İkinci pərdə
Page 2 of 5 · 20%
Onuncu şəkil
Salehin evi. Təzə binaların birinci mərtəbəsində mənzil. Pəncərədən böyük bir prospektin mənzərəsi görünür. Saleh içəri girir.
Saleh
Rəfiqə, huy!
Rəfiqə gəlir.
Rəfiqə
Gəldin? Nə yaxşı plan şöbəsindən qopdun. Bu nədir? Yenə evə iş gətirmisən? (Onu qucaqlayır, başını sığallayır)
Saleh
Arvad, əvvəlcə çay, sonra sual.
Rəfiqə
Səni görüm çay ağacından yıxılasan. Bir yerin ağrımır ki?
Saleh
Hələlik səs-səmir yoxdur. Qocalar hardadır?
Rəfiqə
İndicə yeməklərini yedilər, gəzməyə getməyə hazırlaşırlar.
Saleh
Stolun bir tərəfini yığışdır, kağız-kuğuza baxacağam. Mühasibatdan götürmüşəm, nəzərdən keçirmək istəyirəm. (Yavaşdan) Məndə bilirsən nə əmələ gəlib? Şübhə, filan-feşman...
Rəfiqə
Nahaq şübhələnirsən. Umud düz adamdır.
Saleh
O arvad ki, onda var, çətin düz iş apara bilər.
Rəfiqə
Sən onun arvadını haradan tanıyırsan?
Saleh
Mən tanımayım, bəs, kim tanısın?
Rəfiqə
Şəlalə?
Saleh
Aha... Şəlalə olan yerdə mütləq yalan və xəyanət var. Bilirsən, Rəfiqə, bizim bu gözəl, doğruçu dünyamızın içərisində kiçik bir yalan dünyası da yaşayır. Bu yalan dünyasının adamları bizimlə bərabər işləyirlər, yeyirlər, içirlər, gülürlər... Amma hər addımda bizi aldadırlar, qazancı ziyana, yaxşını yamana çevirməyə çalışırlar. Onlar üçün həyat idealı da, sevgi də, sevinc də, şənlik də... hamısı puldur. Bu adamları tanımaq və məhv eləmək lazımdır, eşidirsənmi?
Rəfiqə
Yaxşı, yaxşı, bir az sakit danışa bilmirsən?
Saleh
O arvadı görəndən bəri bu fikirlər başımdan çıxmır.
Rəfiqə
Deyirəm axı, müdirin kabinetinin ətrafında niyə fir-fir fırlanırsan?
Saleh
Rəfiqə, xahiş eləyirəm, keçmişlə məşğul olmayaq.
Rəfiqə
Qorxuram, keçmiş özü səninlə məşğul ola.
Saleh
Geriyə yol yoxdur.
Rəfiqə
O cür arvadların şirin dillərinin qabağında kişilər mum kimi əriyirlər.
Saleh
Məni hirsləndirmə, Rəfiqə!
Rəfiqə
Hirsləndin, hirslənmədin, düz deyirəm.
Saleh
Vay, vay, yenə tutdu. Rəfiqə, oradan mənə bir dərman ver, üstündə “Q-T” yazmışam.
Rəfiqə
“Q-T” nədir, yəni qıdığın tutanda?
Saleh
Yox, quluncum tutanda.
Rəfiqə
Bizdə elə dərman yoxdur.
Saleh
Onda gəl ovuşdur.
Rəfiqə
Mənim gücüm çatmaz. Qaç, o arvadının üstünə...
Saleh
Az, görmürsən tərpənə bilmirəm? Ütünü götür, ütülə.
Rəfiqə
Uzan görək, uzan. Bu quluncu bir dəfəlik müalicə elə.
Saleh
Hirsləndirdin də. Hirslənən kimi tutur. Ütülə!
Rəfiqə
Canlı insanı ütüləməyi birinci dəfədir görürəm.
Yaxşı təzə paltar geyinmiş Bilal kişi və Güllü xala içəri girirlər.
Güllü
Neyləyirsən, ay gəlin, paltar ütüləyirsən?
Rəfiqə
Oğlunuzu ütüləyirəm.
