Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Danabaş kəndinin kənarında xirmən. Bir bütün taxıl tayası, bir başı açılmış taya, haman kəndli Məşədi Ağakişi on iki yaşlı oğlu Əsəd ilə bahəm xırman döyürlər. Məşədi Ağakişi əlində yaba, küləşi eşələyib qarışdırır. Bir vələ iki öküz qoşulub; Əsəd minib vəlin üstə və öküzləri çubuq ilə sürür. Tayanın kölgəsində bir köpək yatıb, dilini çıxardıb istidən ləhləyir. Bir tərəfdə tayanın dibində su bardağı, çörək düyünçəsi, əyin paltarı və bir neçə boş çuval. Məşədi Ağakişi başına dəsmal bağlayıb; ata və oğul, isti olmağa görə, köynəkçəkdirlər. Hər ikisinin ayağında çarıq. Əsəd “he-he” deyə-deyə öküzləri sürməkdə idi ki, qonşuları Kərbəlayı Mirzalı tələsik xırmanə çatıb, tövşüyə-tövşüyə xəbər verir.Kərbəlayı Mirzalı. Məşədi Ağakişi, bilirsən nə xəbər var? Evin tikilməsin, bu sabah kəndə, mən deyə bilərəm ki, yüz də olmasa, bəlkə əlli atdı gəldi; hamısı da böyük-böyük adamlardı. Qanmıram bu nə sirdi?
Zülfüne di kılmasun bana teşvîşZülfüne di kılmasun bana teşvîşGamzelerün kılmasun şehâ dil-rîş
Qəzəl 1243معنی توفیق غیر از همت مردانه چیست؟انتظار خضر بردن ای دل فرزانه چیست؟
Qəsidə 211صبحدم آب خضر نوش از لب جام گوهریکز ظلمات بحر جست آینهٔ سکندری
Qəzəl 397تو از دست که میخوردی؟ که خشم آلودهای دیگرمگر با دشمنان ما قدح پیمودهای دیگر؟
Eyləyib nadanə ərzi-fəzlü izhari-hünərEyləyib nadanə ərzi-fəzlü izhari-hünər,Şərmsar etmək, əta ummaq nədir, zülmi-sərih!
İkinci məclisİkinci məclis vaqe olur Danabaş kəndinin ağsaqqal və mötəbəri Hacı Namazalının həyətində. Kəndin camaatı təmamən buraya cəm olub. Adamlar qarışıb bir-birinə: o bununla danışır, bu onunla danışır. Kişilərin yanında uşaqlar da var. Məşədi Ağakişi oğlu Əsəd ilə buradadır. Xəbər verilir ki, “nəçərnik gəlir”. Guya qurbağanın gölünə daş atdılar. Camaat haman dəqiqə sakit olur. Səs-səda kəsilir. Əvvəl Hacı Namazalı “çəkil-çəkil” deyə-deyə gəlib durur bir tərəfdə; sonra çavuş Nəzərəli “çəkil”, “çəkil” deyə-deyə əlində şallaq gəlib durur bir tərəfdə.Bundan sonra çavuş yüzbaşı Pirverdi bəy “çəkil” deyə-dyə əlində şallaq gəlib durur bir tərəfdə. İndi də gəlirlər: Naçalnik, Pristav, Dilmanc Mirzə Məhəmmədqulu, məktəblərin inspektoru, qazı, müəllim Həsənov və Danabaş kəndinin mollası Molla Movlamverdi.
Bun güninde koçlara ben işem uşBun güninde koçlara ben işem uşBeg isem hele bu dem dervîşem uş
Qəzəl 1260پاره های دل گران بر دیده خونبار نیستجای در چشم است آن کس را که بر دل بار نیست
Qəsidə 224جان پیشکشت سازم اگر پیش من آئیدل روی نمایت دهم ار روی نمائی
Qəzəl 400باد بهار میدمد و من ز یار دوربا غم نشسته دایم و از غمگسار دور
Ey xacə, gər qulundan oğulluq murad isəEy xacə, gər qulundan oğulluq murad isə,Şəfqət gözilə bax ona daim oğul kimi.
