Birinci pərdə
Contents
Page 6 of 8 · 63%
Beşinci şəkil
Bir küçənin tini. Aslan və Fərman qaçaraq səhnəyə gəlirlər.
Aslan
Dayan, ada, dayan, daha... tormuzlarım tutmur.
Fərman
Çoxdandır bu cür qaçmamışdım.
Aslan
Az qala ilişəcəkdik. Mən bura, bu şəhərə təmiz bir məqsədlə gəlmişdim: intiqam. Sən bu intiqamın içinə həm yalan qarışdırdın, həm də eşq.
Fərman
Eşqin belə tikanlı yolları var da...
Aslan
O quyruq kim idi? Qız səsləyən kimi gəldi?
Fərman
Mənim həmkarımdır.
Aslan
Sürücüdür?
Fərman
Yox, demək istəyirəm ki, o da mənim kökümdədir. Xumarın rəfiqəsinə aşiqdir.
Aslan
Düşmüşəm bu aşiqlərin içinə, ha çabalayıram, çıxa bilmirəm.
Fərman
Zəmanənin qızları elə tərs olublar ki, oğlanlar bilmirlər başlarına haranın külünü töksünlər. Mənim işim bir az da xarablaşdı. Getmişdim saqqal dalınca, bığı da qoyub gəldim.
Aslan
Ağlama, sevin.
Fərman
Sevinim ki, işim düzəlmədi?
Aslan
Sevin ki, istədiyin qız bu qədər möhkəmdir. Qız ki, çətinliklə ələ gəldi, çətinliklə də əldən çıxar. Su kimi hər tərəfə axan qız boynuna oradan-buradan o qədər günah yığır ki, axırda şəlaləyə çevrilir. Şəlalə bilirsən nədir?
Fərman
Bu pyesada var. Oxumuşam.
Aslan
Pyesa... Mənim arvadımın da adı Şəlalə idi, özü də şəlalə kimi idi...
Fərman
Şəlalə?
Aslan
Yavaş, çığırma, gəlir, gizlənək.
Fərman
Kim?
Aslan
Mənim keçmiş arvadım Şəlalə. (Gizlənir)
Şəlalə səhnəyə gəlir.
Şəlalə (öz-özünə)
Kim isə məni çağırdı. (Ətrafa baxır) Heç kəs yoxdur. Bəlkə qulağıma səs düşüb. Niyə bu qədər həyəcanlıyam? Şamil hələ gəlməyib. Onu çox istəyirəm. Umudun ulduzu artıq həm idarədə sönür, həm evdə. Bu isə gəncdir, qüvvətlidir, təzə-təzə parlamağa başlayıb. (Şamil gəlir) Şamil!
Şamil
Mən özümü çatdırdım.
Şəlalə
Adam da qadını küçədə saxlayar? Qorxudan tir-tir əsirəm. Birdən görən olar.
Şamil
Görüşü burada siz özünüz təyin elədiniz.
Şəlalə
Mən yox, ürəyim... ürəyim əmr elədi. Təcrübəsizəm, harda görüşərlər, bilmirəm. Həyatımda birinci dəfədir Umuddan başqa bir kişi ilə görüşürəm. Dünən gecə səhərə kimi ağlamışam. Şəlalə – xəyanət?..
Şamil
Şəlalə xanım, hələ ki, ortada bir xəyanət olmayıb. Siz ərinizin yanında ayna kimi təmizsiniz.
Şəlalə
Bəs bu görüş? Bu görüş mənəvi xəyanət deməkdir. Mənim kimi qadınları yoldan çıxardan yalnız sevgi ola bilər. Əlini ürəyimə qoy, gör necə döyünür.
Şamil
Rənginiz də ağarıb, yəqin çox həyəcanlısınız.
Şəlalə
Rəngim ağarıb? (Tez güzgüyə baxır) Onsuz da ağam da... (Şamilin qoluna girir, qulağına nə isə pıçıldamağa başlayır)
Aslan (yavaşdan)
Onun hər sözü, hər kəlməsi yalandır.
Fərman
Əntiqə arvaddır. Qoy gedim üzünə yaxından baxım.
Aslan
Ehtiyatlı ol, ilişərsən.
Fərman (onlara yaxınlaşır)
Yoldaş, kibritin varmı? Papirosumu yandır.
Şəlalə
Oy, qorxdum... kimsən?
Fərman
Tələbəyəm.
Şəlalə
Tələbə papiros çəkməz.