Bilal
Bu altdakı Salehdir?
Rəfiqə
Quluncu tutub.
Güllü
Quluncun əlacı moruq mürəbbəsidir, çayla içib yatsın.
Bilal
Cavanlıqda biz araq sürtərdik, həm çöldən, həm də içəridən.
Saleh
Daha bəsdir, özü yavaş-yavaş keçər.
Rəfiqə (Bilal ilə Güllüyə)
Hə, gedək gəzməyə. Mən sizə bir az yemək götürüm. Hava dəyəndə adamın iştahı açılır. (O biri otağa keçir)
Bilal
Güllü, yaxşı gəlinimiz var.
Güllü
Maşallah de, gözün dəyər. Saleh gərək bu cür arvadın qədrini bilsin.
Bilal
Bilər, bilər, cəhənnəmi gözüylə görən adam cənnətin qədrini bilməz?
Güllü
Niyə dinib-danışmırsan, ay bala? A kişi, gəl bunun mövzinə bax, bəlkə, körpəmizin qızdırması var.
Saleh (kağızlara baxa-baxa)
Heç nəyim yoxdur. Arxayın gedə bilərsiniz.
Rəfiqə qayıdır.
Rəfiqə
Biz gedirik. Sən bu kağız-kuğazı qoy qırağa. (Kağızları onun əlindən alıb şkafa qoyur) Bir azca uzan, istirahət elə, mən çörək alıb qayıdıram.
Onlar gedirlər. Saleh divanın üstündə uzanır. Açıq pəncərədən Aslanın başı görünür, o yavaşca otağa düşür. Saleh səs eşidib, dik atılır.
Saleh
Kimdir? Kimdir burda?
Aslan
Mənəm, tanımadın? Doqquz be, psixiçeski...
Saleh
Dəli də olsan, gərək başa düşəsən ki, adam otağa pəncərədən yox, qapıdan girər, özü də girməmişdən qabaq icazə istəyər.
Aslan
Sən də mənim həyatıma qapıdan yox, pəncərədən girdin. Arvadımı da aparanda icazə istəmədin. (Yavaş-yavaş Salehə yaxınlaşır) Üç ildir bunu səninçün saxlamışam. (Bıçaq çıxardır)
Saleh (qorxmadan, sakit)
Nəfəsini dərindən al, sonra çıxardanda say, bir-iki-üç-dörd...
Aslan
Saymağa vaxtım yoxdur, tələsirəm. Bu bıçağın sənə iki kəlmə sözü var.
Saleh
Buyursun.
Aslan
Ürəyində nə arzuların var de, axır dəqiqələrindir.
Saleh
Nə arzum olacaq? Dost-aşnaya məndən salam söyləyərsən. Hə, nə dayandın? Vur!
Aslan (öz-özünə)
Bu nə qəribə adamdır, ə?!
Saleh
Bura bax, qoçaq, vurursan vur, vurmursan bük qoy cibinə, əlini kəsər. Bıçaqla zarafat olmaz.
Aslan
Deməli məndən qorxmursan?
Saleh
Vicdanı təmiz olan adam heç kəsdən qorxmaz.
Aslan
Sən də vicdandan danışırsan? Bəs özgəsinin arvadını qoltuğuna vurub aparanda vicdanın harada idi?
Saleh
Arvadı möhkəm saxla, özgəsinə getməsin!..
Aslan
İndi sən necə, saxlaya bilirsənmi?
Saleh
Hünəri var, bir adam yaxın gəlsin. Arvad özü onu söz altında öldürər.
Aslan (gülür)
Söz altında, ya öpüş altında? Mən sənin arvadını bir kişi ilə qol-qola görmüşəm... xəlvət yerdə... kölgədə.
Saleh
Öpüş, filan-feşman...
Aslan
Artıqlaması ilə. Hə, rəngin saraldı? Özgə atına minən tez düşər.
