Məsnəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Mədaində Şirin gözləyir vüsal.Şirin dodağından axıdırdı bal.
Səadətnamə, 87در راه اعتزال هرزه سرایهست مخلوق حق کلام خدای
Cami-Cəm, fəsil 123Bu yandan eşq ağlı dost tutar özü,O yandan eşq özü ağıldır, düzü.
Şərəfnamə, fəsil 29O cənnət suyundan, ey saqi, tez dur,Atəşlə yoğrulmuş qədəhi doldur!
Səadətnamə, 95فعلها جمله فعل حق میدانکافری گر نیاوری ایمان
Cami-Cəm, fəsil 126Getdi mey içməyə şahın qulamı,Şah saldı dalınca neçə adamı.
Yeddi gözəl, fəsil 35Söylədi Bəhrama birinci adam:"Sənin düşmənindən düşmən alsın kam.
Səadətnamə, 101سبب فعل حق چو ما باشیماو شود خلق و ما خدا باشیم
Cami-Cəm, fəsil 130Mən yoxsul, əliboş olsam da belə,Beləçə düşgünlük, zəiflik ilə
Sirlər xəzinəsi, fəsil 40Dur, fələk büsatını yığışdırıb ver bada,İnanma, yoxdur vəfa çünki bu nərtaxtada.
Səadətnamə, 106محدث است عالم ار نه از دو یکیوصف او آمدی و نیست شکی
Məntiqül-üşşaq, fəsil 4جهان خالیست، من در گوشه زانممروت قحط شد، بیتوشه زانم
Şərəfnamə, fəsil 41İskəndər məktubu yazmışdı belə,Daşı mum edirdi şəfəqqətilə.
Səadətnamə, 116عاقلی دید قطرۀ ژالهبنشسته به سبزه و لاله
Cami-Cəm, fəsil 15Köhnə təqvimlərə bir bax, ey ürək,Vaxtın taleyinə nəzər sal görək.
Şərəfnamə, fəsil 43Ey saqi, gülabtək şərabı bir anÜstümə səp mənim, qalxım yuxudan.
Səadətnamə, 127اهل الحاد و مرجئه ز ستیزشبههای کردهاند دست آویز
Cami-Cəm, fəsil 20Bu kitab övliya kitabıdır, bax!Yaramaz şöhrətçün onu aparmaq.
Şərəfnamə, fəsil 45Gəl məni azad et, saqi, “yox” demə!Qədəhdən göz yaşı tök ətəyimə.
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 2بدان که نفس طبیعی عبارت از قوّتی است که اجزای جسم را نگذارد تا از یکدیگر متلاشی شود، و نفس طبیعی را دو خدمتکار است که یکی را خِفَّت گویند و دیگری را ثقل. و خفت عبارت از قوتی باشد که مایل محیط بود و ثقل بر عکس او.و نفس نباتی عبارت از قوتی باشد که جسم را در طول و عرض و عمق بکشد و بزرگ گرداند و نفس طبیعی خادم نفس نباتی باشد و نفس نباتی را به غیر از او هشت خادم دیگر باشد چون: جاذبه و ماسکه و هاضمه و ممیزه و دافعه و مصوره و مولده و منمیه.
Cami-Cəm, fəsil 21Sevinclə qət etdim dünən gecə mən,Qoy bir məclis qurum bu camla hökmən.
Şərəfnamə, fəsil 56Saqi, ver o müşkin şərabdan bir an,Qandan rəng vermişdir o meyə dehqan.
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 4بدان که هرچه عدم او ضروری بود او را ممتنع الوجود خوانند و هر چه وجود او ضروری بود او را واجب الوجود گویند و هر چه وجود و عدم او هیچ کدام ضروری نبود او را ممکن الوجود خوانند. اکنون بدان که هر چه موجود است یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود، بجهت آنکه موجود دروجود خود به غیری محتاج هست یا نیست.اگر در وجود خود به غیری محتاج نیست، آن را واجب الوجود خوانند چنانکه حق سبحانه و تعالی، و اگر در وجود خود محتاج است به غیری، او را ممکن الوجود خوانند و اینجا اثبات واجب الوجود ظاهر شد چرا که ممکنات موجودند و وجود ممکنات البته از غیری باشد و آن غیر هر آینه منتهی شود به واجب الوجود. و دیگر آنکه تا واجب الوجود نباشد ممکن الوجود را ممکن نتوان گفت، یعنی تا اول محتاجٌ الیه نباشد نتوان گفت که فلان چیز محتاج است به فلان چیز، پس واجب الوجود ثابت شد و ممکن الوجود در بقای وجود اگر محتاج نباشد به غیری، آن را جوهر گویند و اگر باشد آن را عرض خوانند و بدان که بقای وجود غیر وجود است؛ بجهت آنکه دو کس را میبینیم یکی تا ده سال بیش نمیماند و یکی تا صد سال میماند و هر دو در وجود شریکند، بجهت آنکه در حال حیات هر دو بر هر دو صادق است که موجودند؛ اما بقای وجود این صد سال است و بقای وجود آن دیگر ده سال. پس معلوم شد که بقای وجود غیر وجود است. پس ممکنات یا جوهر باشند یا عرض.
Cami-Cəm, fəsil 23Günəş fələklərlə bir xeyli zamanDolandı başına Yerin durmadan.
Şərəfnamə, fəsil 61Saqi, ver ürəyə yatımlı meydən!Ver ki, mey xoş gəlir ömür gənc ikən!
Gülşəni-raz, fəsil 6کدامین فکر ما را شرط راه است؟چرا گه طاعت است و گه گناه است
Cami-Cəm, fəsil 24Elə ki, dörd ünsür möhkəm sarışdı,Tamam bir-birinə onlar qarışdı.
Şərəfnamə, fəsil 62Ey saqi, dayanma, qədəhi gətir!Qədəhsiz şənlənmək mümkün deyildir.
Səadətnamə, 13منشأ این خلاف شد میمونابن دیصان کافر ملعون
Cami-Cəm, fəsil 30Bunu yaxşı bilir hər anlayan kəsDilsiz bir natiqdir bu dünyada nəfs.