Fərman
İki almışam, acığımdan çəkirəm. (Papirosunu yandırır) Bağışla əmioğlu, səni mühüm işdən qoydum... (Çəkilir)
Şəlalə
Burdan gedək. Nədənsə ürəyim narahatdır. (Gedirlər)
Aslan
Salehdən bir intiqamımı aldım. Şəlalə onun da başına qazan keçirdir.
Fərman
Mən mat qalmışam, sənin bu cür gözəl arvadın olub, sükanı əlindən vermisən başqasına?
Aslan
O ilandır, qəşəng, bəzəkli ilan. Zəhərinə də bal qarışıb.
Fərman
Bu pyesada eyni ilə bu cür əhvalat yazılıb.
Aslan
Heç bir əsərdə bu cür şey yazıla bilməz, ver baxım! Mən bu gün həm sevgi gördüm, həm də xəyanət. Öz həyatım-sevgi ilə başlayıb xəyanətlə qurtaran keçmiş həyatım gəldi dayandı gözümün qabağında.
Altıncı şəkil
Səhnə dəyişir, tamaşaçıların gözləri qarşısında Aslanın keçmiş həyatı canlanır: kasıb bir otaq. Sadə geyinmiş Şəlalə köhnə divanın, stulların tozunu silir. Gənc Aslan yavaşdan içəri girir, arxadan Şəlaləyə yaxınlaşır, onu qucaqlayır. Şəlalə nazlanır, birdən onun əlindən qurtulub qaçır. Stolun ətrafında fırlanırlar. Nəhayət Aslan onu tutur. İkisi də qəhqəhə ilə gülürlər. Bu zaman köhnə dəb ilə geyinmiş bərli-bəzəkli Tərlan xanım içəri girir.
Tərlan xanım
Sevişirsiniz?
Şəlalə
Xala, buyur, buyur, xoş gəlmisən.
Aslan
Xoş gəlmisiniz, Tərlan xanım!
Tərlan xanım (Aslanı diqqətlə süzür)
Hə, məndən razısan? Gör, necə qızın pambıq kimi əllərini tapşırmışam sənə!? Bir öp, mənə min dua elə. Bu cür gözəl hər adama qismət olmur. Onu özüm tərbiyə eləyib böyütmüşəm. Bilirsən mən kiməm? Muxtar bəyin qızı Tərlan xanım. Vaxtilə bütün Bakı məni tanıyırdı. Milyoner qızları ilə bir yerdə gimnaziyada oxumuşam. Musa Nağıyevin oğlu məni alacaqdı, heyf ki, rəhmətə getdi. Bir dəfə, Mantaşovun qonaqlığında general-qubernator məni valsa dəvət elədi. Bax, beləcə durub ayağa, bir reverans elədim...
Şəlalə (Tərlan xanımın danışığından xəcalət çəkir)
Xala, indi yeri deyil.
Tərlan xanım
Qoy kiminlə qohum olduğunu yaxşı bilsin.
Aslan
Şəlalə mənim urufumdur, ay xala, on iki imam haqqı, ona gözucu baxanın başını qoparıb verərəm qoltuğuna.
Tərlan xanım
Vay, vay, vay. Gəl suvajeri, no¹!
Aslan
Nə deyir, az?
Şəlalə
Fransızca təmiz danışır...
Tərlan xanım (Aslana tərs-tərs baxır)
Gözucu baxanın başını qopardaram nədir? Mənim bacım qızı sənin evində Nənəxanım xala olacaq? O bir güldür, gülə gərək hamı tamaşa eləsin. Elə ki, mən girirdim məclisə, kavalerlər başlayırdılar qoşun atı kimi ayaqlarını yerə döyməyə. İsrail bəy hamıdan diribaş idi, pələng kimi atılardı üstümə.
Şəlalə
Xala, dedim ki, yeri deyil...
Tərlan xanım
Qoy, indi də sənin cehizindən danışım.
Aslan
Mənə cehiz-mehiz lazım deyil.
Tərlan xanım
Sənə lazım deyil, Şəlaləyə lazımdır. (Əynindəki paltarı göstərir) Bax, bu paltarı görürsən? Nimdaş olmağına baxma, on üçüncü ildə dayım Parisdən gətirmişdi. Verəcəyəm Şəlaləyə. Bu da dəvəquşu lələyidir. Bakıda bir məndə var idi, bir də Nobelin arvadında. Bacım qızı üçün keçərəm, təzəgəlindir, taxsın, gəzsin. Bu başımdakı şlyapanı on altıncı ildə madam Lorje özü mənimçün düzəldib. Bir az köhnəlsin, verəcəyəm Şəlaləyə. Canımı da ondan əsirgəmərəm.
