Məsnəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
شبی بود در سر مرا ذوق میمذاق میام کرد دمساز نی
Məsnəvi 9بود شیری به بیشهای خفتهموشکی کرد خوابش آشفته
Sirlər xəzinəsi, fəsil 55Nə qədər məhrəmdirsə, günəş göylərdə aya,Elə məhrəmdi kəniz Cəmşid ilə saraya.
Səadətnamə, 104فعل حق را دگر ز کور دلیغرضی خاص کرد معتزلی
Cami-Cəm, fəsil 101Müxlislər fikirə dalmışlar yaman,Ehtiyat edirlər işin sonundan.
Saqinamə, fəsil 12بیا ساقی آن جوهر بی بدلکه در نشاه اوست فیض ازل
Məsnəvi 13باز برتافت به عالَم خورشیدبر رخِ خلقِ جهان تیغ کشید
Sirlər xəzinəsi, fəsil 9Sən, ey peyğəmbərlərin tacına bəzək, gövhər,Gövhəri səndən aldı tacına azadələr.
Səadətnamə, 112در حدوث و قِدَم بسی نقل استوان همه شکّ و شبهۀ عقل است
Cami-Cəm, fəsil 103Ağzın qənd dadmaqçün, gəl şükr elə sən,Küfr adı çəkmə ki, lənətlənəsən.
Saqinamə, fəsil 13شبی داشتم صحبتی چون ارمنه اندوه ره داشت آنجا نه غم
Məsnəvi 35هرچه گویی تو طبیعی میگویبیشتر زانچه طبیعی است مجوی
Şərəfnamə, fəsil 9Yaquta bənzəyən suyu, saqi, dur,Bu yaqut yağdıran qədəhə doldur.
Səadətnamə, 113اثر و فعل نفس انسانینیست اندر وجود پنهانی
Cami-Cəm, fəsil 105Mərhəmət göyləri ürəkdir, gerçək,Fani olan deyil, əbədi ürək.
Saqinamə, fəsil 16خیز ساقی، بساط می برچینمی به مستان مده زیاده ازین
Məsnəvi 1ای خدا باز شبِ تار آمدنه طبیب و نه پرستار آمد
Leyli və Məcnun, fəsil 11Bu söz incisini düzən zaman mən,Böylə danışmışdı bu nəqli deyən:
Səadətnamə, 1حمد و فضل خدای عزّوجلهست بر بنده واجب از اول
Cami-Cəm, fəsil 114Ustad tap, sonra da dürr deş hər zaman,Onda baş ağrısı çəkməz bir insan.
RübailərEy nəş'əti-hüsni-eşqə tə'sir qılan!Eşqifə binayi-kövni tə'mir qılan!
Məsnəvi 3به یکی از دوستان مُتَشاعر مُتِذَوِّق خود که معهود بود بیاید و دیر کرده بود این سه بیت را بدیهة نوشتم :من که مُردم ز انتظارت ای فقیر
Şərəfnamə, fəsil 13Ey saqi, reyhandan çəkilmiş mey ver,Cənnəti yad etdim, dur, peyapey ver!
Həqqül-yəqin, fəsil 2حقیقت- هستی حق- تبارک و تعالی- پیداتر از هستیها است، که او به خود پیداست، وپیدائی دیگر هستیها بدو است: اللّه نور السماوات و الارض.حقیقت- دلیل هستی او به حقیقت جز او نیست، که هیچ گونه کثرت را به هستی او راه نیست،و دلیل را از هستی ناگزیر بود: اولم یکف بربک انه علی کل شییء شهید.
Cami-Cəm, fəsil 118Əvvəldə etmişdim səni xəbərdar;Üç ruh bədən ilə daim olur yar.
Bu, həzrəti-izzətdən həmd ilə istimdadi-mətalibdir və asari-şükr ilə istid'ayi-sətri-laibdirƏlhəmdü livahibil-məkarim,Vəş-şükrü lisahibil-mərahim.
Məsnəvi 7یکی خِرس بودست در جنگلیدَرَنده هَیُونی قوی هِیکلی
Yeddi gözəl, fəsil 25Bir gün zəfər çaldı sübhün nur çağı,Açıqdı, aydındı günün qabağı,
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 3بدان که اول چیزی که حق سبحانه و تعالی بیافرید عقل بود کقوله علیه السلام: «اول ماخلق اللّه تعالی العقل». و عقل را سه معرفت داد: اول معرفت خود، دوم معرفت حق، سوم معرفت احتیاج او به حق. و از هر معرفتی چیزی در وجود آمد: از معرفت خود نفسی و از معرفت حق عقلی و از معرفت احتیاج او به حق جسمی پیدا شد. و در عقل دوم همین سه معرفت پیدا شد و از آن سه معرفت او هم بر این طریق عقلی دیگر و نفسی دیگر و جسمی دیگر پیدا شد. همچنین تا نُه مرتبه، نُه عقل و نُه نفس و نُه جسم پیدا شد و آن نُه جسم، نُه فلک است و نُه نفس، نفوس فلکی و نُه عقل، عقول افلاک. پس هر فلکی را نفسی و عقلی و جسمی باشد.فلک اول را عرش خوانند و فلک اطلس و فلک الافلاک و جسم کل هم گویند. و فلک دوم را کرسی خوانند و فلک البروج و فلک الثوابت نیز خوانند و فلک دیگر را که زیر اوست فلک زحل خوانند و فلک دیگر را فلک مشتری و دیگر فلک مریخ و دیگر فلک آفتاب و دیگر فلک زهره و دیگر فلک عطارد و دیگر فلک قمر و عقل فلک قمر را عقل فعال خوانند و نفس او را واهب الصور گویند.
Cami-Cəm, fəsil 119Kəssə əlaqəni bədən ilə can,Xaric ola bilməz can iki haldan.