On beşinci şəkil
Страница 1 из 2
Bəhramın sarayı. Cavanşir çox məyus gəzişir, Söhrab daxil olur.
Söhrab
Muğan torpağı böyük hökmdarımızı gül-çiçəklə qarşılayır. Hamının gözlərində sevinc yaşları parıldayır. Bəhramın ölümündən xəbər tutanlar üçün toy-bayramdır. Böyük hökmdarımız nə üçün belə kədərlidir? Məgər qələbəmiz onu sevindirmirmi?
Cavanşir
Söhrab, Ağvan cəngavərlərini ölüm qucağına atan o xain göstər... O satqın kim ola bilər?
Söhrab
Satqın?
Cavanşir
Mən heç bir vuruşmada bu qədər cəngavər itirməmişdim...
Söhrab
Sasani ordusu qüvvətli idi. Biz qurbansız qalib gələ bilməzdik...
Cavanşir
Xatirindədirmi? Mən dedim ki, sirlərimiz dilsiz divarlar arasında qalsın. Lakin divarlar dilə gəlib hər şeyi Bəhrama xəbər vermişdir...
Söhrab
Qartalın ölümü doğrudan da böyük zərbədir, ulu hökmdar...
Cavanşir
Ağvanın namusunu tapdalayan o xain tapılmadıqca mənim qəlbim rahat olmayacaqdır... Söylə... Söylə görüm o kim ola bilər...
Söhrab
Ən böyük günah məhəbbətdədir, hökmdar... İnsanı ən alçaq xəyanətlərə sövq edən bir qüvvət varsa, o da yalnız məhəbbətdir.
Cavanşir
Sən həmişə ikibaşlı sözlər deməkdən həzz alırsan... Fikrini açıq söylə...
Söhrab
Anamız Zibeydə xatunun Firuzəabada getdiyini, bizim haralardan hücuma keçdiyimizi, qoşunlarımızın yerini Bəhrama xəbər verən də məhəbbət olmuşdur... Böyük sərkərdə, mən bu sirri özümlə bərabər qəbirə aparmaq xəyalında idim. Lakin...
Cavanşir
O xain kimdir?
Söhrab
O sizin dünyalar qədər istədiyiniz bir adamdır. Onun ölümü də xəyanəti qədər sizi yandıracaqdır. Ulu göylərə and içirəm ki, sözləri mənə dedirdən yalnız ürəyimdə Cavanşirə bəslədiyim sonsuz məhəbbətdir.
Cavanşir
Mən də müqəddəs göylərə and içirəm ki, o ürəyimin bir parçası da olsa kəsib atarkən uf deməyəcəyəm...
Söhrab
O xain... yox... yox... Bunu deməyə dilim gəlmir.
Cavanşir
Sinirlərimlə oynama, Söhrab... Onsuz da mən iztirab içərisində boğuluram...
Söhrab
O xain sənin öz doğma balan Elçindir...
Cavanşir
Necə? Sən onun ölümünümü istəyirsən, alçaq?..
Söhrab
Təəssüf ki, mənim ölümüm də onun vicdanındakı qara ləkəni yuyub təmizləyə bilməz...
Cavanşir
Yalandır... Yalan..
Söhrab
İnanın ki, göydə ayı, ulduzu danmaq mümkün olsa da, bu sözlərimi yalansıtmaq mümkün deyildir. Elçin bütün Ağvanı satdı... Anasının namusunu, atasının şərəfini, Odlar yurdunun igid cəngavərlərini bir qaşı kamana qurban verdi...
Cavanşir
Əgər sən qəlbinin iniltilərini duymaq istedadından məhrum deyilsənsə, etiraf et ki, bu dediyin sözlərin hamısı yalandır...
Söhrab
Nə edim ki, mənim sözlərimdə zərrənin mində biri qədər yalan yoxdur...
Cavanşir
Söhrab, oğlum Elçinin xəyanətini sübut edə bilməsən sən yaşamayacaqsan...
Söhrab
Böyük hökmdarımız məni əfv etsin. Qadın tayfası nə qədər zərif məxluq olsa da, iradəsiz kişiləri özünə qul etməyə qadirdir. Yer üzündəki bütün xəyanətlərə bais onlardır. Oğlunuz Elçin dünən gecə Bəhramın sarayına gəlib bütün sirlərimizi öz sevgilisinə xəbər vermişdir. O şeytan mənim əziz qardaşım Elçinin könlünü ovlamış, atasına casusluq edib hər şeyi ona söyləmişdir.
Cavanşir
O ifritə indi haradadır?
Söhrab
Baxın, Bəhramın mənfur cənazəsi önündə diz çöküb qanlı göz yaşı axıdan o aybənizli Kayan gözəlini görürsünüzmü?
Cavanşir
Hanı Elçin? Bəlkə də o öz xəyanətinin böyüklüyünü hiss etdiyi üçün mənim gözümə görünməkdən çəkinir.