¹ Tərlan xanım bütün pyes boyu oradan-buradan eşitdiyi yanlış fransız sözləri danışır.
Aslan
İltifatın artıq olsun.
Şəlalə
Xala, daha bəsdir, danışma.
Aslan
Mənim Parisdə-marisdə işim yoxdur. Bir su köşküm var, o qurbandır Şəlaləyə...
Tərlan xanım (Aslanın su köşkündə işlədiyini eşitdikdə diksinir)
Su köşkü? Vay, vay, vay... Gəl Stupidite, no!
Aslan
Nə dedi?
Şəlalə (gülərək yalandan tərcümə eləyir)
Deyir, hər gün gəlib pulsuz su içəcəyəm.
Aslan
Nə vaxt istəsəniz, buyura bilərsiniz. Şərbətli, şərbətsiz, qazlı, qazsız.
Tərlan xanım
Şəlalə, Allah sənə səbir versin, bala! Hələlik yapış bu qazlı su budkasından, görək axırı nə olur? Mən gedirəm, salamat qalın. Adyu! (Çıxır)
Şəlalə onu yola salıb qayıdır. Aslan divanda oturub Şəlaləni işarə ilə yanına çağırır. Şəlalə getmir.
Aslan (darıxmış halda)
Şəlalə!.. Bura gəl!
Şəlalə
Utandırma məni.
Aslan
Az, gəl yanıma da... Səni o qədər istəyirəm ki, bu saat əmr eləsən, başımla divarı deşərəm.
Şəlalə
Çox matah evin var, hələ divarını da deş...
Aslan
Deşəcəyəm, kirayə ev axtarıram.
Şəlalə
Elə ev tap ki, içində telefonu da olsun.
Aslan (şübhəylə)
Telefonu neyləyirsən?
Şəlalə
İşdən tez-tez zəng eləyərsən, darıxmaram. Yaxşımı, mənim qəşəng Aslanım!
Aslan
O şirin dilinə qurban olum. Bilirsən mənə nə deyib, çağır?
Şəlalə
Nə deyim? Adın Aslandır da...
Aslan
Bu gün yanıma bir kişiylə bir arvad su içməyə gəlmişdi. Arvad kişiyə dedi: “Pişik, hansı sudan istəyirsən, şərbətli, ya qazlı?” Elə xoşuma gəldi ki. Sən də mənə pişik de!
Şəlalə
A... Arvad da kişiyə pişik deyər?
Aslan
Öz aramızda nə desən olar. Gəl otur yanımda, ürəyindən nə keçir, de, səninçün alım.
Şəlalə
Ürəyimdən o qədər şey keçir. Hamısını ala bilməzsən, axı.
Aslan
Alaram. Sənin yolunda iki gözümdən də keçərəm.
Şəlalə
Allah eləməsin. Gözsüz nəyimə lazımsan? Deyim?
Aslan
De!
Şəlalə
Neylon, arlon, didron.
Aslan
Necə şeylərdir?
Şəlalə
Əntiqə. Qonşumuzun qızına əri üçündən də almışdı. Tikdirib geydi. Ürəyim getdi.
Aslan
Ürəyin niyə gedir, az? Ərin ölməyib ki. Cibimdə invalid kitabçam, doqquz b – psixiçeski, hara getsəm, çörəyim var. Nə istəsəm, verərlər. Sənin dediklərini dünyanın o başında da olsa, sabah taparam, tikdirib geyərsən, hərlənərsən qabağımda. Yaxşı, gedirəm, köşkü açmağın vaxtıdır.
Şəlalə (gülə-gülə)
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/sabit-rehman-yalan-birinci-perde
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Səkkizinci şəkilBakının küçələrindən biri. Əlibaba ilə İmamqulu Kəblə Muxtarı gətirib güclə bir daşın üstündə oturdurlar.*
Əliqulu evlənir4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər
Birinci pərdəBirinci şəkilPərdə qabağı. Sol tərəfdə telefon budkası, sağda ağac və skamya. Bunlar sona qədər bu cür qalır.*
İkinci pərdəİkinci şəkilYasəmən əlində bir dəstə çiçək pərdə qabağına çıxır.*