Saleh
Yalan olsa boğazını əlimdən qurtara bilməzsən. (Yaxasından yapışır)
Aslan
Hələlik sənin boğazın mənim əlimdədir. (O da Salehin yaxasından yapışır. Bu zaman qapının zəngi çalınır. Saleh onu buraxıb qapıya tərəf gedir) Açma, açma deyirəm sənə. (Pəncərəyə tərəf qaçır, ordan iki dəfə fit səsi eşidilir) Tələyə düşdüm ki.
Saleh qapını açır, Rəfiqə içəri girir.
Rəfiqə
Qonağın var?
Saleh
Qonaq deyəndə... Köhnə tanışdır. (Aslana) Bu da mənim arvadım, sözünü üzünə de.
Aslan (təəccüblə)
Arvadındır? Arvadın budur? Nə sözüm olacaq, bacı bizə bir stəkan çay versin.
Rəfiqə
Bu saat gətirim. (Gedir)
Saleh
Bəs niyə demədin? Qorxdun ki, yalanın çıxar?
Aslan
Sənin arvadın Şəlalə deyil?
Saleh
Yox, mən onu aldığım qiymətə də satdım. Sən qol-qola onu görmüsən?
Aslan
Şəlaləni görmüşəm.
Rəfiqə çay gətirir, onlar susurlar.
Rəfiqə
Siz məni bağışlayın, yenə getməliyəm. Ancaq tez qayıdacağam. (Salehə) Yoldaşını qoyma getsin ha... Yaxşı naharımız var... (Çıxır)
Saleh
Hə, arvad getdi, indi vur.
Aslan
Daha vurmalı olmadım.
Saleh
Yarımçıq iş görən adamlarla yoxam. Tez ol, məəttəl eləmə, vur.
Aslan
Vurmuram. İntiqam hədəfini dəyişdim. Biz ikimiz də bir ovçunun gülləsilə yaralanmışıq. Yaralı yaralıya əl qaldırmaz. Səni siyahıdan pozdum. Qaldı bircə Şəlalə xanım.
Saleh
Bura bax, aşna, bıçaqla intiqam almaq dövrü çoxdan keçib.
Aslan
Bəs indi nə ilə intiqam alırlar?
Saleh
İfşa üsulu ilə.
Aslan
Məsələni iclasa qoyaq?
Saleh
Yox, iclas nəyə lazımdır? Onun iç üzünü açıb hamıya göstərək, cəmiyyətimizi o cür xəmiri yalanla yoğrulmuş tüfeyli insanlardan xilas eliyək.
Aslan
Əcəb danışırsan, möhkəm çənən var. Orada da o sözlər yazılıb.
Saleh
Harada, orda?
Aslan
Müavinimdəki əsərdə.
Saleh
Müavinin? Harada işləyirsən?
Aslan
Heç yerdə işləmirəm.
Saleh
İşləməyə-işləməyə müavin saxlayırsan? Artıq statdır.
Aslan
Həyatda müavinimdir, maaşsız... Onda bir əsər var.
Saleh
Müavinin yazıçıdır?
Aslan
Yox, sürücüdür. Ancaq əlinə qəribə bir əsər keçib. Onu oxuyandan sonra çox planım dəyişdi.
Saleh
Danış görək, mən elə plan şöbəsiyəm.
Aslan
Danışmaqdansa, əsəri verim oxu. Bu saat müavinimi çağırım.
Saleh
Tez qayıt, çaylar soyuyur.
Aslan
Getmirəm. Elə buradan çağıracağam. (Fit verir, küçədən cavab fiti eşidilir)
Saleh
Əcəb üsuldur. Bütün idarələrdə tətbiq eləmək lazımdır. Yaxşı ki, səninlə tanış oldum, bu üsulu da öyrəndim.
Aslan
Bağışla ha. Bir az artıq-əskik danışdım.
Saleh
Xeyri oldu, kürəyimin ağrısı kəsildi. Həmişə quluncum tutanda səni çağıracağam. Bıçağı götür, gəl üstümə.
Aslan
Budur, müavinim gəlir.
Fərman pəncərədən düşür.
Saleh
Deyəsən sizin tərəflərdə qapıdan gedib-gəlmək qayda deyil.
Fərman
Mən hazıram, şef!