Söhrab
O uzaqda deyildir... Reyhan adlanan o dünya gözəlinin göz yaşları oğlunuz Elçini də ağladır. O kənarda durub həsrətlə baxabaxa qayınatasının ölümünə yas saxlayır...
Cavanşir
Gedin o fitnəkar afəti mənim yanıma gətirin.
Fərid
Baş üstə...
Zibeydə
Bu böhtanlara uyma, Cavanşir...
Söhrab
Oğul məhəbbəti gözlərinizi pərdələməsin, böyük ana. Bu günə qədər mən Elçini səndən az sevmirdim. Hökmdarımız bilməsə də sən ki, Elçinin Reyhana vurulduğunu məndən yaxşı bilirsən... Reyhan bu dediklərimi təsdiq etməzsə, mən indidən öz əlimlə ölüm qərarını yazmağa hazıram...
Cavanşir
Aha... Oğlum gözəllik ilahəsinə vurulmuşdur... Sən Elçini tanıyırsanmı?
Reyhan
Bəli, tanıyıram...
Cavanşir
Sən hara, o hara? Cavab ver... Artıq hər bir şey bəllidir... Elçin dünən gecə sənin yanında olmuşdur? Oğlun sirrini atadan gizlətmək mənasızdır. Cavab ver... Elçin sənin yanına gəlmişdirmi?
Reyhan
Məni əfv edin, böyük atadan oğlun sirrini gizlətmərəm... Bəli, o dünən gecə burada idi.
Cavanşir
Aha, demək xain mənim öz ciyərparamdır... Gedin bu dəqiqə onu mənim hüzuruma gətirin...
Qılınc
Səbir edin, hökmdar... hələ kimin müqəssir olduğu aydın deyildir...
Şahin
Böyük hökmdar, Bəhram da belə deyirdi, lakin heç birimiz buna inanmadıq...
Cavanşir
Artıq hər şey mənə aydın oldu... Fərid, Elçini özün gətir...
Fərid
Baş üstə...
Cavanşir
Sən öz füsunkar gözəlliyinlə neçə gənci yoldan çıxarmışsan?
Reyhan
Vəfalı ürəklər yalnız bir dəfə... Yalnız birini sevərlər... Böyük hökmdar...
Cavanşir
Mən Elçinin gözlərini ovub, dilini kəsəcəyəm...
Bu anda Elçin daxil olur.
Elçin
Atacan, Qartalın ölümü mənim ürəyimə od saldı.
Cavanşir
Onun ölümünə bais sənsən...
Elçin
Bu nə sözdür, atacan... Mən Qartal kimi bir igidin ölümünü istərəmmi?
Cavanşir
Ömrüm uzunu aldığım ölümcül yaraların hamısından bu yara daha müdhiş, daha sağalmazdır... Bu xaini nə üçün qolları bağlı gətirmədiniz?
Elçin
Nə üçün hamı mənə düşmən gözü ilə baxır... Bəlkə siz Qartalın ölümünü məndən görürsünüz? Yox... yox, mənim əllərim günahsız insan qanı ilə ləkələnməmişdir...
Cavanşir
Bir qızın ala gözləri üçün sən bütün Ağvanı satdın...
Elçin
Mavi göylərə and içirəm ki, mənim məhəbbətim anamın südü qədər saf, atamın namusu qədər təmizdir...
Cavanşir
Cavab ver, Söhrab... Mən onun ürəyindən qopub gələn bu sözlərə “yalandır” deyə bilərəmmi?..
Söhrab
Övlad məhəbbəti gözlərinə pərdə çəkmişdir, böyük hökmdar...
Elçin
Söhrab...
Cavanşir
Tutaq ki, böhtan deyil... Sən həqiqəti söylə... Dünən gecə Bəhramın sarayında olmuşsanmı?
Elçin
O sənin düşmənin idi, ata... Əgər məni bunda təqsirləndirirsənsə, etiraf edirəm... Mən Reyhandan anamın yerini soruşmağa gəlmişdim...
Cavanşir
Gəlmişdin...
Elçin
Əgər mənim günahım budursa, Söhrab haqlıdır.
Söhrab
Həqiqəti gizlətmə, Elçin... Sən Reyhana demədinmi ki, Ceyran düzündən Qartal kimi atlılarımız üstünüzə şığıyıb gəlirlər?
Elçin
Doğrudur, demişəm...
Cavanşir
Necə... demişsən ?
Elçin
Bəli, atacan, məgər bizim cəngavərlərimizin hamısı Qartal deyildirmi?
Cavanşir
Amma mənim igid Qartalım da Ceyran düzündən hücuma keçdi. Onu Ceyran düzündə əsir aldılar. Atanın sirrini beləmi gizli saxladın...
Elçin
Aman dilim qurusun, atacan mən öz əlimlə Qartala məzar qazmışam...
