Məsnəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Məcnun vəhşilər arasındaƏfsanə yaradan bir sahib hünər
Həqqül-yəqin, fəsil 7حقیقت- تجدد تعینات، به حسب اقتضای ذاتی، که نسبیهاند ونسبیت عرض، است و العرض لایبقی زمانین، و به حسب اقتضای منتسبین اعنی الوجود و العدم طالب و مشتاق عدماند، و بر سرعت تمام ساری و متحرک به مرکز فطرت ذاتی خوداند که عدم است، به مثابت جواهر به مراکز: و تری الجبال تحسبها جامدة و هی تمرمرالسحاب.حقیقت- ظهور سرعت سریان تعین در زمان از بدیهیات است، که در هر طرفةالعین حال را تجددی حاصل میشود تا درمرتبه خویش محکوم علیه نمیگردد به ادراک، چه هر یک از اجزای آنات او مانند نهر جاری و خط ممتد مینماید، همچنین تجدد تعین مکان و سرعت سریان آن ظاهر است، چه هر یک از اجزای جسم محیط که محل مکان است در حرکت مستدیر اقتضای اخفای جزو دیگر میکند و شبهت نیست که مکان مجموع اجزای آن جسم است و تجدد تعین حرکت از ضروریات است، از آنکه خروج از قوه به فعل جز به طریق تدریج صورت نه بندد، مگر به تصور مبداء و منتها و عدم سکون متحرک بینهما و چون زمان و مکان و حرکت درهر طرفةالعین مبدل گردد، ضرورت بود که جهات و اجسام و اعراض دیگر بدین و تیره روند که محقق است که هرآنی و جزوی را از مکان و حرکت با هر یک از معروضات ایشان نسبتی است غیر نسبت اول، و هر یکی در هر طرفةالعین به حسب لبس و خلع تعین وجودی و عدمی خاص مییابند، و این معنی را محبوس و مقید زمان و مکان درنیابد: بل هم فی لبس من خلق جدید.
Cami-Cəm, fəsil 12Ey məscid adlanan hörmətli cənnət,Sən xasa, kütləyə cənnətsən, əlbət.
Bu, Məcnunun qəzal ilə məqalatıdır və eşq babında onunla olan halatıdırGördü ki, bir ovçu dam qurmuş,Daminə qəzallər üz urmuş.
Məsnəvi 20عید نوروز و اوّل سال استروزِ عیش نَشاطِ اطفال است
Məsnəvi 7ذوق وجد وسماع وجان بازیهست در قوم ملت تازی
Məsnəvi 1مقتدای ملک امام بشرشاه انصاریان دین پرور
Məsnəvi 5آتشی شب در نیستانی فتادسوخت چون عشقی که در جانی فتاد
Ağacların bəhsiAlma, palıd, şam ağacı hal iləEylədilər bəhs bu minval ilə:
ƏfradDur, ey cəfa ilə servi-qəddi şikəstə oğul,Hava çox istidü, yatma quru yer üstə oğul.
Leyli və MəcnunLEYLİ VƏ MƏCNUNməsnəvi
Dəryayi-mühütDəryayi-mühit cuşə gəldi,Kövn ilə məkan xüruşə gəldi.
Məktubun intizarındaMəhəbbət bağının sərvi-rəvanı,Məlahət bağının tazə fidanı,
Ağlağan uşaqEy balam! Sən neçün yatmayırsan?Hər zaman ah edib ağlayırsan?
MəsnəvilərNeçə şərt ilə ölçülərsə camal,Şərt-əvvəldir hüsnə əqlü kamal.
OlmasınAlı dərəsində Bekar olmasın,Tez dağıdın o zalımın yolpasın.
Leyli və Məcnun, fəsil 28İbn-Səlamın dastanıMəna dənizinin qəvvası insan
Kənzül-həqayiq, fəsil 6خشوع مومنان جان نماز استاز آن معنی که با او دوست راز است
Cami-Cəm, fəsil 117Tapqırı möhkəm çək, düşməsin yəhər,Şəhərdən çıxmışdır öndə gedənlər.
Bu, Məcnunun me'raci-fəzailidir və bəyani-mərtəbeyi-hüsni-xəsailidirŞahənşəhi-mülki-möhnətü dərd,Yə'ni Məcnuni-dərdpərvənd
Arifnamə, fəsil 3دلم زین عمرِ بیحاصل سرآمدکه ریشِ عمر هم کمکم در آمد
Məsnəvi 9ای سخن پرور بلند آوازکه زبان تیز کرده ای و دراز
Məsnəvi 3گاه با خود نشسته ام ز بدیگاه برخاسته ز فکر خودی
Məsnəvi 6گفت شخصی به شاه اسماعیلکای فلک تخت آفتاب اکلیل
Sirlər xəzinəsi, fəsil 1Bismillah, uca tanrı həm rəhmandır, həm rəhim.Tanrı adı açardır xəznələrə, ey həkim!
Səadətnamə, 42نقل دارم از حجة الاسلامکه: «پدید آمد اندر این ایام
Cami-Cəm, fəsil 107Birdir eşqin, qəlbin hər ixtiyarı,Ağıl, can onların olmuş hasarı.
Bu, ərzi-ədəmi-qüdrətdir və üzri-fiqdi-qüvvətdirArayişi-söhbət eylə, saqi!Ver badə, mürüvvət eylə, saqi!
Məsnəvi 19حمد بر کردگارِ یکتا بادکه مرا شوقِ درس خواندن داد
Məsnəvi 10واعظانی که اهل تحقیقندبه مواعظ کلید توفیقند