Molla Nəsrəddinin xəlvət cavabıBakıda “Dəmdəməki”yəAy Dəmdəməki, sən lap dəlisən: kişi, necə qorxmadın o sözləri mənə yazdın? Məgər sən canından əl çəkibsən? Bəlkə mən o sözləri götürüb məcmuəmə yazaydım, onda canını hara qoyardın?
Özini eş-şeyh gören serdâr bolurÖzini eş-şeyh gören serdâr bolurEne'l-hak da'vî kılan ber-dâr bolur
Qəzəl 1262افسر زرین سر آزاده را در کار نیستنقش عیب کاسه چینی است چون مودار نیست
Rübai 6میساخت چو صبح لالهگون رنگ هوابا توبهٔ من داشت نمک جنگ هوا
Qəzəl 402گر چه دورم، نه صبورم ز تو، ای بدر منیردور بادا! که کند صبر ز یاد تو ضمیر
Kəfi-hirsilə daim daməni-dünyayi-dun tutsanKəfi-hirsilə daim daməni-dünyayi-dun tutsan,Zəmanə şurbəxt eylər səni, peyvəstə dəryatək.
Dövlət dumasına vəkil seçgisiA kişi, dünyada nə çox bikar adamlar var imiş. Bir neçə gün bundan irəli mənə, şəhər idarəsi tərəfindən üzv seçmək üçün dəvətnamə göndərilmişdi. Dünən axşam evdə oturub çay içirdim, zəng çalındı, nökər ərz etdi ki, bir cavan oğlan məni görmək istəyir; bəli, gəldi. Hə, nə qulluq? Əlin uzadıb qoltuq cibindən bir tikə qırmızı mürəkkəb ilə yazılmış vərəqə qoydu qabağıma ki, seçki günü haman vərəqəni aparıb salım qutuya. Dedim baş üstə, bu bir asan işdi. Kağızı heç açmadım. Eləcə bükülü qoydum cibimə. Cavan xudahafiz deyib getdi.Bir az keçdi, genə zəng vuruldu. Bu dəfə genə bir cavan oğlan, genə haman əhvalat.
Şöyle ki anber saçı miskîn olurŞöyle ki anber saçı miskîn olurNe aceb ger cân ana miskîn olur
Qəzəl 1287درگذر زین خاکدان، گرد سپاهی بیش نیستبرشکن افلاک را، طرف کلاهی بیش نیست
Rübai 7عیسیلب و آفتابروئی پسرازنّارخط و صلیبموئی پسرا
Qəzəl 405صاحب روی خوب و زلف درازنه عجب گر به عشوه کوشد و ناز
Müttəsil mə’rifət əhlini ayaqlarə salıbMüttəsil mə’rifət əhlini ayaqlarə salıb,Fələki-süflə qılır möhnətü qəm pamali.
Molla Nəsrəddinin hesab məsələləriMübtədilərdən ötrüNömrə 10. – Əkinçi əkdiyi buğdanın otuzdan on hissəsini verir mülkədara, on hissəsini verir molla və dərvişə (yuxu təbiri, qızdırma duası və qeyri zəhmətlərin əvəzində), on hissəsini də qlava və pristava rüşvət və divan xərci…
Gün niçe ki seyr ider cevlânındaGün niçe ki seyr ider cevlânındaGörmemiş siz tek cüvân devrânında
Qəzəl 1308دلبر از دل نیست غافل، دل اگر آگاه نیستشاه با تخت است دایم، تخت اگر با شاه نیست
Rübai 18از عشق بهار و بلبل و جام طربگل جان چمن بود که آمد بر لب
Qəzəl 406من بدین خواری و این غربت از آن راه درازبه تمنای تو افتادهام، ای شمع طراز
Bülbüli-zarəm, güli-rüxsari-alindən cüdaBülbüli-zarəm, güli-rüxsari-alindən cüda,Tutiyi-laləm, şəkərnisbət məqalindən cüda.