Cavanşir
Aydındır... Anasının yerini bilməyə gedən oğul, atasının sirrini düşmənə açmışdır... Artıq buna mənim zərrə qədər şübhəm qalmadı... Aparın bunu: ciyərimin, ürəyimin bu xəstə parçasını kəsib qurdlara, quşlara atın... Mən Qartalın müqəddəs cənazəsi önündə and içdim ki, andına sadiq olmayan cəngavər dünyanın ən namussuz adamıdır.
Zibeydə
Ah... Kor ol gözlərim, gör nələr görürsən. Yox... yox... sən mənim ömür çiçəyimi belə tez xəzana döndərmə, Cavanşir... Mən gecə-gündüz bilməyib oğul böyütmüşəm. Mənim göz yaşımdan qorx, ona toxunma. Onun gül kimi təmiz dodaqlarından yalan söz çıxmaz...
Cavanşir
Yüzlərcə Ağvan igidlərinin qanına bais olan, atasını, anasını, doğma yurdunu bir qızın ala gözlərinə qurban edən oğuldan mən üz döndərirəm. Sən də öz südünü ona haram et, Zibeydə... O xain balanı lənətlə. Aparın hamıya bildirin ki, Cavanşir özü belə Ağvana xain çıxarsa ölümdən yaxa qurtara bilməyəcəkdir.
Reyhan
Onun heç bir günahı yoxdur. Əgər ölümdən həzz almaq istəyirsənsə, onun yerinə məni öldür. Qoy bütün el-oba şahid olsun ki, mən Elçinin məhəbbəti üçün ölümdən qorxmuram...
Cavanşir
Aparın...
Reyhan
Ana nəvazişi qədər təmiz məhəbbətimizə and içirəm ki, Elçin mənə heç bir sirri deməmişdir... Daş ürəkli ata... O qana boyanmış əllərinlə günahsız oğlunun ölümünə fərman yazma.
Qılınc
Böyük sərkərdə, Girdman qılıncının günahsız qana boyanmasına razı olmayın... Elçin hələ gəncdir... Onun səhvini əfv edin...
Cavanşir
Bu yalvarışlar mənim iradəmi sarsıda bilməz. Mənim ürəyim xəyanət üçün döyünməyəcəkdir... Aparın...
Elçin
Atacan, görünür mənim taleyim belə imiş. Əgər anamız Odlar yurdu bu ölümdən xeyir görəcəksə, qoy o qılınclar mənim sövdalı başımı bədənimdən ayırsın... Lakin yadında saxla, ata... Mənim günahsız olduğum gec-tez aydınlaşacaq. O zaman anam Zibeydə xatuna, sevgilim Reyhanın qanlı göz yaşlarına polad ürəkli atam dözməyəcəkdir...
Cavanşir
Mən onunla vidalaşdım...
Zibeydə
Dayanın, onu yox, məni öldürün, mənəm günahkar. Əgər Elçin xaindirsə, günah mənim südümdədir.
Cavanşir
Nə üçün dayandınız, aparın...
Zibeydə
Cəllad ata, sən nə üçün ananı sağ saxlayırsan?
Cavanşir
Niyə dayandınız?
Zibeydə
Ah... Aman...
Cavanşir
Aparın...
Reyhan
Ah...
Hamı
Hökmdar... hökmdar... hökmdar...
Pərdə
Cavanşirin sarayı
Cavanşir
Ah, Elçin... Elçin... Bir günün bir il qədər ağır keçir. Oğlum, daha mən nə üçün yaşayıram, nə üçün?
Kitabxana.az · https://kitabxana.az/ru/works/mehdi-huseyn-cavansir-on-besinci-sekil
Клавиши ← → для перехода, R — случайное стихотворение
Другие произведения автора
Cavanşirin sarayı, Cavanşir, Elçin, Zibeydə oturublar. Kütlə də səhnədədir.*Fərid daxil olur.*
Doqquzuncu şəkilCavanşirin saray otaqlarından birinin həyəti. Elçin səhnəyə daxil olur və gedir. Zibeydə xatun və Aybəniz daxil olurlar.*Zibeydə**
Onuncu şəkilCavanşirin sarayı*Söhrab**
On birinci şəkilCavanşirin sarayı, Qılınc daxil olur.*Qılınc**
Стихи других поэтов
Qız baxır uzağa,uzaq yerlərə,
Gəraylı: Aşiqlik peşəsin qıldımAşiqlik peşəsin qıldım,Namusdan, ardan ayrıldım,
QarğışMəndən yüz döndərən zalım bivəfa,Səni görüm bir azara gələsən,
Bir rəmzilə yarırn edər əhli-dilə qaş-gözBir rəmzilə yarırn edər əhli-dilə qaş-göz,Tari bili, xalq eyləyə bilməz elə qaş-göz.