Məsnəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
در حضور جماعتی انبوهرفته بودم پی تفرّج کوه
Cami-Cəm, fəsil 26Bu iki ruhun da əlaqəsi həmArtıb-çoxaldıqca, olduqca möhkəm,
Bu, Məcnun atasının tərki-niza etdigidir və naçar həsrətlə vida etdigidir"K'ey rişteyi-gövhəri-muradım!Ayineyi-hüsni-e'tiqadım!
Leyli və Məcnun, fəsil 35Leylinin məktubunun Məcnuna yetişməsiParladı aləmə günəşin üzü,
Həqqül-yəqin, fəsil 2حقیقت- هستی حق- تبارک و تعالی- پیداتر از هستیها است، که او به خود پیداست، وپیدائی دیگر هستیها بدو است: اللّه نور السماوات و الارض.حقیقت- دلیل هستی او به حقیقت جز او نیست، که هیچ گونه کثرت را به هستی او راه نیست،و دلیل را از هستی ناگزیر بود: اولم یکف بربک انه علی کل شییء شهید.
Cami-Cəm, fəsil 27İlk gündən ağlayıb haray çəkəcək,Dayə axtaracaq, süd istəyəcək.
Bu, Leyliyə Məcnunun istiğnasıdır və isbati-səfayi-imlasıdırMəcnun dedi: "Ey büti-pərivəş!Xaşaki-zəifə urma atəş!
Sirlər xəzinəsi, fəsil 38Yetməzmi dövr etməyin, bir az yavaş, ey fələkDe, sakit duracaqsan, ey yer, sən nə vaxtadək?
Səadətnamə, 2راه خواهی به صحن و صفۀ بارچنگ در عقل و نقل محکم دار
Cami-Cəm, fəsil 35Kəsra bir gün çıxdı şəhərdən çölə,Gəzdi hər tərəfi atlılar ilə.
Saqinamə, fəsil 11شبی رِقّتی داشتم در نمازبه معبود میکردم افشای راز
Şərəfnamə, fəsil 39Dur, saqi, o qızıl camı qoyma boşKi, Cəmşid, Firidun yadigar qoymuş,
Gülşəni-raz, fəsil 3نخست از فکرِ خویشم در تحیّرچه چیز است آن که خوانندش تفکّر
Cami-Cəm, fəsil 43Ey qəsrin yanında saray tikdirən,Heç piyi quyruqda əritmə gəl sən.
Bu, tuğrayi-misali-məhəbbətdir və dibaçeyi-divani-möhnətdirDehqani-hədiqeyi-hekayət,Sərrafı-cəvahiri-rəvayət
Şərəfnamə, fəsil 40Saqi, ver ərinmiş o saf qızıldan,Qırmızı kükürdü odur doğuran.
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 3بدان که اول چیزی که حق سبحانه و تعالی بیافرید عقل بود کقوله علیه السلام: «اول ماخلق اللّه تعالی العقل». و عقل را سه معرفت داد: اول معرفت خود، دوم معرفت حق، سوم معرفت احتیاج او به حق. و از هر معرفتی چیزی در وجود آمد: از معرفت خود نفسی و از معرفت حق عقلی و از معرفت احتیاج او به حق جسمی پیدا شد. و در عقل دوم همین سه معرفت پیدا شد و از آن سه معرفت او هم بر این طریق عقلی دیگر و نفسی دیگر و جسمی دیگر پیدا شد. همچنین تا نُه مرتبه، نُه عقل و نُه نفس و نُه جسم پیدا شد و آن نُه جسم، نُه فلک است و نُه نفس، نفوس فلکی و نُه عقل، عقول افلاک. پس هر فلکی را نفسی و عقلی و جسمی باشد.فلک اول را عرش خوانند و فلک اطلس و فلک الافلاک و جسم کل هم گویند. و فلک دوم را کرسی خوانند و فلک البروج و فلک الثوابت نیز خوانند و فلک دیگر را که زیر اوست فلک زحل خوانند و فلک دیگر را فلک مشتری و دیگر فلک مریخ و دیگر فلک آفتاب و دیگر فلک زهره و دیگر فلک عطارد و دیگر فلک قمر و عقل فلک قمر را عقل فعال خوانند و نفس او را واهب الصور گویند.
Cami-Cəm, fəsil 44Başdan gözəlliyə aşiqdir insan,Vətən, mənzil sevir, odur hər zaman.
Bu, Leylinin ay ilə münazirə qıldığıdır və xurşid kimi şövq oduna yaxıldığıdır"K'ey gah qədim kimi xəmidə'Gahi pür olan misali-didə!
İqbalnamə, fəsil 42Müğənni, yorubdur bəm səslər məni,Zil üstə qaldır sən indi naləni!
Səadətnamə, 3بر وجود تو ای الهه حقهست هر ذرّه ای گواه به حق
Cami-Cəm, fəsil 45Qadın xoş gəlsə də gözə nə qədər,Çirkindir, evyıxan olarsa əgər.
Bu, Leylinin səbaya pəyami-əhvalıdır və ümid ilə dəf'i-məlalıdırEylərdi səbaya dərdin izhar:"K'ey badi-səba, dur indi, zinhar!
Xosrov və Şirin, fəsil 43Keyf etdikdən sonra şah bir neçə gün,Dedi: "Qoşun verin mənə, köməkçün."
Səadətnamə, 4بهر تأکید آیت قرآنبشنو از عقل واضح برهان
Cami-Cəm, fəsil 48Vaiz huriləri vəsf eyləyirdi,Yaxşı əməllərdən söz söyləyirdi:
Bu, Leylinin künci-qəmdə giryanlığıdır və Məcnunun vadiyi-eşqdə sərgərdanlığıdırZar ağlar ikən bu rəsmə ol mah,Bir türfə səda eşitdi nagah.
Şərəfnamə, fəsil 46Saqi, dur bu gecə mənə ver şərab,Bu başağrısına vacibdir gülab.
Gülşəni-raz, fəsil 5اگر خورشید بر یک حال بودیشعاعِ او به یک منوال بودی
Cami-Cəm, fəsil 49...Sən nəsil törətmək fikrində olsan,İsmətsiz qadınla evlənmə, dayan.