qəbul etdi?Aprelin 28-də Bakıda təntənəli bir surətdə mərkəzi kəndli evi açıldı. Bu evin açılması üçün Torpaq komissarlığı iki ildən çoxdur ki, çalışır. Ev üç mərtəbədən ibarətdir. İki il çalışıb-vuruşduqdan sonra, ancaq bir mərtəbəsi hazır ola bilmişdir. Sözümüz burasında deyil.Evin açılışı qəzetələrdə kəndlilərə xəbər verildi. Həmçinin kəndli evi nə olduğu, kəndlilərə nə kimi yardım edəcəyi barədə qəzetələrdə kəndlilərə dəfələrlə yazılmışdı. Ona görə bu evə kəndli qonaqlarının gəlməsini gözləmək lazım idi. Yəqin ki, Torpaq komissarlığı özü də bu evi açanda bilirdi ki, bu xəbər qəzalara çatanda kəndlilər gəlib buraya düşəcələr. Buna görə onları qəbul etmək və rahatlandırmaq üçün lazımi tədbirlər və binagüzarlıqlar olunmuşdu.
Müşg ile kanum kurıdan yine şol âhûmdurMüşg ile kanum kurıdan yine şol âhûmdurGöklerün kandilini yahan yine âhumdur
Pərakəndə şeir 586آسوده ای که لطف نمایان ندیده ایآن سینه را ز چاک گریبان ندیده ای
Qəzəl 180دل جام جام، زهر غمان هر زمان کشدناکامِ جان نگر، که چه در کامِ جان کشد
Qəzəl 116در گمانی که: به غیر از تو کسی یارم هست؟غلطست این، که به غیر از تو نپندارم هست
Dün sayə saldı başimə bir sərvi-sərbüləndDün sayə saldı başimə bir sərvi-sərbüləndKim, qəddi dilrüba idi, rəftarı dilpəsənd.