Aslan (Fərmanı Salehə təqdim eləyir)
Tanış ol, səadət heykəli, ə, yaxın gəl, görüş də. Mədəni olsana...
Fərman
Başa düşdüm. (Aslana yavaşdan) Mən başını qarışdırım, sən daldan vur. (Salehə) Yoldaş, icazə ver, papirosumu yandırım.
Saleh
Maaş vermirsən-vermirsən, heç olmasa bir kibrit al, müavininin cibinə qoy. (Kibrit dalınca gedir)
Fərman (Aslana)
Tez ol, gələn olar.
Aslan
Öt.
Fərman
Fikrin dəyişdi?
Saleh qayıdır.
Aslan
O əsəri ver Saleh qardaşa, oxumaq istəyir.
Fərman
Qardaşımızdı?
Aslan
Həri.
Fərman
Müharibələrin axırı həmişə qardaşlıqla qurtarır. (Pyesi Salehə verir) Al, bu da pyes.
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/en/works/sabit-rehman-yalan-ikinci-perde
Use ← → keys to move, R for a random poem
More by this author
Əsgər ağa konyak butulkasını boşaltdıqdan sonra qolunun bütün qüvvəti ilə bağın aşağısına doğru fırlatdı və ayağa durub donuq gözləri ilə o yan-bu yana baxmağa başladı.Uzaqdan qulağına incə bir zarıltı gəldi.
Çiy ətTədarük anbarının müdiri Məmməd Qəribov səhər tezdən yerindən qalxıb tələsik geyinməyə başladı.Arvadı təəccüb qaldı:
CeyranAtalar deyirlər ki, söz vaxtına çəkər. Elə keçən il bu vaxt, bizim məhəllədəki Əhməd evləndi. Əhmədin atası Qənbər kişinin bizim tərəflərdə tanımayan az tapılar. Böyük bir idarənin anbar müdiridir. Evi də düz anbarın yanındadır. Qapıbir qonşudular. Çox rica edirik ki, bu, sizin ağlınıza pis-pis fikirlər gətirməsin, Qənbər kişini hələ bu vaxta kimi əliəyrilikdə tutan olmayıb. Düzdür, bir az qohumbazlığı var, məsələn, oğlu müavinidir, arvadı tədarükçü adı ilə məvacib alır. Ancaq bunların işə heç bir təsiri yoxdur. Anbar düpbədüz, aptek tərəzisi kimi işləyir. Söhbət bunda deyil, söhbət Əhmədin toyundadır. Bir toy oldu ki, gəl görəsən. Zurna çalan kim, şabaş yığan kim, tar dəstəsi gətirən kim, müxtəsər, Əhməd gözəl qız aldığına o qədər sevinmişdi ki, qırx gün, qırx gecə toy çalsaydı yenə ürəyi soyumazdı.Əhmədin öz savadı yediillikdən yuxarı deyildisə də, qız ali məktəbdə oxuyur, adı Ceyrandır. Həqiqətən adına layiq qızdır... Yeriyəndə min can alır, danışanda elə bil bülbül oxuyur, güləndə ətrafa sanki gül səpələnir. Qərəz, toyda oturanlara elə gəlirdi ki, Ceyran nağıl kitablarının səhifələrindən çıxıb bir baş bu toya gəlib.
Altı qızın atasıArvad xəstəxanaya gedəndə Pirəliyə sarı dönüb zırıltılı səslə dedi:– Uşaqlardan muğayat ol!
Poems by other poets
Müshəf cəmalından yay qaşlarındanOxudum bir kəlmə ayə, mən dilbər,
Nə vəhşi könlüm ol ahunigəhdən qeyrə ram olmazNə vəhşi könlüm ol ahunigəhdən qeyrə ram olmaz,Nə anın hicrinin nöqsan olan ayı tamam olmaz.
Külək, dəniz, gecə, ölüm və Səlim(Ballada)*Şəhər təzə salınırdı;
Müxəmməs: Al yaşıl abı sarı bənövşə qara qırmızıAl yaşıl abı sarı bənövşə qara qırmızıAlasan geydirəsən həmişə yara qırmızı